Merkez bankalarฤฑ kฤฑsa vadeli faiz oranlarฤฑnฤฑ (politika faizini) artฤฑrdฤฑฤฤฑnda hem bireylerin hem de ลirketlerin borรง para almasฤฑ zorlaลmakta ve bu durum maliyetleri yรผkseltmektedir. Bรถylece ekonomideki para miktarฤฑ azalmaya baลlamaktadฤฑr. Para arzฤฑ daraldฤฑฤฤฑnda ve fiyatlar yรผkseldiฤinde ise halka aรงฤฑk ลirketlerin deฤeri dรผลmekte ve bu durum hisse senetlerinin deฤer kaybetmesine dolayฤฑsฤฑyla insanlarฤฑn yatฤฑrฤฑm yapabileceฤi harcanabilir gelirlerin azalmasฤฑna sebep olmaktadฤฑr. Faiz oranlarฤฑ yรผkseldiฤinde, devlet tahvilleri gibi gรผvenli varlฤฑklarฤฑn getirisi de artmakta, bu da yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ daha az riskli varlฤฑklara yรถnlendirmektedir. Kripto paralar รผzerindeki etkilerine bakacak olursak รถncelikle makroekonomik faktรถrlerle korelasyonunu incelemek gerekmektedir.
Makroekonomik faktรถrlerle korelasyon
Bitcoin’in hisse senetleri ve tahviller gibi geleneksel varlฤฑklarla korelasyonu tarihsel olarak nispeten dรผลรผk olmuลtur. Bu elbette kriptonun spekรผlatif รงekiciliฤi veya kripto para piyasasฤฑnฤฑn yeni bir piyasa olmasฤฑnฤฑn bir sonucu olabilir, รงรผnkรผ kripto paralar hala her gรผn bรผyรผmeye devam eden ve daha henรผz yeni trilyon dolarlฤฑk bir varlฤฑk sฤฑnฤฑfฤฑ haline gelen bir piyasadฤฑr. Diฤer bรผyรผk varlฤฑk sฤฑnฤฑflarฤฑnฤฑ etkileyen aynฤฑ makroekonomik faktรถrlerin kripto para birimi piyasalarฤฑnฤฑ olumsuz yรถnde etkilemeye baลlamasฤฑ ลaลฤฑrtฤฑcฤฑ olmamalฤฑdฤฑr, รงรผnkรผ kripto para birimleri artฤฑk milyonlarca kiลinin yanฤฑ sฤฑra Wall Street ve baลka yerlerdeki en bรผyรผk kurumlarฤฑn รถnemli bir kฤฑsmฤฑ tarafฤฑndan da ele alฤฑnmaktadฤฑr.
Genel รงerรงeveden bakฤฑldฤฑฤฤฑnda kฤฑsa vadede zaman zaman dรผลรผล gรถsterse de Bitcoin ve borsalar arasฤฑndaki korelasyonun tรผm zamanlarฤฑn en yรผksek seviyesinde olduฤu sรถylenebilir. Bu durum Bitcoinโin Nasdaq Teknoloji borsasฤฑ ile neredeyse aynฤฑ ลekilde hareket ettiฤini yani birlikte azaldฤฑฤฤฑnฤฑ ve yรผkseldiฤini gรถsteriyor.
Yรผksek faiz oranlarฤฑnฤฑn kripto piyasasฤฑ รผzerindeki etkileri nelerdir?
Yรผksek faiz oranlarฤฑnฤฑn kripto piyasalarฤฑ รผzerinde iki olumsuz etkisi vardฤฑr:
- Piyasaya yapฤฑlan yatฤฑrฤฑm akฤฑลlarฤฑ azalฤฑr: Faiz oranlarฤฑ yรผkseldiฤinde banka hesaplarฤฑnda tutulan mevduatlarฤฑn getirileri artar. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar ise sahip olduklarฤฑ kripto paralarฤฑ ellerinden รงฤฑkararak nakit paraya dรถner ve risksiz getiri imkรขnฤฑna yรถnelir. Bรถylece kripto para piyasalarฤฑna yatฤฑrฤฑm akฤฑลlarฤฑ azalฤฑr, piyasadan para รงฤฑkar ve kripto varlฤฑklarda aลaฤฤฑ yรถnlรผ fiyat baskฤฑlarฤฑ sฤฑklฤฑkla gรถrรผlรผr.
- Kripto para birimi projelerinin zฤฑmni deฤerlemeleri azalฤฑr: Daha yรผksek faiz oranlarฤฑ, bir kripto para birimi projesinin nakit akฤฑลlarฤฑna uygulanan iskonto oranฤฑnฤฑ yรผkseltir, bu da projenin deฤerini azaltฤฑr.
Devlet tahvilleri, bono ve repolar gibi risksiz yatฤฑrฤฑm araรงlarฤฑnฤฑn getiri oranฤฑ arttฤฑฤฤฑnda daha uygun bir yatฤฑrฤฑm alternatifi haline gelir ve yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn bu gรผvenli liman olarak anฤฑlan yatฤฑrฤฑm araรงlarฤฑna akฤฑn etmesine neden olur.
Faiz oranlarฤฑnฤฑn yรผkselmesi kripto para piyasasฤฑnda fiyatlarฤฑn dรผลmesine neden olan bir yayฤฑlma etkisi yaratฤฑr. Bu yayฤฑlma etkisi, yavaลlayan ekonomik aktivite, daha az iล yatฤฑrฤฑmฤฑ ve faaliyeti ile kriptoya elveriลli olmayan olumsuz bir makroekonomik zemin oluลturur.
2022โnin baลlarฤฑnda kripto para birimi fiyatlarฤฑ diฤer riskli varlฤฑklarla birlikte dรผลerken, petrol de dahil olmak รผzere birรงok emtia oldukรงa yรผkseliล gรถsterdi. Ancak bu hareketlerin รงoฤunun kฤฑsa รถmรผrlรผ olduฤu kanฤฑtlandฤฑ. Yรผkselen oranlarฤฑn yavaลlamasฤฑ veya durmasฤฑ beklenirken hem petrol hem de Bitcoin liderliฤindeki kripto paralar 2023 yฤฑlฤฑ baลฤฑndan itibaren kendilerine uygun bir zemin bulmuล gibi gรถrรผnรผyor.
Yรผksek faiz kararlarฤฑnฤฑn etkisinde kripto para piyasalarฤฑnda rรผzgรขr nasฤฑl tersine dรถner, yeni boฤalar nasฤฑl gelir?
รncelikle kฤฑsฤฑtlayฤฑcฤฑ bir makroekonomik gรผndem iรงerisindeyiz ve piyasalar rekor derecede faiz artฤฑrฤฑmฤฑnฤฑn gรถrรผldรผฤรผ ve gรถrรผlmeye devam ettiฤi bir dรถnem yaลฤฑyor ve ek olarak ekonomilerin kรผรงรผlmeye hazฤฑrlandฤฑฤฤฑ bu dรถnemde gayet direnรงli gรถzรผkรผyor. รnceki zamanlara gรถre dayanฤฑklฤฑlฤฑฤฤฑ ve olgunluฤu artan, krizleri yรถnetme baลarฤฑsฤฑ gรถsteren ลirketler ve projeler yeni yรผkseliล dรถnemlerinde daha da hฤฑzlฤฑ geliลmeler gรถsterebilir.
2022 yฤฑlฤฑnฤฑn ardฤฑndan;
- Luna โ Terra olaylarฤฑ ile FTX gibi piyasa รผzerinde kฤฑrฤฑlganlฤฑk yaratacak projelerin iflaslarฤฑnฤฑn geride kalmasฤฑ ve diฤer saฤlam projelerin zorlu finansal koลullarda ayakta kalmasฤฑ,
- 2024 yฤฑlฤฑ Mayฤฑs ayฤฑ civarฤฑnda gerรงekleลecek Bitcoin Halving (yarฤฑlanma) ile รถnden yaลanabilecek olumlu fiyatlama,
- Ekonomilerin, enflasyonun dรผลรผลรผnรผn kalฤฑcฤฑlaลmasฤฑyla 2024 yฤฑlฤฑnda faiz oranlarฤฑnฤฑ dรผลรผrmeye baลlamasฤฑ,
- SEC baลta olmak รผzere dรผnya genelinde dรผzenleyici kurumlarฤฑn kripto para piyasasฤฑnฤฑ regรผle edecek adฤฑmlarฤฑ atmasฤฑ,
- Hisse senedi, altฤฑn ve gรผmรผล gibi emtialar ve devlet tahvilleri gibi finansal yatฤฑrฤฑm araรงlarฤฑnฤฑn getirilerinin yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ tatmin etmemeye baลlamasฤฑ,
Bu gibi faktรถrler kripto para piyasasฤฑndaki yeni para giriลlerinin artmasฤฑnฤฑ ve daha saฤlฤฑklฤฑ fiyatlamalarฤฑnฤฑ saฤlayarak talebin arzฤฑ aลmasฤฑnฤฑ ve bรถylece yeni rekorlarฤฑn kฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ รถnรผmรผzdeki dรถnemde tetikleyebilir.
