ABD Merkez Bankasฤฑ (Fed), eylรผl ayฤฑnda yaptฤฑฤฤฑ faiz artฤฑrฤฑmฤฑnฤฑn ardฤฑndan yฤฑl sonuna kadar bir artฤฑrฤฑm daha yapmaya hazฤฑrlanฤฑyor. Fed‘in para politikasฤฑ duruลundaki bu sertleลme, Wall Street’in en iyimser stratejistlerinden Ed Yardeni’yi dahi S&P 500 hedefini geriye รงekmeye yรถneltti. Yardeni, 8 bin 400 puanlฤฑk hedefini 2027 ortasฤฑna erteledi.
Fed yรถnetiminde faiz beklentileri nasฤฑl deฤiลti
ABD Baลkanฤฑ Donald Trump, daha dรผลรผk faiz oranlarฤฑ beklentisiyle Kevin Warsh’ฤฑ Fed‘in baลฤฑna getirmiลti. Ancak Warsh, gรถreve baลlamasฤฑnฤฑn รผzerinden birkaรง ay geรงmeden 2023’ten bu yana ilk faiz artฤฑrฤฑmฤฑnฤฑ yรถnetmek durumunda kaldฤฑ. Warsh, getirilerdeki yรผkseliลi gรผรงlรผ ekonomi, sermaye iรงin artan rekabet ve jeopolitik geliลmelerle aรงฤฑkladฤฑ.
7 Ekim’de yayฤฑmlanan Fed toplantฤฑ tutanaklarฤฑ, oy kullanma yetkisi olsun olmasฤฑn tรผm Fed katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑnฤฑn 16 Eylรผl’deki faiz artฤฑrฤฑmฤฑnฤฑ desteklediฤini ortaya koydu. Katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑn รงoฤu, yฤฑl sonuna kadar bir artฤฑrฤฑmฤฑn daha uygun olacaฤฤฑnฤฑ deฤerlendirdi. Fed personeli ise enflasyonun yรผzde 2 hedefine ancak 2029’da dรถnebileceฤini รถngรถrdรผ.
Fed Guvernรถrรผ Christopher Waller, 8 Ekim’de ฤฐstanbul Ekonomi Forumu iรงin hazฤฑrladฤฑฤฤฑ konuลmada bu gรถrรผลe aรงฤฑklฤฑk getirdi. Waller, ฤฐran savaลฤฑna baฤlฤฑ enerji maliyetlerini, yapay zeka yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn tetiklediฤi teknoloji fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑ ve gรผndemdeki ticaret tarifelerini enflasyon hedefine ilerlemeyi durduran etkenler olarak gรถsterdi. Waller’ฤฑn en bรผyรผk endiลesi psikolojik boyutta. Son dรถnemde hฤฑzlanan enflasyonun tรผketicilerin ve iลletmelerin gelecekte daha yรผksek fiyat beklemesine yol aรงabileceฤini belirten Waller, sฤฑkฤฑ para politikasฤฑnฤฑn ekonomide zararlฤฑ bir yavaลlamaya neden olacaฤฤฑndan bรผyรผk รถlรงรผde endiลe duymadฤฑฤฤฑnฤฑ da sรถzlerine ekledi.
New York Fed’in 7 Ekim’de yayฤฑmladฤฑฤฤฑ ankete gรถre bir yฤฑllฤฑk enflasyon beklentileri 2023’ten bu yana en yรผksek seviyesine ulaลtฤฑ. J.P. Morgan Baล ABD Ekonomisti Michael Feroli, aralฤฑk toplantฤฑsฤฑnda bir artฤฑrฤฑm daha bekliyor ve รงekirdek PCE enflasyonunun bu yฤฑl her ay yรผzde 3’รผn รผzerinde seyrettiฤine dikkat รงekiyor. Feroli, enflasyonun bรผyรผk รถlรงรผde arz ลokundan kaynaklandฤฑฤฤฑnฤฑ dรผลรผndรผฤรผ iรงin gelecek yฤฑla uzanan uzun bir faiz artฤฑrฤฑm dรถngรผsรผ beklemiyor.
Yapay zeka yatฤฑrฤฑmlarฤฑ Fed’in enflasyon hesabฤฑna nasฤฑl giriyor
Fed’in 16 Eylรผl kararฤฑnฤฑn ardฤฑndan yรผkselen Hazine tahvili getirileri hakkฤฑnda sorularฤฑ yanฤฑtlayan Warsh, bรผyรผk teknoloji ลirketlerinin tahvil piyasasฤฑndan fon toplamasฤฑnฤฑn bu hareketi kฤฑsmen aรงฤฑkladฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Warsh, sermaye iรงin rekabetin gerรงek olduฤunu vurguladฤฑ. Morgan Stanley’nin tahminine gรถre yapay zekayla baฤlantฤฑlฤฑ kรผresel borรงlanma bu yฤฑl 570 milyar dolara yaklaลacak. Ancak PIMCO, Hazine tahvilleri aรงฤฑsฤฑndan ฤฐran savaลฤฑnฤฑn yapay zeka kaynaklฤฑ borรงlanmadan daha belirleyici olduฤunu savunuyor.
Fed, yapay zekayฤฑ yalnฤฑzca bir bรผyรผme hikayesi deฤil, aynฤฑ zamanda bir enflasyon hikayesi olarak gรถrรผyor. Fed personeli, son dรถnemdeki enflasyon artฤฑลฤฑnฤฑn bir kฤฑsmฤฑnฤฑ yapay zeka yatฤฑrฤฑmlarฤฑyla baฤlantฤฑlฤฑ teknoloji รผrรผnlerine baฤlarken, bazฤฑ yetkililer yapay zeka yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn talebi arzฤฑn รถnรผne geรงirebileceฤi konusunda uyardฤฑ. Orta Doฤu’daki รงatฤฑลmanฤฑn yรผkselttiฤi enerji fiyatlarฤฑ da bir baลka merkezi endiลe kaynaฤฤฑ oldu. Fed Guvernรถrรผ Lisa Cook, 28 Eylรผl’deki konuลmasฤฑnda benzer bir noktaya deฤindi. Cook, yapay zekanฤฑn kฤฑsa vadede enflasyon baskฤฑsฤฑnฤฑ artฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ ve Fed’in hedefine dรถnรผลรผ geciktirdiฤini belirtti. Cook ayrฤฑca iลgรผcรผ piyasasฤฑnฤฑn faiz artฤฑลlarฤฑnฤฑ kaldฤฑrabilecek durumda gรถrรผndรผฤรผnรผ de ekledi.
Piyasalar, yapay zeka temalฤฑ iyimserliฤin ne kadar kฤฑrฤฑlgan olduฤunu kฤฑsa sรผre รถnce yeniden gรถrdรผ. Financial Times’ฤฑn haberine gรถre OpenAI, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑna eylรผl sonu itibarฤฑyla yฤฑllฤฑklandฤฑrฤฑlmฤฑล gelirinin yaklaลฤฑk 50 milyar dolara ulaลtฤฑฤฤฑnฤฑ bildirdi. Bu rakam, basฤฑnda yaygฤฑn biรงimde dolaลan yaklaลฤฑk 70 milyar dolarlฤฑk tahminin belirgin รถlรงรผde altฤฑnda kaldฤฑ. Piyasa bir aรงฤฑklama beklemeden tepki verdi; Nvidia, Oracle ve Micron hisseleri 8 Ekim’de yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn yapay zeka gelirlerinin รงip ve veri merkezlerine akan yatฤฑrฤฑmlarฤฑ haklฤฑ รงฤฑkarฤฑp รงฤฑkarmadฤฑฤฤฑnฤฑ sorgulamasฤฑyla deฤer kaybetti.
| Kurum/Kiลi | Beklenti |
|---|---|
| Ed Yardeni | S&P 500 hedefini 8.400’den 7.900’e indirdi, 2027 ortasฤฑna erteledi |
| J.P. Morgan (Michael Feroli) | Aralฤฑk toplantฤฑsฤฑnda bir faiz artฤฑrฤฑmฤฑ daha bekliyor |
| BofA Global Research | Yฤฑl sonuna kadar iki faiz artฤฑrฤฑmฤฑ daha รถngรถrdรผ |
| Citigroup | Faizlerde deฤiลiklik beklemiyor |
| Vanguard (Joe Davis) | Kฤฑsa vadeli faizlerin yรผzde 5’in รผzerine รงฤฑkmasฤฑ gerektiฤini, bunun ana senaryo olmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti |
ลu an iรงin en bรผyรผk yapay zeka harcamasฤฑnฤฑ yapan bรผyรผk teknoloji ลirketleri yรผksek finansman maliyetlerine karลฤฑ gรถrece korunaklฤฑ gรถrรผnรผyor. Morgan Stanley, daha kรผรงรผk ลirketlerin bu riske daha aรงฤฑk olduฤunu ve sรผrekli yรผksek seyreden tahvil getirilerinin borsadaki yรผkseliล potansiyelini sฤฑnฤฑrlayabileceฤini belirtti. Yardeni, tahvil getirilerindeki son yรผkseliลi gerekรงe gรถstererek S&P 500 iรงin รถngรถrdรผฤรผ ileriye dรถnรผk fiyat/kazanรง รงarpanฤฑnฤฑ da dรผลรผrdรผ ve endeksin 2026’yฤฑ 8 bin 400 yerine 7 bin 900 puanda kapatacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrdรผ.
Vanguard Global Baล Ekonomisti Joe Davis, kฤฑsa vadeli faizlerin ลirket kรขrlarฤฑnda ciddi bir hasara yol aรงmasฤฑ iรงin yรผzde 5’in รผzerine รงฤฑkmasฤฑ gerektiฤini, ancak bunun kendi ana senaryosu olmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti. Buna karลฤฑn gรผnlรผk borรงlanma maliyetlerini belirleyen uzun vadeli getiriler bu eลiฤi zaten geรงmiล durumda. Eylรผl toplantฤฑsฤฑnฤฑn hemen ardฤฑndan bรผyรผk aracฤฑ kurumlarฤฑn รงoฤu bir sonraki artฤฑrฤฑmฤฑn aralฤฑk ayฤฑnda geleceฤini รถngรถrรผrken, BofA Global Research yฤฑl sonuna kadar iki artฤฑrฤฑm daha bekleyen tek kurum olarak รถne รงฤฑktฤฑ. Citigroup ise faizlerde deฤiลiklik beklemeyen tek kurum oldu.
Piyasalarฤฑn bir sonraki sฤฑnavฤฑ 14 Ekim’de aรงฤฑklanacak eylรผl ayฤฑ tรผketici fiyat endeksi verisiyle gelecek. Goldman Sachs, enflasyonun faizleri yรผksek tutmaya devam etmesi halinde ekonomiye iliลkin daha karamsar senaryosunun giderek daha geรงerli hale geleceฤi uyarฤฑsฤฑnda bulundu. Tahvil getirilerinin bunun yerine gerilemeye baลlamasฤฑ durumunda ise ekonominin geniลlemeye devam etmek iรงin daha fazla alana sahip olacaฤฤฑnฤฑ kaydetti.
Fed neden faiz artฤฑrฤฑmฤฑna devam etmeyi dรผลรผnรผyor?
Fed yetkilileri, enerji maliyetleri, yapay zeka yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn tetiklediฤi teknoloji fiyatlarฤฑ ve ticaret tarifeleri gibi etkenlerin enflasyonu yรผzde 2 hedefinden uzak tuttuฤunu belirtiyor. Fed personeli, enflasyonun 2029’a kadar hedefe dรถnemeyeceฤini รถngรถrรผyor.
Yapay zeka yatฤฑrฤฑmlarฤฑ Hazine tahvili getirilerini nasฤฑl etkiliyor?
Bรผyรผk teknoloji ลirketlerinin yapay zeka yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑ finanse etmek iรงin tahvil piyasasฤฑndan fon toplamasฤฑ, Hazine tahvili getirilerinin yรผkselmesine katkฤฑda bulunuyor. Morgan Stanley, yapay zekayla baฤlantฤฑlฤฑ kรผresel borรงlanmanฤฑn bu yฤฑl 570 milyar dolara yaklaลacaฤฤฑnฤฑ tahmin ediyor.
