Birleลmiล Milletler’in (BM) aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ verilere gรถre Hindistan, รin‘i geride bฤฑrakarak dรผnyanฤฑn en kalabalฤฑk รผlkesi oldu.
Peki Hindistan, kรผresel bir sรผper gรผรง olarak da รin’in รถnรผne geรงebilir mi?
Pekin, ekonomik bรผyรผklรผฤรผ, jeopolitik etkisi ve askeri gรผcรผne bakฤฑldฤฑฤฤฑnda hala รถnde. Ancak uzmanlar, bu tablonun deฤiลtiฤini sรถylรผyor
2001 Nobel Ekonomi รdรผlรผ’nรผ kazanan Michael Spence, artฤฑk Hindistan’ฤฑn zamanฤฑnฤฑn geldiฤini sรถylรผyor.
BBC’ye konuลan Stanford รniversitesi Dekanฤฑ Profesรถr Spence, “Hindistan, รin’e yetiลecek. รin’in ekonomisi yavaลlarken, Hindistan’ฤฑnki yavaลlamayacak” diyor.
Ancak Hindistan’ฤฑn รถnรผnde bazฤฑ zorluklar da var.
รin, dรผnyada en bรผyรผk ikinci ekonomiye sahip.
รin’in ekonomisi, dรผnya sฤฑralamasฤฑnda beลinci konumda olan Hindistan’dan neredeyse beล kat bรผyรผk.
Nispeten kรผรงรผk bir orta sฤฑnฤฑfa sahip olan Hindistan’ฤฑn “รin tarzฤฑ” ekonomik bir bรผyรผme yaลamasฤฑ iรงin eฤitime, yaลam standartlarฤฑna, cinsiyet eลitliฤine ve ekonomik reformlara รงok ciddi yatฤฑrฤฑmlar yapmasฤฑ gerekir.
Kรผresel bir sรผper gรผรง olmak aynฤฑ zamanda nรผfus ve ekonominin รถtesinde, jeopolitik ve askeri gรผce de baฤlฤฑ.
Hindistan henรผz bu alanlarda รงok geride.
Diฤer taraftan “yumuลak gรผรง” de burada รถnemli rol oynuyor.
Netflix’te izleme rekorlarฤฑ kฤฑran Hindistan’ฤฑn Bollywood film endรผstrisi, รผlkenin uluslararasฤฑ alanda tanฤฑtฤฑmฤฑ aรงฤฑsฤฑndan รงok etkili.
รte yandan รin’in de hฤฑzla bรผyรผyen bir film endรผstrisi de var.
รin yapฤฑmฤฑ filmler 2020’de ve ardฤฑndan 2021’de bilet satฤฑล sayฤฑsฤฑnda Hollywood’u geรงti.
Hindistan’ฤฑn ekonomik bรผyรผme seyri
รin’de her gรผn 49 bin 400, Hindistan’da ise 86 bin bebek doฤuyor.
Dรผลรผk doฤurganlฤฑk oranฤฑ nedeniyle รin’in nรผfusu kรผรงรผlรผyor ve bu yรผzyฤฑlฤฑn sonunda รผlke nรผfusunun bir milyarฤฑn altฤฑna dรผลmesi bekleniyor.
BM, Hindistan nรผfusunun 2064’e kadar artmaya devam edeceฤini ve bugรผnkรผ 1,4 milyar seviyesinden 2064’e kadar 1,7 milyara sฤฑรงrayacaฤฤฑnฤฑ sรถylรผyor.
Bu da Hindistan’a “demografik kรขr payฤฑ” saฤlayacak. Yani iลgรผcรผnde gรถrรผlen artฤฑล sayesinde hฤฑzlฤฑ ekonomik bรผyรผme yaลanacak.
New York merkezli New School’da Hindistan รin Enstitรผsรผ’nรผn Yรถneticisi Profesรถr Mark Frazier, “1990’larda Hindistan’da artan reformlarฤฑn getirisi ลimdi meyve veriyor. Ancak iลgรผcรผnรผn ne รถlรงรผde eฤitimli, saฤlฤฑklฤฑ ve vasฤฑflฤฑ olacaฤฤฑ ve ekonomiye ne รถlรงรผde katkฤฑda bulunacaฤฤฑ gerรงekten รถnemli” diyor.
Son aylarda Apple ve Foxconn gibi bรผyรผk, รงok uluslu ลirketleri รผlkeye รงekmiล olmasฤฑna raฤmen, Hindistan’ฤฑn iรง bรผrokrasisi ve tekrarlanan politika deฤiลikliklerinden kaynaklanan istikrarsฤฑzlฤฑk, bazฤฑ uluslararasฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ korkutuyor.
Frazier, “Nรผfusunuz ne kadar fazlaysa, o kadar gรผรงlรผsรผnรผzdรผr anlayฤฑลฤฑ 19. yรผzyฤฑla ait bir kavram” diyor.
Dรผnya Bankasฤฑ’na gรถre Hindistan’da รงalฤฑลma yaลฤฑndakilerin (14-64) sadece yarฤฑsฤฑ รงalฤฑลฤฑyor veya iล arฤฑyor.
Kadฤฑnlara baktฤฑฤฤฑmฤฑzda ise bu oran yรผzde 25’e dรผลรผyor.
Karลฤฑlaลtฤฑrmak istersek, รin’de bu oran yรผzde 60, Avrupa Birliฤi’nde ise yรผzde 52.
1980 ve 90’larda yapฤฑlan bir dizi reformdan sonra รin’in ekonomisi diฤer tรผm ekonomilerden daha fazla bรผyรผdรผ.
Ancak Covid-19, giderek yaลlanan bir nรผfus ve Batฤฑ ile artan gerilimler รin’in ekonomisini de etkiledi.
Hindistan’ฤฑn GSYฤฐH’sฤฑ ลimdiden รin’inkinden daha hฤฑzlฤฑ bรผyรผyor ve Uluslararasฤฑ Para Fonu (IMF) tahminleri bu seyrin devam edeceฤini gรถsteriyor.
Ancak uzmanlar yavaล bรผyรผmenin รin’in dรผnyadaki konumunu kaybedeceฤi anlamฤฑna gelmediฤine iลaret ediyor.
2001 Nobel Ekonomi รdรผlรผ sahibi Profesรถr Spence, “รin, 2030’a kadar yรผzde 4 veya 5 oranฤฑnda bรผyรผmeye devam ederse bu bir baลarฤฑ olacak. ฤฐnsanlar yรผzde 8-9 oranฤฑnda bรผyรผyen bir รผlke iรงin bunun olumsuz bir yavaลlama olduฤunu dรผลรผnebilir ama bu doฤru deฤil” diyor ve devam ediyor:
“รin artฤฑk ABD’ye daha รงok benziyor. ABD hiรงbir zaman yรผzde 8, 9, 10 oranlarฤฑnda bรผyรผmedi. รin iลgรผcรผnde verimlilik artฤฑลฤฑna odaklanacak ve bence eฤitim, bilim ve teknolojiye yapฤฑlan bรผyรผk yatฤฑrฤฑmlar sayesinde baลarฤฑlฤฑ olabilirler.”
รin’in askeri gรผcรผnรผn geniลlemesi
รin ve Hindistan nรผkleer gรผce sahip รผlkeler.
Bu gรผรงleri her iki รผlkeye de stratejik bir konum veriyor.
Amerikan Bilim ฤฐnsanlarฤฑ Federasyonu, Pekin’in nรผkleer silah sayฤฑsฤฑnฤฑn Yeni Delhi’nin 2,5 katฤฑ olduฤunu tahmin ediyor.
รin’in ordusunda Hindistan’a kฤฑyasla yaklaลฤฑk 600 bin daha fazla asker var ve savunma sanayisine ciddi yatฤฑrฤฑm yapฤฑyor.
Profesรถr Frazier, “Hindistan bu alanda bรผyรผk รถlรงรผde Rusya’ya ve ithal teknoloji ve uzmanlฤฑฤa baฤฤฑmlฤฑ. Oysa รin, askeri altyapฤฑ konusunda รงok fazla araลtฤฑrma yapฤฑyor” diyor.
รin, savunma alanฤฑnda avantaja sahipken, Hindistan’ฤฑn dรผnyanฤฑn askeri gรผcรผnรผn bรผyรผk kฤฑsmฤฑnฤฑn bulunduฤu Avrupa ve ABD ile daha iyi iliลkileri var.
Frazier, “Hindistan, Hint-Pasifik bรถlgesinde รถnemli bir stratejik ortak olabilir. ABD hรผkรผmeti bu bรถlgede รin’in etrafฤฑnda yalnฤฑzca Doฤu Asya’yฤฑ deฤil, Gรผney Asya’yฤฑ da kapsayan bir tรผr gรผvenlik bรถlgesi oluลturuyor” diyor.
Jeopolitik alternatifler
Hindistan bu yฤฑl G20 zirvesine ev sahipliฤi yapฤฑyor ve bunu kendini tanฤฑtmak iรงin bir fฤฑrsat olarak gรถrรผyor.
Pekin’in dรผnyanฤฑn en gรผรงlรผ รผlkeleriyle iliลkisi, Donald Trump’ฤฑn ABD baลkanlฤฑฤฤฑndan bu yana giderek kรถtรผleลirken, รin, Rusya ve Gรผney Afrika’dan Suudi Arabistan ve Avrupa Birliฤi’ne kadar 120’den fazla รผlkenin ana ekonomik ortaฤฤฑ konumunda.
Hindistan, Batฤฑ tarafฤฑndan รถnemli bir jeopolitik ortak olarak gรถrรผlse de, Pekin BM Gรผvenlik Konseyi’ndeki beล sandalyeden birine sahip. Yani BM tarafฤฑndan alฤฑnan hemen hemen her รถnemli kรผresel kararda karar verme ve veto yetkileri var.
Hindistan ve diฤer geliลmekte olan ekonomiler onlarca yฤฑldฤฑr bu durumu deฤiลtirmeye รงalฤฑลฤฑyor ancak baลarฤฑlฤฑ olamฤฑyor.
Profesรถr Frazier, “1945’te sona eren bir รงatฤฑลmanฤฑn galiplerinin hala kรผresel gรผvenlik dรผzenini yรถnetmesinin mantฤฑklฤฑ olmadฤฑฤฤฑnฤฑ hepimiz bilsek de, Gรผvenlik Konseyi’nin daimi รผyelerinin deฤiลmesi yรถnรผnde bahse girmem.” diyor.
Profesรถr Michael Spence de buna katฤฑlฤฑyor.
Spence, “Oy kullanma yetkileri artฤฑk ekonomik bรผyรผklรผk ve etkiyle uzaktan yakฤฑndan รถrtรผลmรผyor. Bir noktada ya bu kurumlarฤฑn deฤiลtirilmesi gerekecek ya da รถnemini yitirmeye baลlayacaklar รงรผnkรผ alternatifler yaratฤฑlacak” diyor.
ลu anda, BM Gรผvenlik Konseyi’nin tek alternatifi Brics.
Brics, Kuzey รผlkelerinin ekonomik ve jeopolitik etkisine karลฤฑ Brezilya, Rusya, Hindistan, รin ve Gรผney Afrika tarafฤฑndan oluลturulan bir blok.
‘Yumuลak gรผรง’
Yaklaลฤฑk 100 yฤฑl รถnce Hollywood, sinemayฤฑ Amerikan deฤerlerini ve etkisini ihraรง etmek iรงin gรผรงlรผ bir araca dรถnรผลtรผrdรผ.
รin ve Hindistan da aynฤฑ stratejiyi baลarฤฑyla uyguluyor.
รin’de sinema sayฤฑsฤฑ 2007’den bu yana 20 kat artarak 80 binin รผzerine ulaลtฤฑ
ABD’de sinema sayฤฑsฤฑ 41 bin, Hindistan’da ise 9 bin 300.
California รniversitesi’nde รin Medyasฤฑ ve Kรผltรผrel รalฤฑลmalar Profesรถrรผ olan Wendy Su, pandemiden รถnce รin film sektรถrรผnรผn bรผyรผme ivmesini sรผrdรผrdรผฤรผnรผ ve ortak yapฤฑmlarฤฑ sayesinde ve Hollywood film stรผdyolarฤฑnฤฑ satฤฑn alarak etkisini kรผresel olarak geniลlettiฤini sรถylรผyor.
Ancak 2020 ve 2021’de iki yฤฑl รผst รผste ABD’den daha iyi performans gรถsteren รin’in film sektรถrรผ, Covid-19 nedeniyle sinema kapanฤฑลlarฤฑyla 2022’de yavaลladฤฑ.
