Sรถzcรผ’nรผn haberine gรถre ฤฐBB Meclisi’nin kasฤฑm ayฤฑ oturumlarฤฑnฤฑn รผรงรผncรผ birleลimi Yenikapฤฑ’daki Dr. Mimar Kadir Topbaล Gรถsteri ve Sanat Merkezi’nde 1. Baลkanvekili Zeynel Abidin Okul baลkanlฤฑฤฤฑnda toplandฤฑ. Birleลimde, ฤฐBB’ye baฤlฤฑ ฤฐETT’nin 2022 yฤฑlฤฑ bรผtรงesi ve performans programฤฑ sunuldu. Bรผtรงe oybirliฤi ile kabul edildi. ฤฐETT Genel Mรผdรผrรผ Alper Bilgili tarafฤฑndan sunulan 2022 bรผtรงesi, 7 milyar 700 milyon TL olarak belirlendi. Bรผtรงenin 2 milyar 250 milyon TL’si borรงla denkleลtirilecek.
Sunumu sฤฑrasฤฑnda kamuoyunda tartฤฑลma konusu olan otobรผs arฤฑzalarฤฑ ile ilgili aรงฤฑklama yapan Bilgili โ2018 ve 2019 yฤฑllarฤฑnda araรง arฤฑzalarฤฑ; ฤฐETT, รถzel halk otobรผsรผ ve ฤฐUAล araรงlarฤฑnฤฑn toplamฤฑnda gรผnlรผk 500’lรผ sayฤฑlarda iken, aldฤฑฤฤฑmฤฑz ek รถnlemlerle bu sayฤฑyฤฑ 2020 ve 2021 yฤฑllarฤฑnda 400’lรผ sayฤฑlara dรผลรผrdรผk. 2022 yฤฑlฤฑnda bu sayฤฑyฤฑ 400’รผn de altฤฑna รงekmeyi hedefliyoruz. Yapฤฑlan kilometre baลฤฑna arฤฑza sayฤฑlarฤฑnฤฑ da incelediฤimizde, 2018 ve 2019 yฤฑllarฤฑnda her 10 bin kilometrede arฤฑza sayฤฑsฤฑ yaklaลฤฑk 5 iken; 2020 ve 2021 yฤฑllarฤฑnda bu sayฤฑnฤฑn 4’e dรผลtรผฤรผ gรถrรผlmektedirโ dedi.
Bilgili ฤฐstanbul’daki tรผm otobรผslerin tek รงatฤฑ altฤฑnda toplanฤฑp sarฤฑ renge boyanmasฤฑnฤฑn da yanlฤฑล bir algฤฑ yarattฤฑฤฤฑna dikkat รงekerek โSarฤฑ renge dรถnรผลmรผล olan her otobรผsรผn ฤฐETT’nin iลlettiฤi ve bakฤฑmฤฑnฤฑ gerรงekleลtirdiฤi kendi araรงlarฤฑymฤฑล gibi yorumlanmasฤฑ sonucu arฤฑzalar konusunda gerรงeฤi yansฤฑtmayan bir algฤฑ oluลturulmaya รงalฤฑลฤฑldฤฑฤฤฑna da maalesef ลahit olduk. Oysa ฤฐETT, alanฤฑnda lider bir kamu kurumu olmasฤฑ nedeniyle araรง bakฤฑm sรผreรงlerinde de oldukรงa donanฤฑmlฤฑ ve deneyimlidir. Garajlarฤฑmฤฑzda, ฤฐETT araรงlarฤฑna uyguladฤฑฤฤฑmฤฑz kapsamlฤฑ teknik muayeneleri, artฤฑk รถzel halk otobรผsรผ ve ฤฐUAล araรงlarฤฑna da uygulamaya baลlฤฑyoruz. 10 adet garajฤฑmฤฑzda, รถzel ulaลฤฑm araรงlarฤฑna TรV muayenesi muadili teknik muayene gerรงekleลtirmeye baลladฤฑk. 2022 yฤฑlฤฑnda tรผm lastik tekerlekli araรงlarฤฑn teknik denetim ve bakฤฑm kalitesini yรผkselterek arฤฑza sayฤฑlarฤฑnฤฑ daha da azaltacaฤฤฑmฤฑzฤฑ รถngรถrรผyoruzโ diye konuลtu.
Bilgili, araรง bakฤฑm hizmet alฤฑm sรผrecinin tamamฤฑnฤฑn aรงฤฑk ihale usulรผ ve kamu ihale kurumu gerekleri รงerรงevesinde gerรงekleลtirildiฤini belirterek โ18-22 ay sรผreli bakฤฑm ihalelerimizde, en az 30 civarฤฑ ilgili firma EKAP sistemi รผzerinden dokรผman almฤฑล olup; her bir ihale iรงin en az 3 ila 5 istekli firma da fiyat tekliflerini sunmuลtur. ฤฐETT araรงlarฤฑnฤฑn bakฤฑmlarฤฑ, katฤฑlmฤฑล olduklarฤฑ aรงฤฑk ihalelerde verdikleri tekliflerin, en dรผลรผk fiyat teklifi olmasฤฑ nedeniyle, uygun gรถrรผlmesi sonucu girdikleri ihaleleri kazanan 5 farklฤฑ firma tarafฤฑndan gerรงekleลtirilmektedir. Bunun yanฤฑ sฤฑra, ลeffaflฤฑk ilkesi gereฤi, son metrobรผs aracฤฑ alฤฑm ihalemizi canlฤฑ olarak yayฤฑnladฤฑk ve artฤฑk benzer yรผksek tutarlฤฑ ihalelerimizi de canlฤฑ olarak yayฤฑnlamaya devam edeceฤizโ dedi.
Son dรถnemdeki en รถnemli yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn metrobรผs filosuna katฤฑlacak olan yeni araรงlar olacaฤฤฑnฤฑn vurgulayan Bilgili โGeรงmiล dรถnemde, dรถviz cinsinden mal alฤฑmฤฑnฤฑ engelleyen mevzuat deฤiลikliฤi sonrasฤฑnda 2016 yฤฑlฤฑndan bugรผne kadar geรงen 5 yฤฑllฤฑk sรผrede maalesef hiรงbir yeni araรง alฤฑm ihalesi gerรงekleลtirilememiลti. รz kaynaklarฤฑmฤฑzla ve yรผzde 85’i 72 ay taksitli olmak รผzere; Tรผrk Lirasฤฑ cinsinden alฤฑm ihalesi yaparak 100 adet tek kรถrรผklรผ, 60 adet รงift kรถrรผklรผ yรผksek kapasiteli ve ilk yerli metrobรผs araรงlarฤฑmฤฑzฤฑn sipariลini verdik. Teslimatlarฤฑ 2022 yฤฑlฤฑ ilk รงeyreฤinde baลlayacak olan yeni metrobรผslerimizle, yolcularฤฑmฤฑza daha konforlu ve gรผvenli yolculuk yapabilme imkanฤฑ saฤlamฤฑล olacaฤฤฑzโ diye konuลtu. 2022 yฤฑlฤฑnda 100 adet daha metrobรผs almayฤฑ hedeflediklerini de aรงฤฑkladฤฑ. Bilgili 2022 yฤฑlฤฑnda, filoya katฤฑlacak yeni araรงlar ile birlikte filo yaลฤฑnฤฑ; metrobรผs hattฤฑnda 11’den 9’a, otobรผslerde 10’dan 9’a indirmeyi planladฤฑklarฤฑnฤฑ sรถyledi.
Bilgili kurumun borรง durumu hakkฤฑnda da bilgi verdi. 2019 yฤฑlฤฑnda ฤฐETT olarak geรงmiล dรถnemden toplam 140 milyon avro borรง devraldฤฑklarฤฑnฤฑ ifade eden Bilgili ลunlarฤฑ sรถyledi:
โBu borcun 110 milyon avrosu รถnceki dรถnemde รถdenememiล olan vadesi geรงmiล borรงlardan oluลmaktaydฤฑ. Vadesi geรงmiล borรงlar iรงindeki 45 milyon avro tutarฤฑndaki borรง ise 2013-2017 dรถneminde alฤฑnmฤฑล olan otobรผslerin vadesinde รถdenememiล olan taksit tutarlarฤฑdฤฑr. ฤฐETT son 10 yฤฑl iรงinde gelirleri ve giderleri arasฤฑndaki kapanamayan fark nedeniyle, borรงlarฤฑnฤฑ zamanฤฑnda รถdemekte zorlanmฤฑล ve yeni yรถnetime de aฤฤฑr bir borรง yรผkรผ devretmek durumunda kalmฤฑลtฤฑr. Gelirle gider arasฤฑnda son 10 yฤฑlda artmฤฑล olan fark nedeniyle lastik tekerlekli toplu ulaลฤฑm hizmeti her yฤฑl artan tutarlarda ve bรผyรผk รถlรงรผde ฤฐBB tarafฤฑndan sรผbvanse edilmektedir. Yatฤฑrฤฑm ve proje destekleri hariรง olmak รผzere ฤฐBB, sadece ฤฐETT’ye bu yฤฑlsonuna kadar 1 milyar 850 milyon TL destekte bulunmuล olacaktฤฑr. 2022 yฤฑlฤฑnda da bu tutarฤฑn 2,2 milyar TL seviyelerinde olmasฤฑ รถngรถrรผlmektedir.โ
ฤฐETT filosunda รถzel ulaลฤฑm araรงlarฤฑ ile birlikte 5 bin 615 otobรผs, 671 metrobรผs ve 60 elektrikli araรง olmak รผzere toplam 6 bin 346 araรง bulunduฤu bilgisini paylaลan Bilgili โFilomuzdaki 5 bin 615 otobรผsรผn, yรผzde 45’i ฤฐETT otobรผsรผ, yรผzde 38’i รถzel halk otobรผsรผ ve yรผzde 17’si ฤฐstanbul Ulaลฤฑm Aล aracฤฑdฤฑrโ dedi. Filonun yaล ortalamasฤฑnฤฑ da aรงฤฑklayan Bilgili โOtobรผs filosuna baktฤฑฤฤฑmฤฑzda en genรง solo otobรผslerimiz 4 yaลฤฑnda ve en genรง kรถrรผklรผ otobรผslerimiz ise 8 yaลฤฑnda olup, ortalama otobรผs filo yaลฤฑmฤฑz bu yฤฑl itibarฤฑyla 9’dur. Metrobรผs filomuzda, ortalama yaลฤฑ 12 olan 33 adet Phileas marka araรง, ayrฤฑca ortalama yaลฤฑ 13 olan 249 adet Mercedes Capacity ve ortalama yaลฤฑ 8 olan 389 adet Mercedes Conecto tipi araรงlardan oluลmaktadฤฑr. Metrobรผs filomuz bu yฤฑl itibarฤฑyla 10 yaลฤฑndadฤฑr ve รผstelik bazฤฑ araรงlarฤฑmฤฑzฤฑn kilometreleri 2 milyona yaklaลmaktadฤฑrโ dedi.
Pandemi nedeniyle ฤฐETT’mizin yฤฑllฤฑk yolculuk sayฤฑsฤฑnฤฑn geรงen yฤฑl 353 milyona dรผลerek 2019 yฤฑlฤฑna gรถre yaklaลฤฑk yรผzde 40 oranฤฑnda azaldฤฑฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlatan Bilgili โYolculuk sayฤฑmฤฑz bu yฤฑl geรงen yฤฑla gรถre yรผzde 15 oranฤฑnda artarak, 405 milyon olarak gerรงekleลmiล olacak. 2022 yฤฑlฤฑnda da yolculuk sayฤฑmฤฑzฤฑn bu yฤฑla gรถre yรผzde 35 artฤฑล gรถstererek 550 milyonu aลacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyoruzโ ifadelerini kullandฤฑ.
