IMF’nin Tรผrkiye’ye iliลkin deฤerlendirmeleri iรงeren 4. Madde Konsรผltasyon Raporu yayฤฑmlandฤฑ.
IMF Yรถnetim Kurulunun, Tรผrkiye’nin 2015 yฤฑlฤฑndaki bรผyรผme performansฤฑnฤฑ memnuniyetle karลฤฑladฤฑฤฤฑ vurgulanan raporda, “Tรผrkiye’de ekonomik bรผyรผme รงeลitli ลoklara raฤmen direncini korumaya devam ediyor. ฤฐรง talebe dayanan bรผyรผme, geniลlemeci para ve maliye politikalarฤฑyla desteklenmeyi sรผrdรผrรผyor” deฤerlendirmesi yapฤฑldฤฑ.
Raporda, iรง tรผketimin bu yฤฑl yรผzde 30 civarฤฑnda arttฤฑrฤฑlan asgari รผcret ve gevลetilen makro ihtiyati dรผzenlemeler รงerรงevesinde daha da yรผkseleceฤi ancak dฤฑล dengesizliklerin de artan tรผketim ve bankacฤฑlฤฑk harici sektรถrlerdeki kambiyo uyumsuzluklarฤฑyla birlikte รงoฤalacaฤฤฑ kaydedildi.
Buna ek olarak, Tรผrkiye’nin Net Uluslararasฤฑ Yatฤฑrฤฑm Pozisyonu’nun (NIIP), dรผลรผk petrol fiyatlarฤฑyla azalan cari aรงฤฑฤa raฤmen negatif kalmaya devam ettiฤi ifade edilen raporda, dฤฑล finansman ihtiyacฤฑndaki artฤฑลฤฑn kฤฑrฤฑlganlฤฑklarฤฑ tetikleyebileceฤi uyarฤฑsฤฑnda bulunuldu.
En รถnemli risk sermaye รงฤฑkฤฑลlarฤฑ
IMF raporunda ayrฤฑca sermaye รงฤฑkฤฑลlarฤฑndaki olasฤฑ hฤฑzlanmanฤฑn Tรผrk ekonomisi iรงin risk teลkil ettiฤi belirtilirken, “Ekonomi dฤฑล ลoklara karลฤฑ kฤฑrฤฑlganlฤฑฤฤฑnฤฑ sรผrdรผrรผyor. Sermaye รงฤฑkฤฑลlarฤฑndaki hฤฑzlanma Tรผrkiye iรงin en bรผyรผk risk olarak kalmaya devam ediyor. Bu nedenle, ekonominin yapฤฑsal nedenlerle dรผลรผk seyreden iรง tasarruf oranฤฑnฤฑ artฤฑrmak ve dฤฑล dengesizlikleri dรผลรผrmek suretiyle dengelenmesi รถnceliฤini koruyor” ifadelerine yer verildi.
Tรผrk hรผkรผmetinin, bu baฤlamda iddialฤฑ bir reform programฤฑ aรงฤฑkladฤฑฤฤฑna iลaret edilen raporda tasarruflarฤฑ, verimliliฤi ve kadฤฑn iล gรผcรผnรผ artฤฑrmayฤฑ hedefleyen reformlara รถncelik tanฤฑnmasฤฑ tavsiyesinde bulunuldu. IMF yetkilileri, aynฤฑ zamanda reformlarฤฑn sonuรงlarฤฑ ortaya รงฤฑkana kadar talep yรถnetiminde sฤฑkฤฑ mali ve parasal politikalarฤฑn uygulanmasฤฑ gerektiฤi savundu.
Enflasyonu dรผลรผrmek iรงin sฤฑkฤฑ para politikasฤฑ uygulanmalฤฑ
IMF’nin 4. Madde Konsรผltasyon Raporu’nda, dikkati รงeken bir baลka baลlฤฑk enflasyon konusu oldu. Tรผrkiye’de enflasyonun yรผksek seyrettiฤine iลaret eden IMF, bu sorunun รงรถzรผmรผ iรงin de sฤฑkฤฑ para politikasฤฑ uygulanmasฤฑ รถnerisinde bulundu.
Raporda, bu konuda ลunlar kaydedildi:
“Genel olarak enflasyonu aลaฤฤฑ รงekmek iรงin daha sฤฑkฤฑ para politikasฤฑna ihtiyaรง olduฤunu dรผลรผnen IMF Direktรถrleri, parasal politikalarda normalleลmenin iletiลimi ve parasal geรงiล mekanizmasฤฑnฤฑ gรผรงlendireceฤi gรถrรผลรผnde birleลtiler. Direktรถrler, ayrฤฑca uluslararasฤฑ rezerv tamponlarฤฑnฤฑn revize edilmesini tavsiye etti.”
Bankalar iyi sermayelendirilmiล
Tรผrk bankacฤฑlฤฑk sisteminin yรผksek sermaye yeterlik oranlarฤฑ sayesinde iyi sermayelendirilmiล durumda olduฤuna iลaret edilen raporda, bankalarฤฑn รงekirdek dฤฑลฤฑ yรผkรผmlรผlรผklerindeki azaltmalarฤฑ ve bรผyรผk รถlรงekli dฤฑล finansman vadelerini uzatmalarฤฑ olumlu geliลmeler olarak nitelendirildi.
Bununla birlikte, raporda AB bankacฤฑlฤฑk kriterlerini iรงeren Basel-IIIโรผn kademeli ลekilde uygulanmaya baลlamasฤฑnฤฑn, bankalarฤฑn sermaye yeterlik oranฤฑnฤฑ dรผลรผrerek sermaye ihtiyacฤฑnฤฑ artฤฑrabileceฤi ve bu ihtiyacฤฑn karลฤฑlanmamasฤฑ halinde bankalarฤฑn kredi verme kapasitesinin dรผลebileceฤi uyarฤฑsฤฑna yer verildi.
Raporda, ayrฤฑca IMF’nin Tรผrkiye’nin ev sahipliฤi yaptฤฑฤฤฑ Suriyeli sฤฑฤฤฑnmacฤฑlarฤฑ iลgรผcรผne entegre etme giriลimlerini takdirle karลฤฑladฤฑฤฤฑ vurgulanarak, “IMF Direktรถrleri, Tรผrk yetkililerine 2,5 milyonu aลkฤฑn Suriyeli sฤฑฤฤฑnmacฤฑya ev sahipliฤi yaptฤฑklarฤฑ ve onlarฤฑ iลgรผcรผ piyasasฤฑna entegre etmeye รงalฤฑลtฤฑklarฤฑ iรงin teลekkรผrlerini iletti.” denildi.
Ekonomik beklentiler
IMF’nin 4. Madde Konsรผltasyon Raporu’ndaki projeksiyonlara gรถre, Tรผrkiye bu yฤฑl yรผzde 3,8 ve gelecek yฤฑl yรผzde 3,4 bรผyรผyecek. 2018, 2019, 2020 ve 2021 yฤฑllarฤฑ iรงin รถngรถrรผlen bรผyรผme oranฤฑ ise yรผzde 3,5.
Kuruluลun Tรผrkiye’ye yรถnelik Tรผketici Fiyat Endeksi (TรFE) tahmini ise 2016 iรงin yรผzde 9,8 ve 2017 iรงin yรผzde 8,8. IMF ekonomistleri, enflasyon oranฤฑnฤฑn daha sonraki yฤฑllarda dรผลmeye devam ederek, 2021’de yรผzde 6,5’e ineceฤini tahmin ediyor.
Ayrฤฑca, geรงen yฤฑl yรผzde 10,2 seviyesinde bulunan iลsizlik oranฤฑnฤฑn bu yฤฑl yรผzde 10,8’e yรผkseldikten sonra gelecek yฤฑl yรผzde 10,5โe ineceฤini ve sonraki 4 yฤฑl boyunca bu seviyede sabit kalacaฤฤฑ รถngรถrรผlรผyor.
Cari aรงฤฑฤฤฑn gayri safi yurtiรงi hasฤฑlaya oranฤฑna yรถnelik IMF tahminleri ise 2016 iรงin yรผzde -3,5 ve 2017 iรงin yรผzde -4,1 seviyesinde bulunuyor. 2018 ve sonrasฤฑna yรถnelik tahmin aralฤฑฤฤฑ ise yรผzde -4,3 ila -4,4 arasฤฑnda deฤiลiyor.
Bu oranlar, IMF’nin 12 Nisan’da yayฤฑmladฤฑฤฤฑ Dรผnya Ekonomik Gรถrรผnรผm Raporu’nda aรงฤฑklanan beklentilerle aynฤฑ seviyede bulunuyor.
4. madde konsรผltasyonu nedir?
IMF รผyesi bir รผlkenin, Fon ile hiรงbir anlaลma yapmamasฤฑ halinde bile IMF kuruluล anlaลmasฤฑndan kaynaklanan “4. Madde Konsรผltasyon รalฤฑลmasฤฑ” รงerรงevesinde dรผzenli olarak denetlenmesi gerekiyor. Fon, sanayileลmiล รผlkeleri de bu รงerรงevede denetleniyor.
IMF, รผye รผlkelerin ekonomi yรถnetimlerine yol gรถsterici olmak ve uluslararasฤฑ finansal sistem รผzerindeki gรถzetim gรถrevini yerine getirmek amacฤฑyla her รผye รผlkenin ekonomik geliลmelerine iliลkin olarak (genellikle yฤฑlda bir kere) ayrฤฑntฤฑlฤฑ gรถzden geรงirme รงalฤฑลmalarฤฑnda bulunuyor. Sรถz konusu รงalฤฑลmalar, IMF Kuruluล Anlaลmasฤฑ’nฤฑn 4. maddesi kapsamฤฑnda gerรงekleลtirildiฤinden “Madde 4 Olaฤan Gรถrรผลmeleri” olarak isimlendiriliyor.
