IMF, “Kรผresel Gฤฑda Kriziyle Mรผcadele: Etki, Politika Yanฤฑtฤฑ ve IMF’nin Rolรผ” baลlฤฑklฤฑ raporunu yayฤฑmladฤฑ.
Raporda, bรผyรผk fiyat ลoklarฤฑnฤฑn gฤฑda gรผvensizliฤini ลiddetlendirmesi nedeniyle dรผnyanฤฑn bir gฤฑda kriziyle karลฤฑ karลฤฑya olduฤuna iลaret edildi.
Gฤฑda gรผvensizliฤine รงatฤฑลma, iklim ลoklarฤฑ ve Kovid-19 salgฤฑnฤฑnฤฑn etkisi dahil olmak รผzere 2018’den bu yana artan รงok sayฤฑda faktรถrรผn katkฤฑda bulunduฤu belirtilen raporda, Rusya’nฤฑn Ukrayna’da baลlattฤฑฤฤฑ savaลฤฑn temel gฤฑda maddeleri ile gรผbrelerin uluslararasฤฑ fiyatlarฤฑ รผzerindeki baskฤฑlarฤฑ ลiddetlendirmesiyle 2022’de durumun keskin bir ลekilde daha da kรถtรผye gittiฤi aktarฤฑldฤฑ.
Raporda, uluslararasฤฑ fiyatlarฤฑn son dรถnemde gevลemesine raฤmen 2020-2021 ortalamalarฤฑnฤฑn รถnemli รถlรงรผde รผzerinde kalmaya devam ettiฤi vurgulandฤฑ.
En รงok dรผลรผk gelirli รผlkeleri etkiliyor
Gรผbre ve enerji iรงin yรผksek fiyatlarฤฑn yanฤฑ sฤฑra รถnemli aลaฤฤฑ yรถnlรผ risklerin de gรถrรผnรผmรผ olumsuz etkilediฤinin altฤฑ รงizilen raporda, “Dรผnya ลu anda, pek รงok รผlkeyi ciddi gฤฑda kฤฑtlฤฑฤฤฑyla baล baลa bฤฑrakan ve bรผyรผk acฤฑlar ile รงok sayฤฑda รถlรผme neden olan 2007-2008 krizine eลit oranda bir gฤฑda kriziyle karลฤฑ karลฤฑya.” deฤerlendirmesinde bulunuldu.
Raporda, gฤฑda krizinin kรผresel bir olgu olmasฤฑna raฤmen en รงok dรผลรผk gelirli รผlkeleri etkilediฤine iลaret edilerek gฤฑda krizinin insani acฤฑlar yaratmasฤฑnฤฑn yanฤฑ sฤฑra bรผyรผk ekonomik maliyetleri olduฤu da kaydedildi.
Sรถz konusu krizin รงoฤu dรผลรผk gelirli รผlkeler olmak รผzere Ukrayna ve Rusya’dan yapฤฑlan ithalata oldukรงa baฤฤฑmlฤฑ 48 รผlkede en kรถtรผ durumda olduฤu belirtilen raporda, gฤฑda gรผvensizliฤine yรผksek oranda maruz kalan รผlkelerin gฤฑda ve gรผbre fiyatlarฤฑndaki artฤฑล nedeniyle 2022 ve 2023’te ithalat maliyetlerinin 9 milyar dolar artabileceฤi aktarฤฑldฤฑ.
Raporda, 2022’de akut gฤฑda gรผvensizliฤini ortadan kaldฤฑrmak iรงin yaklaลฤฑk 50 milyar dolara ihtiyaรง olduฤu, uzun vadede bu rakamฤฑn artabileceฤi kaydedildi.
Sudan, Kฤฑrgฤฑzistan, Belarus, Tacikistan ve Ermenistan’ฤฑn gayrisafi yurtiรงi hasฤฑlalarฤฑnฤฑn (GSYH) yรผzdesi olarak Ukrayna ve Rusya’dan gฤฑda ithalatฤฑna en baฤฤฑmlฤฑ รผlkeler olduฤu belirtilen raporda, Ukrayna ve Rusya’nฤฑn gรผbrelerine en รงok baฤฤฑmlฤฑ olan รผlkelerin ise Moldova, Letonya, Estonya, Paraguay ve Kฤฑrgฤฑzistan olduฤu bildirildi.
Hฤฑzla harekete geรงme รงaฤrฤฑsฤฑ
Ayrฤฑca IMF Baลkanฤฑ Kristalina Georgieva ile IMF yetkilileri Bjรถrn Rother ile Sebastian Sosa konuya iliลkin ortak bir blog yazฤฑsฤฑ kaleme aldฤฑ.
Sรถz konusu yazฤฑda, benzeri gรถrรผlmemiล insani zorluฤun, yeterli yiyeceฤi olmayanlarฤฑn acฤฑlarฤฑnฤฑ hafifletmek ve ihtiyacฤฑ olan รผlkelere finansman saฤlamak iรงin hฤฑzlฤฑ bir ลekilde harekete geรงmeyi gerektirdiฤi vurgulandฤฑ.
Birรงok รผlkede politika yapฤฑcฤฑlarฤฑn insanlarฤฑ mevcut gฤฑda krizinden korumak iรงin mali รถnlemler aldฤฑฤฤฑna iลaret edilen yazฤฑda, yalnฤฑzca bu yฤฑl iรงin gฤฑda krizine yรผksek dรผzeyde maruz kalan รผlkelerin en yoksul ailelerin bununla baลa รงฤฑkmasฤฑna yardฤฑmcฤฑ olmak iรงin 7 milyar dolara ihtiyaรง duyduฤunun tahmin edildiฤi kaydedildi.
Yazฤฑda, insanlarฤฑn hฤฑzlฤฑ ve yeterli bir ลekilde desteklenmesi, aรงฤฑk ticaretinin sรผrdรผrรผlmesi, gฤฑda รผretiminin artฤฑrฤฑlmasฤฑ, daฤฤฑtฤฑmฤฑnฤฑn iyileลtirmesi ve iklime dayanฤฑklฤฑ tarฤฑma yatฤฑrฤฑm yapฤฑlmasฤฑ gerektiฤi ifade edildi.
IMF’den gฤฑda ลokuna yรถnelik yeni finansman penceresi
รte yandan IMF Baลkanฤฑ Georgieva, bugรผn yaptฤฑฤฤฑ bir diฤer aรงฤฑklamada, รผlkelerin gฤฑda gรผvensizliฤini ele almasฤฑna yardฤฑmcฤฑ olacak yeni bir “Gฤฑda ลoku Penceresi”nin oluลturulduฤunu duyurdu.
Georgieva, yeni finansman penceresinin acil รถdemeler dengesi ihtiyacฤฑ olan ve akut gฤฑda gรผvensizliฤi, keskin gฤฑda ithalatฤฑ ลoku veya tahฤฑl ihracatฤฑ ลoku yaลayan รผlkelere acil durum finansmanฤฑna ek eriลim saฤlayacaฤฤฑnฤฑ aktardฤฑ.
Yeni finansman penceresinin bir yฤฑl sรผreyle aรงฤฑk olacaฤฤฑnฤฑ belirten Georgieva, yeni finansman penceresiyle IMF’nin kฤฑrฤฑlgan รผlkelerdeki insanlara yardฤฑm etmek iรงin ek yardฤฑm saฤlayacaฤฤฑnฤฑ ifade etti.
