Dรผnya Ekonomik Forumu’nun verilerine gรถre, รin Devlet Baลkanฤฑ ลi Cinping tarafฤฑndan 2013’te aรงฤฑklanan projeye, bu รผlkenin yapacaฤฤฑ toplam yatฤฑrฤฑm tutarฤฑnฤฑn 900 milyar dolarฤฑ bulacaฤฤฑ belirtiliyor.
Proje gรผzergahฤฑnda yer alan ve aralarฤฑnda Tรผrkiye’nin de olduฤu 68 รผlkede altyapฤฑ yatฤฑrฤฑmlarฤฑna harcanacak tutarฤฑn ise toplamda 8 trilyon dolara ulaลmasฤฑ รถngรถrรผlรผyor.
Xiโan Jiaotong Liverpool รniversitesi รฤretim รyesi Doรง. Dr. Ahmet Gรถncรผ, AA muhabirine yaptฤฑฤฤฑ deฤerlendirmede, projede ekonomik ve jeostratejik hedefler belirlendiฤini hatฤฑrlatarak, bu kapsamda รinโin Asya-Pasifik, Orta Asya ve Orta Doฤuโyu iรงine alan bรถlgede ekonomik entegrasyonu amaรงladฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
Bรถlgesel olarak “Bir Kuลak Bir Yol” projesinin รถzellikle Orta Asya รผlkelerinde meyvelerini vermeye baลladฤฑฤฤฑnฤฑ kaydeden Gรถncรผ, Kazakistan, Tรผrkmenistan gibi Orta Asya รผlkelerinde รinโin gittikรงe artan bir ekonomik aฤฤฑrlฤฑฤฤฑnฤฑn olduฤunu, รถnรผmรผzdeki 4-5 yฤฑl boyunca projenin daha รงok konuลulacaฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
Gรถncรผ, proje geliลiminin รinโin dรผnyanฤฑn en bรผyรผk ekonomisi olma trendini iรงin pekiลtirici bir etkisi olacaฤฤฑna dikkati รงekerek, “รin devleti halihazฤฑrda Bir Kuลak Bir Yol projesi iรงin 60 milyar dolarฤฑn รผzerinde bir kaynak aktardฤฑ ve ilaveten 50 milyar dolarlฤฑk bir fon da รผlke tarafฤฑndan Asya Altyapฤฑ Yatฤฑrฤฑm Bankasฤฑโnฤฑn sermayesi olarak kullanฤฑldฤฑ. Buraya aktarฤฑlan kaynak รงeลitli alt yapฤฑ projeleri iรงin kullanฤฑlmaya baลlandฤฑ. Mayฤฑs ortasฤฑndaki Bir Kuลak Bir Yol zirvesinde de รin Devlet Baลkanฤฑ ลi Cinping, 124 milyar dolarlฤฑk ilave fon sรถzรผ verdi. Ancak yine de รถnรผmรผzdeki 4-5 yฤฑl iรงerinde 600 milyar dolar civarฤฑnda bir fonun bu projeye aktarฤฑlacaฤฤฑ tahmin ediliyor.” diye konuลtu.
Tรผrkiye’nin sรถz konusu giriลimindeki konumunda deฤinen Gรถncรผ, รผlkenin รin’den daha fazla yatฤฑrฤฑm รงekebilmesinin enerji ve lojistik anlamda bir merkez yapฤฑlmasฤฑ aรงฤฑsฤฑndan รถnemli olduฤunu vurguladฤฑ.
Kรผresel ekonomik aฤฤฑrlฤฑฤฤฑn Asya’ya kaydฤฑฤฤฑ bir dรถnemde Tรผrkiye’nin bu projede yer almasฤฑnฤฑn denge siyaseti ve ekonomik รงฤฑkarlarฤฑ aรงฤฑsฤฑndan deฤerli olduฤunu anlatan Gรถncรผ, “Tรผrkiyeโnin bu projenin dฤฑลฤฑnda kalmasฤฑ son derece yanlฤฑล olur. รlkenin bu proje sayesinde ilk etapta doฤrudan yatฤฑrฤฑm ve finansman kolaylฤฑklarฤฑ elde etmesi mรผmkรผn. Bunlarฤฑn yanฤฑnda Tรผrkiye enerji ve ticaret yollarฤฑ รผzerinde olduฤu iรงin รinli firmalar iรงin รถzel bir รถneme sahip olacaktฤฑr. Tรผrkiye’nin proje iรงin dรถrt yฤฑllฤฑk bir eylem planฤฑ yapmasฤฑ gerekir.” deฤerlendirmesinde bulundu.
Gรถncรผ, Tรผrkiye aรงฤฑsฤฑndan dikkat edilmesi gereken en รถnemli noktanฤฑn iรง istikrarฤฑn korunmasฤฑ ve iyi bir ekonomik performans sergilenmesi olduฤunu belirterek, istikrarฤฑ bozabilecek dฤฑล faktรถrlere dikkat edilmesi gerektiฤini anlattฤฑ.
“Tรผrkiye, ‘Kuลak ve Yol’un merkezinde”
Sabancฤฑ รniversitesi ฤฐstanbul Politikalar Merkezi Araลtฤฑrma Uzmanฤฑ Dr. Altay Atlฤฑ da projenin Avrasya’da etkili, sรผrdรผrรผlebilir ve uzun vadeli ekonomik entegrasyona yol aรงabileceฤini bildirdi.
Bu รงerรงevede Tรผrkiye’nin coฤrafi ve jeo-ekonomik bakฤฑmdan iyi bir konumda olduฤunu aktaran Atlฤฑ, “Avrupa ile Asya arasฤฑndaki yerini gรถz รถnรผne alarak, G20 รผyesi, รถnemli bir ekonomi olan Tรผrkiye’nin projenin merkezinde yer aldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyebilirim.” dedi.
Atlฤฑ, Tรผrkiye’nin aktif olarak projede yer aldฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, bu baฤlamda bir dizi anlaลma imzaladฤฑฤฤฑnฤฑ ve รผlkenin Asya Altyapฤฑ Yatฤฑrฤฑm Bankasฤฑ’nฤฑn da kurucu รผyesi olduฤunu hatฤฑrlattฤฑ. Proje kapsamฤฑndaki iลbirlikleri iรงin yasal dรผzenlemelere ihtiyaรง olduฤuna dikkati รงeken Atlฤฑ, “Karayollarฤฑ ve lojistik merkezlerini inลa edebilirsiniz, ancak hรผkรผmetler arasฤฑ anlaลma yoksa, tฤฑrlar birbirleri arasฤฑnda mal taลฤฑyamazlar. Fiziksel altyapฤฑnฤฑn yasal altyapฤฑya sahip olmasฤฑ gerekiyor ve Tรผrkiye’nin bu konuda daha fazla ilerleme kaydetmesi gerekiyor.” diye konuลtu.
รin’in saฤladฤฑฤฤฑ finansmanฤฑn baลlangฤฑรง desteฤi olmasฤฑndan dolayฤฑ “hayati รถnem” taลฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ aktaran Atlฤฑ, “Kuลak ve Yol รงok uluslu bir projedir ve uzun vadede รงok uluslu finansman yoluyla yรผrรผtรผlecektir. Bu nedenle proje iรงin eล finansman kalฤฑplarฤฑnฤฑn geliลtirilmesi ve kullanฤฑlmasฤฑ รงok รถnemlidir. Asya Altyapฤฑ Yatฤฑrฤฑm Bankasฤฑ iyi bir model ve ลu anda รin tarafฤฑndan aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak finanse edilmesine raฤmen, diฤer รผye รผlkelerin gelecekte sermayelerini artฤฑrmasฤฑ ve daha fazla katkฤฑda bulunmasฤฑ beklenebilir.” ifadelerini kullandฤฑ.
