ลu gรผnlerde tรผm dรผnyada hava kirliliฤi tartฤฑลฤฑlฤฑyor. รinโden Bosna Hersekโe kadar… Durum ฤฐstanbul iรงin de pek farklฤฑ deฤil. Hava รถlรงรผm raporlarฤฑna gรถre; ulusal hava kirliliฤi standartlarฤฑnฤฑn yanฤฑ sฤฑra Avrupa standartlarฤฑnฤฑ da 2 katฤฑ aลmฤฑล durumdayฤฑz. Son รถlรงรผmlerde Esenyurt, Hava Kalitesi ฤฐndeksiโne gรถre saฤlฤฑksฤฑz (kฤฑrmฤฑzฤฑ) ilรงeler arasฤฑnda baลฤฑ รงekti. Kentteki hava kirliliฤini uzmanlara sorduk. ฤฐลte nedenleri ve รงรถzรผm รถnerileri…
“DOฤALGAZ TEลVฤฐKฤฐ ลART”
รevre Mรผhendisleri Odasฤฑ Baลkanฤฑ Baran Bozoฤlu: โฤฐstanbulโun temel problemi ฤฑsฤฑnmadan kaynaklฤฑ. Kalitesiz kรถmรผrler analiz yapฤฑlmadan yakฤฑlฤฑyor. Doฤalgaz pahalฤฑ olduฤundan, maddi imkรขnฤฑ olmayan, รถzellikle gecekondu bรถlgelerinde hava kirliliฤi daha da artฤฑyor. ฤฐstanbulโda henรผz รงรถzรผlemeyen trafik sorunu ve artan gรถรงรผn de etkisi bรผyรผk. Kent bu yoฤunluฤu kaldฤฑrmฤฑyor. รzellikle Esenyurt ve Maslak bรถlgesinde bunu yoฤun hissediyoruz.
Emverzion (hava kirliliฤinin birikmesi, daฤฤฑlamamasฤฑ) olaylarฤฑnฤฑn arttฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrรผyoruz. Havadaki kirlilik daฤฤฑtฤฑlmalฤฑ ama kent รผzerine รงรถkรผyor. Yeลil alanlarฤฑn azalmasฤฑ bunda bรผyรผk etken. Tรผrkiyeโdeki sฤฑnฤฑr deฤer Avrupaโdakinin 2 katฤฑ ve her yฤฑl 10 birim daha sฤฑnฤฑrฤฑ dรผลรผrรผyoruz. ฤฐstanbulโun tamamฤฑnda sฤฑnฤฑr deฤerler aลฤฑldฤฑ. Kalitesiz kรถmรผr yakฤฑlmamalฤฑ. Doฤalgaz teลvik edilmeli.โ
“TOPLU TAลIMA ARTMALI”
Meteoroloji Mรผhendisi, Hava Kirliliฤi Uzmanฤฑ Prof. Dr. Orhan ลen: โ1 aydฤฑr istanbul รผzerinde yรผksek basฤฑnรง etkili hava kirliliฤi var. Nedeni ฤฐstanbulโda trafik sฤฑkฤฑลฤฑklฤฑฤฤฑnฤฑn fazla olmasฤฑ. Trafikte bekleyen araรง, havayฤฑ hareket halinde olana oranla daha fazla kirletiyor. Bunun yanฤฑ sฤฑra kentte yakฤฑlan kรถmรผrde bir denetim yok.
5600 kaloriden dรผลรผk kรถmรผrler yakฤฑlmamalฤฑ. ฤฐthalde ise 6500 altฤฑnda yakฤฑlmasฤฑ yasak. Kentteki partikรผler madde 150 mg/ m3 olmasฤฑ gerekirken รถlรงรผlen 1000 mg/m3. Mesela Kartalโda 1000 รถlรงรผldรผ. Yenibosna, Esenler, Alibeykรถyโde de durum aynฤฑ. 1. dereceden รถnlem alฤฑnmalฤฑ. Doฤalgaz teลviki ve toplu taลฤฑma artฤฑrฤฑlmalฤฑ.โ
“TOZ DA BฤฐR NEDEN”
ฤฐstanbul Teknik รniversitesiโnden Prof. Dr. Selahattin ฤฐncecik: โฤฐstanbulโun hava kalitesi iรงin 30 yฤฑldฤฑr รงalฤฑลฤฑyorum. 80โlerin kirliliฤi, 90โlฤฑ yฤฑllarda farklฤฑlaลarak daha da arttฤฑ. Bu, partikรผler madde kirliliฤi. ลu anda da durum aynฤฑ. ฤฐstanbulโda ciddi partikรผler madde kirliliฤi var. istanbulโun her yerinde kirli hava Avrupa hava standartlarฤฑ kalitesini yรผzde 70 oranฤฑnda aลฤฑyor. ฤฐstanbul gibi bir ลehir iรงin riskli tablo.
Kirliliฤin ana nedeni trafik. 80โlerde dizel araรง yรผzde 5โken ลimdi yรผzde 50-60. Dizel araรงlarda partikรผl kirliliฤi dรผnyanฤฑn tehlikeli gรถrdรผฤรผ bir durum. Fransaโda dizele sฤฑnฤฑrlama getiriliyor. Bizim de yapmamฤฑz lazฤฑm. Metro ulaลฤฑmฤฑ artฤฑrฤฑlmalฤฑ. Ekonomik gerekรงelerle gecekondu bรถlgelerinde kรถmรผr yakฤฑlฤฑyor. Doฤalgaz teลvik edilmeli. ฤฐstanbulโun her yeri ลantiye. Bunlar toz kaynaฤฤฑ. Sokak tozu da kirlilik nedeni.โ
“KฤฐRLฤฐLฤฐK YรZDE 50 ARTTI”
รevre Mรผhendisi Menekลe Kฤฑzฤฑldere: โHava kirliliฤi mevzuatฤฑ kฤฑsฤฑtlayฤฑcฤฑ deฤil. Nasaโnฤฑn yaptฤฑฤฤฑ araลtฤฑrmaya gรถre, ฤฐstanbulโda hava kirliliฤi yรผzde 50 arttฤฑ. Avrupaโda yรผzde 30-40 oranฤฑnda azaldฤฑ. Nedeni mevzuatฤฑn uygulanmasฤฑ. Yine Nasa verilerine gรถre azotdioksit miktarฤฑ ฤฐstanbulโda arttฤฑ.
Bu, doฤrudan yakmanฤฑn verdiฤi sonuรง. Endรผstri, doฤrudan yakma sistemini azaltmalฤฑ. รte yandan trafik de etken. Bizdeki kirlilik Avrupa hava standartlarฤฑnฤฑn รผstรผnde. 1 metrekรผpte 200 mikrogram รถngรถrรผlรผyor ama bizde 290. ฤฐstanbulโda kentleลme de planlฤฑ olmadฤฑฤฤฑndan kirlilik havada asฤฑlฤฑ kalฤฑyor. Yรผksek binalar hakim, rรผzgรขr yรถnรผne gรถre kirli havanฤฑn daฤฤฑlmasฤฑnฤฑ รถnlรผyor.โ
“DOฤALGAZ YARDIMI YAPILSIN”
Bรผyรผkรงekmece Belediye Baลkanฤฑ Hasan Akgรผn de hava kirliliฤine karลฤฑ ฤฐstanbulluya doฤalgaz yardฤฑmฤฑ yapฤฑlmasฤฑnฤฑ รถneriyor: โKรถmรผr, egzoz gazlarฤฑ ve rรผzgรขrฤฑn az olmasฤฑ, ฤฐstanbulโdaki hava kirliliฤinin en bรผyรผk nedenlerinin baลฤฑnda geliyor. Doฤalgaz teลvik edilmeli. Soba kullanan ailelere doฤalgaz tesisatlarฤฑ dahil olmak รผzere, faturalarฤฑna da yardฤฑmda bulunulmalฤฑ.โ
(GAZETE HABERTรRK)
