Borsa, halka arzlar, dรถviz, kripto para, hisse รถnerileri

Sรผleyman SABANCI

Tรผm Yazฤฑlarฤฑ

Koalisyon รถcรผ mรผdรผr?!!!!

          Bu duruma neden olan en รถnemli faktรถr tek parti hรผkรผmetlerinin gรผรงlรผ kararlar alabilmesi ve istisnasฤฑz bu kararlarฤฑ yasalarla destekleyerek hayata geรงirmelerindeki kolaylฤฑk, buna karลŸฤฑn koalisyonlarฤฑn bu tarz kararlarฤฑ daha zor alฤฑp uygulamalarฤฑdฤฑr. Oysaki koalisyonlar asgari mรผลŸtereklerde buluลŸan, toplumun her kesimini รผรง aลŸaฤŸฤฑ beลŸ yukarฤฑ kapsamaya รงalฤฑลŸan ve genelde konsensรผs saฤŸlanarak yapฤฑlan yรถnetimlerdir.

          ลžรถyle dรผลŸรผnรผrsek 2001 krizinden sonra koalisyon hรผkรผmetinin yazdฤฑฤŸฤฑ acฤฑ reรงete kendi sonlarฤฑ olmasฤฑna raฤŸmen, kendilerinden sonra gelen tek parti hรผkรผmetine yaramฤฑลŸ ve bu rรผzgardan nemalanan bu parti iktidarฤฑnฤฑ iyice saฤŸlamlaลŸtฤฑrmฤฑลŸtฤฑr. Yalnฤฑz her ลŸeyde olduฤŸu gibi yฤฑpranma demokrasiye geรงiลŸten sonraki tarihimizin en uzun sรผreli iktidarฤฑnฤฑ da etkilemiลŸtir. ลžu aลŸamada piyasalarฤฑn acaba 7 haziran sonrasฤฑnda koalisyon olursa her ลŸey kรถtรผye gider mi endiลŸesi yaลŸamasฤฑ daha รถnceki tecrรผbelere dayanarak kฤฑsmen anlaลŸฤฑlabilir. Fakat yukarฤฑda da belirttiฤŸim gibi koalisyon uzlaลŸma, ortak paydalarda buluลŸma ve toplumu daha fazla kucaklayฤฑcฤฑ kararlar alma yรถnetimidir.

          Borsa dรผลŸer, kur รงok yรผkselir, faizler acayip artar onun iรงin aman ha koalisyon gelmesin istikrar (nereden baktฤฑฤŸฤฑnฤฑza gรถre deฤŸiลŸebilecek bir argรผman) bozulmasฤฑn demek รงok kliลŸe bir cรผmledir. ร–nemli olan seรงimler ertesinde tek parti ya da koalisyon olsun iktidara kim gelirse gelsin ekonomide yaลŸanan bu kadar kฤฑrฤฑlgan durumu ortadan kaldฤฑracak tedbirler almasฤฑdฤฑr. Sadece faizler dรผลŸsรผn demek rasyonel deฤŸildir,  hele dฤฑลŸ kaynaฤŸa bu kadar baฤŸฤฑmlฤฑ olan รผlkemizde sene sonuna doฤŸru ABD merkez bankasฤฑ FEDโ€™in faizleri artฤฑracaฤŸฤฑ ortadayken faizleri gereฤŸinden fazla indirmek hem piyasa koลŸullarฤฑna karลŸฤฑ kรผrek รงekmek, hem de aynฤฑ anda kurla faizin kontrol dฤฑลŸฤฑna รงฤฑkmasฤฑ sonucunu doฤŸuracaktฤฑr.

          Sadece inลŸaat sektรถrรผne dayalฤฑ bir bรผyรผme รผlkemizi nereye kadar taลŸฤฑyabilir. Asฤฑl รถnemli olan sanayi ลŸirketlerinin bรผyรผyรผp istihdam yaratmasฤฑ olmasฤฑ gerekirken, faizler dรผลŸsรผn inลŸaat sektรถrรผ durmasฤฑn mantฤฑฤŸฤฑnฤฑ gรผtmek bir yere kadar sizi gรถtรผrebilir ama bir yerden sonra kur artฤฑลŸฤฑ faiz kฤฑskacฤฑ arasฤฑnda sฤฑkฤฑลŸฤฑp patlama yaลŸarsฤฑnฤฑz.

          Bรผtรผn bu ลŸartlar altฤฑnda ister koalisyon, ister tek parti iktidarฤฑ olsun, seรงimler ertesinde ilk olarak yapฤฑlmasฤฑ gereken toplumda siyasetรงiye karลŸฤฑ oluลŸan negatif algฤฑnฤฑn deฤŸiลŸtirilmesi ve bunun iรงinde sฤฑrasฤฑyla seรงilir seรงilmez tรผm siyasetรงilerin mal varlฤฑklarฤฑnฤฑ aรงฤฑklamalarฤฑ, dokunulmazlฤฑklarฤฑn sadece meclis kรผrsรผsรผyle sฤฑnฤฑrlandฤฑrฤฑlmasฤฑ, siyasi partiler kanunu ve seรงim barajฤฑnฤฑn acilen deฤŸiลŸtirilmesi gibi normal demokrasilerde olmasฤฑ gereken dรผzenlemeler yapฤฑlmalฤฑdฤฑr. Bu dรผzenlemelerle birlikte bรผtรงe kaynaklarฤฑnฤฑn rasyonel kullanฤฑmฤฑnฤฑn saฤŸlanmasฤฑ, kamuda israfฤฑn รถnรผne geรงilmesi, toplanan vergilerin kullanฤฑmฤฑnda daha ลŸeffaf olarak hesap verilebilir olunmasฤฑ da ilk uygulamalar olmalฤฑdฤฑr.