Kredi derecelendirme kuruluลu Moody’s, siyasi รงalkantฤฑ ve piyasalardaki oynaklฤฑk nedeniyle Tรผrkiye’nin dฤฑล kฤฑrฤฑlganlฤฑklarฤฑnฤฑn arttฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ
Tรผrkiye’nin yanฤฑ sฤฑra รek Cumhuriyeti, Macaristan, Polonya, Rusya, Gรผney Afrika ve Ukrayna’ya sermaye akฤฑmlarฤฑnฤฑn deฤerlendirildiฤi raporda Tรผrkiye’nin dฤฑล kฤฑrฤฑlganlฤฑklarฤฑnฤฑn artmasฤฑna karลฤฑlฤฑk, “Dรถviz cinsi borcun gayrฤฑ safi yurtiรงi hasฤฑlaya oranฤฑnฤฑn yรผzde 13 ile gรถrece dรผลรผk olduฤu ve hem iรง hem de dฤฑล borรง profilinde ortalama vadenin uzatฤฑlmasฤฑ รงabalarฤฑna paralel olarak kamu borcunun faizlere olan hassasiyetinin azaldฤฑฤฤฑ gรถrรผlmektedir. Ayrฤฑca maliye politikasฤฑ ekonomiye yรถnelik bazฤฑ ลoklarฤฑ hafifletebilir” denildi.
Raporda incelenen yedi geliลmekte olan รผlkenin finans piyasalarฤฑ ve para birimlerindeki oynaklฤฑk nedeniyle bu รผlkelerin “uzun sรผrebilecek belirsizlik dรถnemi” boyunca kฤฑrฤฑlgan olacaฤฤฑna dikkat รงekildi.
Dรผลรผk dรถviz borcu
Moodyโs yayฤฑnlandฤฑฤฤฑ raporun Tรผrkiyeโye iliลkin kฤฑsmฤฑnda, โTรผrkiyeโde politik tรผrbรผlans ve piyasa oynaklฤฑฤฤฑ dฤฑลsal kฤฑrฤฑlganlฤฑฤฤฑn altฤฑnฤฑ รงizmektedir. Buna karลฤฑn, Moodyโs รผlkenin Gayri Safi Yurtiรงi Hasฤฑlasฤฑ’na oranla yรผzde 13 oranฤฑnda dรผลรผk bir dรถviz borcunun olmasฤฑnฤฑ dikkate almaktadฤฑrโ ifadeleri kullanฤฑldฤฑ.
Raporda Tรผrkiyeโnin maliye politikasฤฑnฤฑn etki gรผcรผne dikkat รงekilerek, โKamu borcunun faiz oranlarฤฑna olan hassaslฤฑฤฤฑ da iรง ve dฤฑล borรง profilinin ortalama vadelerinin uzatฤฑlmasฤฑ yรถnรผndeki รงabalarla azaltฤฑlฤฑyor. Tรผrkiyeโnin maliye politakasฤฑnฤฑn ekonomideki bazฤฑ ลoklarฤฑ absorbe etmesi bekleniyorโ deฤerlendirmesinde bulunuldu.
Moodyโs Avrupa, Ortadoฤu ve Afrika bรถlgelerini iรงerisine alan EMEA bรถlgesinde bazฤฑ รผlke deฤerlemelerinin son piyasa oynaklฤฑklarฤฑna karลฤฑ kฤฑrฤฑlganlฤฑk gรถsterdiฤin dikkati รงekerek, ลunlar kaydedildi:
โSon finansal piyasa oynaklฤฑklarฤฑ ve geliลmekte olan piyasalarฤฑn para birimleri รผzerindeki baskฤฑlar geliลmekte olan ekonomilerin deฤerlemelerine iliลkin uzayan belirsizlik sรผrecinde potansiyel kฤฑrฤฑlganlฤฑklarฤฑ รถne รงฤฑkarmaktadฤฑr. Dฤฑล aรงฤฑk veren, dฤฑล finansmana baฤฤฑmlฤฑ, zayฤฑf politika รงerรงevesine sahip olan รผlkeler algฤฑ deฤiลimlerine, sermaye deฤiลimlerine ve piyasa reaksiyonuna karลฤฑ kฤฑrฤฑlganlฤฑฤฤฑnฤฑ koruyacaktฤฑr.โ
Dฤฑลsal kฤฑrฤฑlganlฤฑklarฤฑn temel gรถstergeleri
Rapora gรถre, EMEA bรถlgesinde kฤฑrฤฑlganlฤฑk gรถsterebilecek รผlkelerin dฤฑลsal kฤฑrฤฑlganlฤฑฤฤฑna iliลkin temel gรถstergelerinin, bรผyรผk cari aรงฤฑk oranlarฤฑ, dรผลรผk dรถviz rezervi, kฤฑsmen kฤฑsa vadeli ve vadeli yaklaลan borรงlar, kamu bรผyรผk oranda kamu borรงlanma ihtiyacฤฑ, kamu borรงlarฤฑnฤฑn iรงerisinde dรถviz cinsinden borรง oranฤฑnฤฑn gรถrece yรผksek olmasฤฑ olarak sฤฑralandฤฑ.
Raporda, รek Cumhuriyeti’nin cari aรงฤฑk oranฤฑ sebebiyle bir takฤฑm dฤฑลsal kฤฑrฤฑlganlฤฑklar gรถstermesi beklenirken, A2 duraฤan notu ile deฤerlendirilen Polonyaโnฤฑn dฤฑล finansmanฤฑnฤฑn A notu ile deฤerlendirilen diฤer รผlkelerden daha zayฤฑf olduฤu, รผlkenin yatฤฑrฤฑmlarฤฑ ve tasarruflarฤฑ arasฤฑnda ciddi fark olmakla birlikte, ekonomik bรผyรผme modelinin daha รงok iรง tรผketime dayalฤฑ olduฤu vurgulandฤฑ.
โBaa1 duraฤanโ notu ile deฤerlendirilen Rusyaโnฤฑn โdฤฑลsal kฤฑrฤฑlganlฤฑklarฤฑnฤฑn pozitif cari hesap gรถrรผnรผmรผ ile dengelendiฤininโ belirtildiฤi raporda, โBuna raฤmen petrol fiyatlarฤฑnda uzun bir dรถnem iรงerisinde keskin bir dรผลรผล, temel dฤฑลsal kฤฑrฤฑlganlฤฑฤฤฑ gรถstermektedir. Rusyaโya uygulanabilecek olan aฤฤฑr ekonomik yaptฤฑrฤฑmlar dรผลรผk potansiyelli fakat bรผyรผk etkisi olabilecek bir risk oluลturmaktadฤฑrโ ifadelerine yer verildi.
Raporda โBa1 negatifโ notu ile deฤerlendirilen Macaristanโฤฑn yapฤฑsฤฑnฤฑn, borรง bรผyรผklรผฤรผnรผn, bรผyรผk finansman ihtiyacฤฑnฤฑn ve politika รถngรถrรผlemezliฤinin รผlke notu iรงin risk oluลturduฤu ifade edilirken, โBaa1 negatifโ notu ile deฤerlendirilen Gรผney Afrikaโnฤฑn para biriminin Nisan 2013โden bu yฤฑlฤฑn Ocak ayฤฑnฤฑn ortasฤฑna kadar dolar karลฤฑsฤฑnda yaklaลฤฑk yรผzde 24 deฤer kaybettiฤine dikkat รงekildi.
