Kรผresel piyasalarda petrol fiyatlarฤฑnda kritik dรผลรผล dalgasฤฑ, ABD Baลkanฤฑ Donald Trumpโฤฑn ฤฐranโa yรถnelik planlanan askeri misillemeyi iptal ettiฤini aรงฤฑklamasฤฑyla yeni seans gรผnรผnde de etkisini sรผrdรผrdรผ.
Hafta baลฤฑnda iki รผlke arasฤฑnda karลฤฑlฤฑklฤฑ salgฤฑlarla tฤฑrmanan gerilimin askeri bir รงatฤฑลmaya dรถnรผลmeyeceฤi yรถnรผndeki beklentiler, enerji koridorlarฤฑna yรถnelik arz endiลelerini hafifletti. Bu geliลmenin ardฤฑndan Brent petrolรผn varil fiyatฤฑ uluslararasฤฑ piyasalarda yรผzde 2 deฤer kaybederek 88,55 dolara gerilerken, ABD Batฤฑ Teksas Tipi (WTI) ham petrolรผnรผn varili de yรผzde 1,8 azalarak 86,11 dolardan iลlem gรถrdรผ.
Hafta iรงinde tฤฑrmanan jeopolitik risk priminin masadan kalkmasฤฑ, emtia piyasalarฤฑnda satฤฑล baskฤฑsฤฑnฤฑ doฤrudan hฤฑzlandฤฑran temel unsur oldu.
Daha รถnce ฤฐranโฤฑ “รงok sert vurmakla” tehdit eden ABD Baลkanฤฑ Donald Trump, perลembe gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada hava saldฤฑrฤฑsฤฑ planlarฤฑnฤฑ askฤฑya aldฤฑฤฤฑnฤฑ duyurdu. Tahran yรถnetimiyle yรผrรผtรผlen diplomatik gรถrรผลmelerde รถnemli bir ilerleme kaydedildiฤini belirten Trump, kรผresel petrol taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn en kritik noktalarฤฑndan biri olan Hรผrmรผz Boฤazฤฑโnฤฑ yeniden gรผvenli gemi trafiฤine aรงacak bir barฤฑล anlaลmasฤฑnฤฑn bu hafta sonu kadar yakฤฑn bir tarihte imzalanabileceฤini vurguladฤฑ.
Ancak diplomatik kaynaklardan gelen iyimser mesajlara karลฤฑn, ฤฐranโฤฑn yarฤฑ resmi Fars Haber Ajansฤฑ, Tahran hรผkรผmetinin henรผz herhangi bir anlaลma metnini onaylamadฤฑฤฤฑnฤฑ bildirerek taraflar arasฤฑndaki mรผzakerelerin halen kฤฑrฤฑlgan bir zeminde ilerlediฤine iลaret etti.
Trump kararฤฑ piyasalarda satฤฑล dalgasฤฑ baลlattฤฑ
Finans piyasalarฤฑ analistleri, taraflardan gelen รงeliลkili aรงฤฑklamalara raฤmen fiyatlardaki geri รงekilmenin kararlฤฑ bir seyir izlediฤini belirtiyor. Yatฤฑrฤฑm finansmanฤฑ kuruluลu IGโnin piyasa analisti Tony Sycamore, konuya iliลkin deฤerlendirmesinde, yaลanan bu son geliลmenin piyasalar iรงin yeni bir “yalancฤฑ bahar” olma riski taลฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ, ancak ham petrol fiyatlarฤฑnฤฑn verdiฤi aลaฤฤฑ yรถnlรผ tepkinin oldukรงa hฤฑzlฤฑ ve net olduฤunu ifade etti.
Sycamore, enerji piyasalarฤฑndaki teknik seviyelere de dikkat รงekerek, petrol fiyatlarฤฑnda kritik dรผลรผล trendi gรถzlense bile fiyatlarฤฑn 80 dolarฤฑn baลฤฑndaki gรผรงlรผ destek seviyelerinin รผzerinde kalmayฤฑ baลardฤฑฤฤฑ mรผddetรงe, orta vadeli risklerin yรถnรผnรผ yukarฤฑ yรถnlรผ korumaya devam edeceฤini kaydetti.
รte yandan, bรถlgeden gelen operasyonel haberler Hรผrmรผz Boฤazฤฑ รผzerindeki stratejik risklerin tamamen ortadan kalkmadฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor. ฤฐran, halihazฤฑrda ticari gemi geรงiลlerinin bรผyรผk รถlรงรผde sฤฑnฤฑrlandฤฑฤฤฑ Hรผrmรผz Boฤazฤฑโnฤฑn tamamen kapatฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ duyurmuล ve koordinasyon kurallarฤฑna uymadan boฤazdan geรงmeye รงalฤฑลan her gemiye ateล aรงฤฑlacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ. Nitekim Cuma gรผnรผ ฤฐran devlet medyasฤฑnda yer alan haberlerde, ฤฐran askeri gรผรงlerinin koordinasyon saฤlamadan boฤazdan geรงmeye รงalฤฑลan bir petrol tankerini engellediฤi belirtildi.
ABD ordusu ise sosyal medya hesaplarฤฑ รผzerinden yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, ticari gemilerin sรถz konusu su yolunu kullanmayฤฑ sรผrdรผrdรผฤรผnรผ ilan ederek bรถlgedeki seyrรผsefer gรผvenliฤinin kรผresel ticaret iรงin รถnemini bir kez daha teyit etti.
Arz kฤฑsฤฑtlarฤฑ ve kรผresel talep beklentileri
ING analistleri tarafฤฑndan yayฤฑmlanan yatฤฑrฤฑmcฤฑ notunda, taraflar arasฤฑnda varฤฑlmasฤฑ muhtemel bir ateลkesin kesin bir sonuรง olarak gรถrรผlmemesi gerektiฤi, nรผkleer mรผzakerelerde somut bir ilerleme saฤlanamamasฤฑ halinde bu sรผrecin kolayca daฤฤฑlabileceฤi uyarฤฑsฤฑ yapฤฑldฤฑ. Analistler, Hรผrmรผz Boฤazฤฑโndaki petrol akฤฑลฤฑnฤฑn temmuz ayฤฑ sonuna kadar normal ritmine dรถnmemesi durumunda kรผresel enerji piyasasฤฑnฤฑn kritik bir kฤฑrฤฑlma noktasฤฑna ulaลacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyor.
Yaz aylarฤฑnda mevsimsel olarak artan yakฤฑt talebi ve azalan kรผresel stok seviyelerinin, jeopolitik gerilimlerin sรผrmesi halinde petrol fiyatlarฤฑnฤฑ yeniden varil baลฤฑna 120 ila 130 dolar bandฤฑna doฤru sert bir ลekilde yukarฤฑ itebileceฤi tahmin ediliyor. Kรผresel petrol arzฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk beลte birinin taลฤฑndฤฑฤฤฑ bu rotadaki tฤฑkanฤฑklฤฑk, fiyat istikrarฤฑ รผzerindeki en bรผyรผk tehdit unsuru olmaya devam ediyor.
Piyasanฤฑn talep cephesinde ise รผretici รผlkelerin projeksiyonlarฤฑnda aลaฤฤฑ yรถnlรผ gรผncellemeler dikkat รงekiyor. Petrol ฤฐhraรง Eden รlkeler รrgรผtรผ (OPEC), perลembe gรผnรผ yayฤฑmladฤฑฤฤฑ resmi raporda, 2026 yฤฑlฤฑna iliลkin kรผresel petrol talebi bรผyรผme tahminini รผst รผste ikinci kez revize ederek gรผnlรผk 1,17 milyon varilden 970 bin varile dรผลรผrdรผ.
Kรผresel ekonomik aktivitedeki yavaลlama sinyalleri nedeniyle bu yฤฑla dair beklentilerini aลaฤฤฑ รงeken OPEC, uzun vadeli tรผketimin ise ilerleyen dรถnemde yeniden toparlanacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyor. Kartel, 2027 yฤฑlฤฑna yรถnelik kรผresel petrol talebi artฤฑล tahminini ise gรผnlรผk 190 bin varil yukarฤฑ yรถnlรผ gรผncelleyerek 1,73 milyon varil seviyesine รงฤฑkardฤฑ ve orta vadeli enerji talebinin gรผรงlรผ kalacaฤฤฑnฤฑ hesapladฤฑ.
Jeopolitik risklerin piyasa รผzerindeki orta vadeli etkileri
Enerji piyasalarฤฑ, Ortadoฤu coฤrafyasฤฑndaki askeri ve diplomatik hamlelerin kรผresel emtia fiyatlamalarฤฑ รผzerindeki doฤrudan etkisini yakฤฑndan takip etmeyi sรผrdรผrรผyor. ABD ile ฤฐran arasฤฑndaki gerilimin diplomatik mรผzakereler vasฤฑtasฤฑyla รงรถzรผlรผp รงรถzรผlmeyeceฤi sorusu, รถnรผmรผzdeki gรผnlerde de varlฤฑk fiyatlarฤฑnฤฑn yรถnรผ รผzerinde belirleyici olmaya aday gรถrรผnรผyor.
Petrol piyasasฤฑ aktรถrleri, bir yandan Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndaki fiili tanker trafiฤinin seyrini incelerken, diฤer yandan OPEC ve mรผttefiklerinin รผretim kesintisi politikalarฤฑnฤฑ yakฤฑndan izliyor. Kรผresel ekonomideki bรผyรผme trendleri ile jeopolitik risk primleri arasฤฑndaki bu hassas denge, petrol fiyatlarฤฑnda kritik dรผลรผล eฤiliminin kalฤฑcฤฑ bir trende dรถnรผลรผp dรถnรผลmeyeceฤini veya fiyatlarฤฑn yeniden tarihi zirvelere doฤru ivme kazanฤฑp kazanmayacaฤฤฑnฤฑ belirleyecek en รถnemli parametre olarak kabul ediliyor.
