Petrol fiyatları, ABD Başkanı Donald Trump’ın Venezuela’ya girip çıkan yaptırım altındaki tüm petrol tankerlerine “tam ve eksiksiz” bir abluka emri vermesinin ardından, talebe ilişkin endişelerin sürdüğü bir dönemde jeopolitik tansiyonu yeniden yükselterek çarşamba günü yüzde 1’in üzerinde arttı.
Petrol fiyatları Venezuela baskısıyla yükseliyor
Brent petrol vadeli işlemleri varil başına 79 sent, yani yüzde 1,3 artışla 59,71 dolara yükselirken, WTI yüzde 1,4 artarak 56,04 dolara çıktı.
Petrol fiyatları, önceki seansta Rusya-Ukrayna barış görüşmelerinde kaydedilen ilerleme nedeniyle yaklaşık beş yılın en düşük seviyelerine yakın kapanmıştı. Olası bir anlaşmanın Moskova’ya yönelik Batı yaptırımlarının gevşetilmesine ve arzın serbest kalmasına yol açabileceği, kırılgan küresel talep ortamında piyasayı baskılamıştı.
Trump, salı günü Venezuela’ya girip çıkan yaptırım kapsamındaki tüm petrol tankerlerine abluka uygulanmasını emrettiğini duyurdu ve ülkenin yöneticilerini yabancı bir terör örgütü olarak gördüğünü söyledi. Bir ABD’li petrol trader’ına göre bu adım, günlük 0,4–0,5 milyon varil arzı etkileyebilir ve fiyatları varil başına 1–2 dolar yukarı çekebilir.
Bununla birlikte Asya’daki ham petrol trader’ları, bir gün önce fiyatların varil başına 60 doların altına sarkmasının ardından vadeli işlemlerde görülen toparlanmanın da çarşamba günkü yükselişte önemli bir etken olduğunu belirtti. Bir trader, “Bugün fiyat Venezuela haberlerine duyarlılık gösteriyor; ancak Venezuela’nın ihracat hacimleri küresel arz içinde görece küçük. Rusya-Ukrayna görüşmeleri yakından izlenirken piyasa hâlâ aşağı yönlü risk taşıyor” dedi.
Bir başka trader ise bu yükselişin kalıcı olmayacağını, bazı yatırımcılar için kısa pozisyon oluşturma fırsatı olabileceğini ifade etti.
Trump’ın son açıklamaları, ABD’nin geçen hafta Venezuela açıklarında yaptırım altındaki bir petrol tankerine el koymasının ardından geldi. Kaç tankerin etkileneceği, ablukanın nasıl uygulanacağı ve Trump’ın geçen hafta olduğu gibi Sahil Güvenlik’i devreye sokup sokmayacağı henüz net değil. Son aylarda ABD, bölgeye savaş gemileri de konuşlandırmıştı.
Venezuela’dan petrol alan birçok gemi yaptırım altında bulunurken, ülkenin petrolünü ve İran ile Rusya’dan gelen ham petrolü taşıyan bazı gemiler yaptırım kapsamında değil. Chevron tarafından kiralanan tankerler de Washington’ın daha önce verdiği bir izin kapsamında Venezuela ham petrolünü ABD’ye taşımayı sürdürüyor. Venezuela ham petrolünün en büyük alıcısı ise Çin; bu tedarik, Çin’in ithalatının yaklaşık yüzde 4’ünü oluşturuyor.
Analistler, petrol piyasasının şimdilik yeterli arzla karşılandığını ancak ambargonun uzun süre yürürlükte kalması halinde fiyatların daha da yükselebileceğini söylüyor.
LSEG’de kıdemli petrol analisti Emril Jamil, “Kısa vadede, Amerika kıtasının tamamındaki petrol ve gaz sistemlerini etkileyen misillemeler olmadığı sürece aşırı bir fiyat rallisi olası değil; küresel arz fazlası beklentileri hâlâ işlemlerin odağında” dedi.
Jamil, “Ancak daha uzun vadede, uzayan her türlü kesinti ağır ham petrol türlerinin fiyatlarını destekleyebilir” değerlendirmesini yaptı.
