2026โnฤฑn ilk iki haftasฤฑnda Baลkan Donald Trumpโฤฑn yรถnetimi Venezuelaโnฤฑn devlet baลkanฤฑnฤฑ yakaladฤฑ, ฤฐranโdaki protestolara yรถnelik sert mรผdahaleye karลฤฑlฤฑk verme tehdidinde bulundu ve Grรถnlandโฤฑ gรผรง kullanarak ele geรงirme ihtimalinden sรถz etti. Peki, buna raฤmen hisseler neden yรผkseliyor?
Bu baลlฤฑklar, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn gรผvenli limanlara yรถnelmesi ve ABDโnin Orta Doฤuโya olasฤฑ bir mรผdahalesinin petrol arzฤฑ รผzerindeki etkisini tartmasฤฑyla altฤฑn, gรผmรผล ve petrol gibi varlฤฑk sฤฑnฤฑflarฤฑnda fiyat dalgalanmalarฤฑna yol aรงtฤฑ.
Ancak hisse senedi piyasalarฤฑ bu haberleri bรผyรผk รถlรงรผde gรถrmezden geliyor gibi gรถrรผnรผyor. S&P 500, yeni iลlem yฤฑlฤฑnฤฑn baลlamasฤฑndan bu yana yalnฤฑzca รผรง dรผลรผล seansฤฑ yaลadฤฑ ve Perลembe kapanฤฑลฤฑ itibarฤฑyla yฤฑl baลฤฑndan bu yana yaklaลฤฑk yรผzde 1,5 yรผkseldi. Gerginliklerin daha yakฤฑndan hissedildiฤi Avrupa, Latin Amerika ve Orta Doฤu da yรผkselirken, Asya-Pasifik hisseleri de artฤฑล kaydetti.
ABDโnin bakฤฑล aรงฤฑsฤฑ
Wall Streetโin รผรง ana endeksi, baลkanฤฑn denizaลฤฑrฤฑ askeri operasyonlar emretmeye ve yakฤฑn bir mรผttefikten gรผรง kullanarak toprak almaya istekli gรถrรผnmesine raฤmen yรผkseliล kaydetti.
S&P 500โdeki artฤฑลฤฑn yanฤฑ sฤฑra Wall Streetโin diฤer iki ana endeksi de bu yฤฑl yรผkseldi: Dow Jones Sanayi Endeksi yaklaลฤฑk yรผzde 3 artarken, teknoloji aฤฤฑrlฤฑklฤฑ Nasdaq Bileลik Endeksi yรผzde 1,2 yรผkseldi.
Chicago merkezli ve 492,6 milyar dolar varlฤฑk yรถneten Northern Trust Wealth Managementโin baล yatฤฑrฤฑm sorumlusu Eric Freedman, piyasalarฤฑn Trumpโฤฑn ฤฐran, Venezuela ve Grรถnlandโa iliลkin eylem ve sรถylemlerinden kฤฑsmen etkilenmemesinin nedeninin, diฤer bรผyรผk ekonomik ya da askeri gรผรงlerin karลฤฑlฤฑk vermemesi olduฤunu sรถyledi.
Freedman CNBCโye e-postayla yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, โPiyasalar bu olaylara tek tek bakฤฑyor ve her bir gerilimin piyasada daha fazla huzursuzluk yaratmasฤฑ iรงin kendine รถzgรผ bir karลฤฑlฤฑk gerekirdi. Sonraki adฤฑmlarฤฑn ne olabileceฤi konusunda spekรผlasyon yapmak istemiyoruz; ancak insani koลullarฤฑn รถtesinde bizi endiลelendirecek ลey, giderek daha fazla ayrฤฑลan bir dรผnyada ticareti etkileyen sฤฑnฤฑrlarฤฑn รงizilmesi olurโ dedi.
Trumpโฤฑn tarifelerinin hukuka uygunluฤuna iliลkin ABD Yรผksek Mahkemesiโnin yakฤฑnda bir karar vermesi bekleniyor. Ancak Freedmanโa gรถre, bu arada kรผresel yatฤฑrฤฑmcฤฑlar Beyaz Sarayโฤฑn 2025โteki yรถn deฤiลikliklerine uyum saฤlamฤฑล gรถrรผnรผyor.
Freedman ลunlarฤฑ sรถyledi:
โลu ana kadar yaลananlarฤฑn รถtesinde artan gerilimler รผlkeleri ticaret iliลkilerini yeniden gรถzden geรงirmeye ya da yaptฤฑrฤฑmlarla tehdit etmeye itebilir; ancak bu gerรงekleลene kadar piyasalar, bir olay olduฤunda daha รงok tepki veren bir modda kalacak ve ลimdiden portfรถy pozisyonlarฤฑnฤฑ buna gรถre ayarlamayacak. Eฤer piyasalar, gerilim olasฤฑlฤฑklarฤฑnฤฑn arttฤฑฤฤฑ gerekรงesiyle savunmacฤฑ pozisyon almanฤฑn gerekli olduฤunu dรผลรผnseydi, muhtemelen daha zayฤฑf bir ABD dolarฤฑ gรถrรผrdรผk.โ
ABD dolar endeksi, yฤฑlฤฑn baลฤฑndan bu yana yaklaลฤฑk yรผzde 1 yรผkseldi.
Hisse piyasalarฤฑnda โmehโ hali
Washington merkezli F/m Investmentsโin CEOโsu Alex Morris, hisse senedi yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑnฤฑn tepkisini โhisse piyasasฤฑnda โmehโโ olarak nitelendirdi.
Morris ลรถyle konuลtu:
โJeopolitik riskler kaynฤฑyor ama taลmฤฑyor. Baลkanฤฑn son derece hedefli, ancak sahada dรผลรผk sรผreli ve sฤฑnฤฑrlฤฑ personelli gรผรง gรถsterileri, piyasalarฤฑn tepki vereceฤi pek bir alan bฤฑrakmฤฑyor. Kฤฑsa รถmรผrlรผ ve nihai olaylar piyasalar iรงin fazla bir anlam ifade etmiyor. Haber oluyor ve bitiyor. Ayrฤฑca ฤฐran ya da Venezuelaโdan anlamlฤฑ bir karลฤฑlฤฑk gelmemesi de yardฤฑmcฤฑ oluyor.โ
Morrisโe gรถre hisse senetlerinin sฤฑnฤฑrlฤฑ tepkisi, Trumpโฤฑn sรถylediklerine ve giderek artan ลekilde yaptฤฑklarฤฑna karลฤฑ geliลen โartan bir alฤฑลkanlฤฑkโ ile destekleniyor.
Morris ลรถyle devam etti:
โKayda deฤer adฤฑmlara raฤmen, baลkanฤฑn anฤฑnda geri adฤฑm atmaktan kaรงฤฑndฤฑฤฤฑ รงok az ลey var ve alanฤฑ dolduran pek รงok eylem geri alฤฑndฤฑ ya da tersine รงevrildi. Piyasa, heyecanฤฑ dizginlemeyi ve somut sonuรงlarฤฑ beklemeyi รถฤrendi.โ
AscalonVI Capitalโin kurucusu ve CEOโsu Anthony Esposito ise piyasalarฤฑn bir sรผredir jeopolitik riski fiyatlamaya pek aldฤฑrmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Esposito, โฤฐsrail ฤฐranโฤฑ bombalฤฑyor, S&P 500 gece yรผzde 1 dรผลรผyor ve gรผnรผ sadece 50 baz puan ekside kapatฤฑyor. ABD ฤฐranโฤฑ bombalฤฑyor, neredeyse hiรง tepki yokโ dedi.
Esposito, Venezuela ve Grรถnlandโฤฑn piyasalar ve hatta ABD GSYHโsi aรงฤฑsฤฑndan olumlu gรถrรผlebileceฤini, ancak โolasฤฑ senaryolarฤฑnโ pek dikkate alฤฑnmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Enerji รผretimi, nadir toprak tedariki, ulusal gรผvenlik ve altyapฤฑ geniลlemesinin bu tabloda rol oynadฤฑฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
โAsฤฑl bilinmez olan ฤฐranโ diyen Esposito, Trumpโฤฑn askeri eylemden geri adฤฑm atar gibi gรถrรผnmesiyle bu hafta baลฤฑnda piyasanฤฑn geriledikten sonra toparlandฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti, โฤฐranโda bir olay olursa piyasa tepki verir. Yani petrol yรผkselir, hisseler dรผลer, altฤฑn yรผkselir. Bunun dฤฑลฤฑnda piyasalar faizlere, bรผyรผmeye, karlฤฑlฤฑklara ve Trump gรผndemine odaklanmฤฑล durumda.โ ลeklinde konuลtu.
Avrupa rallisi
Avrupaโda hisseler, Arktikโte Danimarkaโya baฤlฤฑ รถzerk bir bรถlge olan Grรถnlandโฤฑn geleceฤine ve Trumpโฤฑn adayฤฑ ele geรงirme kararlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn NATO ve kฤฑta savunmasฤฑ aรงฤฑsฤฑndan ne anlama gelebileceฤine dair soru iลaretlerine raฤmen gรผรงlendi. Pan-Avrupa Stoxx 600 endeksi yaklaลฤฑk yรผzde 4 yรผkseldi.
ฤฐngiltere merkezli BRI Wealth Managementโta yatฤฑrฤฑm direktรถrรผ olan Toni Meadows, โรzetle, pek รงok sorun var ama ลu ana kadar yatฤฑrฤฑmcฤฑ duyarlฤฑlฤฑฤฤฑ ya da faaliyetleri รผzerinden bir etki yaratmadฤฑlarโ dedi.
โBu her zaman bรถyle olmayabilirโ diyen Meadows ลรถyle devam etti:
โGrรถnland, NATO iรงi bir tartฤฑลma olduฤu iรงin etki aรงฤฑsฤฑndan daha bรผyรผk bir mesele. Eฤer bir noktada piyasa Trumpโฤฑn tehdidini askeri bir รงatฤฑลma olarak gรถrmeye baลlarsa, o zaman tepki gelir. Ancak ลimdilik durum, haber akฤฑลฤฑnฤฑ yakฤฑndan izlemekten ibaret.โ
Invescoโnun kรผresel araลtฤฑrma baลkanฤฑ Benjamin Jones, CNBCโye e-postayla yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, tarihsel olarak jeopolitiฤin, askeri รงatฤฑลmalarฤฑn ve alฤฑลฤฑlmadฤฑk politikalarฤฑn portfรถyler รผzerinde yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn korktuฤu kadar baskฤฑ yaratmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi ve ลunlarฤฑ sรถyledi:
โBirรงok jeopolitik olay endiลe verici olsa da piyasalar duyarsฤฑzdฤฑr ve ancak bu olaylar ekonomik temelleri etkilediฤinde ya da politika deฤiลikliฤine yol aรงtฤฑฤฤฑnda anlamlฤฑ ve kalฤฑcฤฑ ลekilde tepki verir. Tarih net: Hisse senedi piyasalarฤฑ, jeopolitik riskte bir sฤฑรงramayฤฑ takip eden 12 ayda tarihsel olarak iyi performans gรถstermiลtir.โ
Asya hisseleri yรผkseliลte
Nitekim, Asya-Pasifikโteki 15 รผlkede bรผyรผk ve orta รถlรงekli hisseleri izleyen MSCI AC Asya Pasifik Endeksi, bu yฤฑl yรผzde 5โin รผzerinde yรผkselerek rekor seviyeye รงฤฑktฤฑ. Japonyaโnฤฑn Nikkei 225 endeksi ile Gรผney Koreโnin Kospi endeksi de son gรผnlerde tรผm zamanlarฤฑn en yรผksek seviyelerine ulaลtฤฑ.
Piyasa izleyicileri, bu artฤฑลlarฤฑn yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn rehaveti olmadฤฑฤฤฑnฤฑ; bรผyรผk petrol ลoklarฤฑnฤฑn yokluฤu ve daha gevลek para politikasฤฑ ile yapay zeka harcamalarฤฑnฤฑn kazanรง bรผyรผmesini destekleyeceฤi beklentisinin temel etkenler olduฤunu sรถyledi.
Standard Charteredโda kฤฑdemli yatฤฑrฤฑm stratejisti olan Yap Fook Hien, โJeopolitik olaylarฤฑn kรผresel piyasalara etkisi genellikle petrol fiyatฤฑ รผzerinden yayฤฑlฤฑr, ancak petrol piyasasฤฑ ลu ana kadar kayda deฤer bir ลok gรถrmรผyorโ dedi.
Yap, Asyalฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn ve kรผresel hisse piyasalarฤฑnฤฑn, ABD faiz indirimleri ve yapay zeka yatฤฑrฤฑmlarฤฑ dahil politika teลvikleriyle yรถnlendirildiฤini ve bunlarฤฑn bu yฤฑl gรผรงlรผ bir kar bรผyรผmesi gรถrรผnรผmรผnรผ desteklediฤini ekledi.
Yap, โJeopolitik riskler รถnemli olmaya devam ediyor, ancak Nisan 2025โteki Kurtuluล Gรผnรผโnden bu yana yaลanan ลok, piyasalarฤฑ Trumpโฤฑn adฤฑmlarฤฑna daha sakin tepki vermeye koลullandฤฑrdฤฑโ dedi.
Bu ifade, Trumpโฤฑn 2 Nisanโda bir dizi tarifeyi aรงฤฑklamasฤฑna atฤฑfta bulunuyor.
Morningstarโฤฑn Gรผneydoฤu Asya yรถnetici direktรถrรผ Shihan Abeyguna ise, piyasalarฤฑn artฤฑk jeopolitiฤi โakut bir ลoktan ziyade kronik bir riskโ olarak gรถrdรผฤรผnรผ sรถyledi.
Abeyguna, Asyaโdaki deฤerlemelerin, gerรงek bir ลok olmadan piyasalarฤฑ uzun sรผreli sert dรผลรผลlere aรงฤฑk hale getirecek kadar gerilmediฤini de ekledi.
Bรถlgedeki jeopolitik endiลelerin โdaha รถlรงรผlรผโ olma eฤiliminde olduฤunu belirten Abeyguna, kazanรง beklentilerini deฤiลtirecek bir etki iรงin gerรงekten beklenmedik bir ลok gerektiฤini sรถyledi.
