2026’nın ilk iki haftasında Başkan Donald Trump’ın yönetimi Venezuela’nın devlet başkanını yakaladı, İran’daki protestolara yönelik sert müdahaleye karşılık verme tehdidinde bulundu ve Grönland’ı güç kullanarak ele geçirme ihtimalinden söz etti. Peki, buna rağmen hisseler neden yükseliyor?
Bu başlıklar, yatırımcıların güvenli limanlara yönelmesi ve ABD’nin Orta Doğu’ya olası bir müdahalesinin petrol arzı üzerindeki etkisini tartmasıyla altın, gümüş ve petrol gibi varlık sınıflarında fiyat dalgalanmalarına yol açtı.
Ancak hisse senedi piyasaları bu haberleri büyük ölçüde görmezden geliyor gibi görünüyor. S&P 500, yeni işlem yılının başlamasından bu yana yalnızca üç düşüş seansı yaşadı ve Perşembe kapanışı itibarıyla yıl başından bu yana yaklaşık yüzde 1,5 yükseldi. Gerginliklerin daha yakından hissedildiği Avrupa, Latin Amerika ve Orta Doğu da yükselirken, Asya-Pasifik hisseleri de artış kaydetti.
ABD’nin bakış açısı
Wall Street’in üç ana endeksi, başkanın denizaşırı askeri operasyonlar emretmeye ve yakın bir müttefikten güç kullanarak toprak almaya istekli görünmesine rağmen yükseliş kaydetti.
S&P 500’deki artışın yanı sıra Wall Street’in diğer iki ana endeksi de bu yıl yükseldi: Dow Jones Sanayi Endeksi yaklaşık yüzde 3 artarken, teknoloji ağırlıklı Nasdaq Bileşik Endeksi yüzde 1,2 yükseldi.
Chicago merkezli ve 492,6 milyar dolar varlık yöneten Northern Trust Wealth Management’in baş yatırım sorumlusu Eric Freedman, piyasaların Trump’ın İran, Venezuela ve Grönland’a ilişkin eylem ve söylemlerinden kısmen etkilenmemesinin nedeninin, diğer büyük ekonomik ya da askeri güçlerin karşılık vermemesi olduğunu söyledi.
Freedman CNBC’ye e-postayla yaptığı açıklamada, “Piyasalar bu olaylara tek tek bakıyor ve her bir gerilimin piyasada daha fazla huzursuzluk yaratması için kendine özgü bir karşılık gerekirdi. Sonraki adımların ne olabileceği konusunda spekülasyon yapmak istemiyoruz; ancak insani koşulların ötesinde bizi endişelendirecek şey, giderek daha fazla ayrışan bir dünyada ticareti etkileyen sınırların çizilmesi olur” dedi.
Trump’ın tarifelerinin hukuka uygunluğuna ilişkin ABD Yüksek Mahkemesi’nin yakında bir karar vermesi bekleniyor. Ancak Freedman’a göre, bu arada küresel yatırımcılar Beyaz Saray’ın 2025’teki yön değişikliklerine uyum sağlamış görünüyor.
Freedman şunları söyledi:
“Şu ana kadar yaşananların ötesinde artan gerilimler ülkeleri ticaret ilişkilerini yeniden gözden geçirmeye ya da yaptırımlarla tehdit etmeye itebilir; ancak bu gerçekleşene kadar piyasalar, bir olay olduğunda daha çok tepki veren bir modda kalacak ve şimdiden portföy pozisyonlarını buna göre ayarlamayacak. Eğer piyasalar, gerilim olasılıklarının arttığı gerekçesiyle savunmacı pozisyon almanın gerekli olduğunu düşünseydi, muhtemelen daha zayıf bir ABD doları görürdük.”
ABD dolar endeksi, yılın başından bu yana yaklaşık yüzde 1 yükseldi.
Hisse piyasalarında ‘meh’ hali
Washington merkezli F/m Investments’in CEO’su Alex Morris, hisse senedi yatırımcılarının tepkisini “hisse piyasasında ‘meh’” olarak nitelendirdi.
Morris şöyle konuştu:
“Jeopolitik riskler kaynıyor ama taşmıyor. Başkanın son derece hedefli, ancak sahada düşük süreli ve sınırlı personelli güç gösterileri, piyasaların tepki vereceği pek bir alan bırakmıyor. Kısa ömürlü ve nihai olaylar piyasalar için fazla bir anlam ifade etmiyor. Haber oluyor ve bitiyor. Ayrıca İran ya da Venezuela’dan anlamlı bir karşılık gelmemesi de yardımcı oluyor.”
Morris’e göre hisse senetlerinin sınırlı tepkisi, Trump’ın söylediklerine ve giderek artan şekilde yaptıklarına karşı gelişen “artan bir alışkanlık” ile destekleniyor.
Morris şöyle devam etti:
“Kayda değer adımlara rağmen, başkanın anında geri adım atmaktan kaçındığı çok az şey var ve alanı dolduran pek çok eylem geri alındı ya da tersine çevrildi. Piyasa, heyecanı dizginlemeyi ve somut sonuçları beklemeyi öğrendi.”
AscalonVI Capital’in kurucusu ve CEO’su Anthony Esposito ise piyasaların bir süredir jeopolitik riski fiyatlamaya pek aldırmadığını söyledi.
Esposito, “İsrail İran’ı bombalıyor, S&P 500 gece yüzde 1 düşüyor ve günü sadece 50 baz puan ekside kapatıyor. ABD İran’ı bombalıyor, neredeyse hiç tepki yok” dedi.
Esposito, Venezuela ve Grönland’ın piyasalar ve hatta ABD GSYH’si açısından olumlu görülebileceğini, ancak ‘olası senaryoların’ pek dikkate alınmadığını söyledi. Enerji üretimi, nadir toprak tedariki, ulusal güvenlik ve altyapı genişlemesinin bu tabloda rol oynadığını vurguladı.
“Asıl bilinmez olan İran” diyen Esposito, Trump’ın askeri eylemden geri adım atar gibi görünmesiyle bu hafta başında piyasanın geriledikten sonra toparlandığını belirtti, “İran’da bir olay olursa piyasa tepki verir. Yani petrol yükselir, hisseler düşer, altın yükselir. Bunun dışında piyasalar faizlere, büyümeye, karlılıklara ve Trump gündemine odaklanmış durumda.” şeklinde konuştu.
Avrupa rallisi
Avrupa’da hisseler, Arktik’te Danimarka’ya bağlı özerk bir bölge olan Grönland’ın geleceğine ve Trump’ın adayı ele geçirme kararlılığının NATO ve kıta savunması açısından ne anlama gelebileceğine dair soru işaretlerine rağmen güçlendi. Pan-Avrupa Stoxx 600 endeksi yaklaşık yüzde 4 yükseldi.
İngiltere merkezli BRI Wealth Management’ta yatırım direktörü olan Toni Meadows, “Özetle, pek çok sorun var ama şu ana kadar yatırımcı duyarlılığı ya da faaliyetleri üzerinden bir etki yaratmadılar” dedi.
“Bu her zaman böyle olmayabilir” diyen Meadows şöyle devam etti:
“Grönland, NATO içi bir tartışma olduğu için etki açısından daha büyük bir mesele. Eğer bir noktada piyasa Trump’ın tehdidini askeri bir çatışma olarak görmeye başlarsa, o zaman tepki gelir. Ancak şimdilik durum, haber akışını yakından izlemekten ibaret.”
Invesco’nun küresel araştırma başkanı Benjamin Jones, CNBC’ye e-postayla yaptığı açıklamada, tarihsel olarak jeopolitiğin, askeri çatışmaların ve alışılmadık politikaların portföyler üzerinde yatırımcıların korktuğu kadar baskı yaratmadığını söyledi ve şunları söyledi:
“Birçok jeopolitik olay endişe verici olsa da piyasalar duyarsızdır ve ancak bu olaylar ekonomik temelleri etkilediğinde ya da politika değişikliğine yol açtığında anlamlı ve kalıcı şekilde tepki verir. Tarih net: Hisse senedi piyasaları, jeopolitik riskte bir sıçramayı takip eden 12 ayda tarihsel olarak iyi performans göstermiştir.”
Asya hisseleri yükselişte
Nitekim, Asya-Pasifik’teki 15 ülkede büyük ve orta ölçekli hisseleri izleyen MSCI AC Asya Pasifik Endeksi, bu yıl yüzde 5’in üzerinde yükselerek rekor seviyeye çıktı. Japonya’nın Nikkei 225 endeksi ile Güney Kore’nin Kospi endeksi de son günlerde tüm zamanların en yüksek seviyelerine ulaştı.
Piyasa izleyicileri, bu artışların yatırımcıların rehaveti olmadığını; büyük petrol şoklarının yokluğu ve daha gevşek para politikası ile yapay zeka harcamalarının kazanç büyümesini destekleyeceği beklentisinin temel etkenler olduğunu söyledi.
Standard Chartered’da kıdemli yatırım stratejisti olan Yap Fook Hien, “Jeopolitik olayların küresel piyasalara etkisi genellikle petrol fiyatı üzerinden yayılır, ancak petrol piyasası şu ana kadar kayda değer bir şok görmüyor” dedi.
Yap, Asyalı yatırımcıların ve küresel hisse piyasalarının, ABD faiz indirimleri ve yapay zeka yatırımları dahil politika teşvikleriyle yönlendirildiğini ve bunların bu yıl güçlü bir kar büyümesi görünümünü desteklediğini ekledi.
Yap, “Jeopolitik riskler önemli olmaya devam ediyor, ancak Nisan 2025’teki Kurtuluş Günü’nden bu yana yaşanan şok, piyasaları Trump’ın adımlarına daha sakin tepki vermeye koşullandırdı” dedi.
Bu ifade, Trump’ın 2 Nisan’da bir dizi tarifeyi açıklamasına atıfta bulunuyor.
Morningstar’ın Güneydoğu Asya yönetici direktörü Shihan Abeyguna ise, piyasaların artık jeopolitiği “akut bir şoktan ziyade kronik bir risk” olarak gördüğünü söyledi.
Abeyguna, Asya’daki değerlemelerin, gerçek bir şok olmadan piyasaları uzun süreli sert düşüşlere açık hale getirecek kadar gerilmediğini de ekledi.
Bölgedeki jeopolitik endişelerin “daha ölçülü” olma eğiliminde olduğunu belirten Abeyguna, kazanç beklentilerini değiştirecek bir etki için gerçekten beklenmedik bir şok gerektiğini söyledi.
