Intel ฤฐsrail’e yarฤฑ iletlkenler iรงin yatฤฑrฤฑm yapma kararฤฑ aldฤฑ. รn anlaลma Pazar gรผnรผ ฤฐsrail Maliye Bakanlฤฑฤฤฑ ve Baลbakan Benjamin Netanyahu tarafฤฑndan duyuruldu. Intel, ลirketin halihazฤฑrda faaliyet gรถsterdiฤi “ฤฐsrail’deki รผretim kapasitesini geniลletme niyetini” doฤruladฤฑ, ancak ลartlarฤฑ belirtmedi veya baลka ayrฤฑntฤฑlar vermedi.
Planlar hakkฤฑnda bilgi sahibi olan ve kamuya aรงฤฑk konuลma yetkisi bulunmayan bir kiลiye gรถre tesis, ฤฐsrail’in halihazฤฑrda Intel’in dรถrt bรผyรผk tedarikรงisinden biri olduฤu bir segment olan ‘gofret’ รผretimi iรงin kurulacak.
Bu geniลleme, Intel ฤฐcra Kurulu Baลkanฤฑ Pat Gelsinger’in รงip รผretimine hakim olan Asya dฤฑลฤฑnda daha fazla รผretim yapma รงabasฤฑnฤฑ daha da ileriye taลฤฑyacak. Gelsinger ayrฤฑca Nvidia Corp. ve Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. gibi ลirketlerin yeteneklerini gรถlgede bฤฑrakmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan รงip รถncรผsรผnรผn teknolojik liderliฤini geri kazanmaya รงalฤฑลฤฑyor.
Netanyahu, ฤฐsrail’deki en bรผyรผk yabancฤฑ yatฤฑrฤฑm ve รผlke ekonomisine bir “gรผven ifadesi” olduฤunu sรถylediฤi anlaลmanฤฑn deฤerini 25 milyar dolar olarak belirtirken, konu hakkฤฑnda bilgi sahibi olan kiลi, toplamฤฑn 2021’de aรงฤฑklanan 10 milyar dolarlฤฑk bir รถnceki yatฤฑrฤฑmฤฑ da iรงerdiฤini sรถyledi.
ฤฐsrailli yetkililere gรถre proje, ลu anda Intel tarafฤฑndan รผlkede istihdam edilen yaklaลฤฑk 12.000 iลรงiye binlerce iล imkanฤฑ ekleyecek. Bakanlฤฑk, Tel Aviv’in gรผneyindeki Kiryat Gat’ta mevcut bir tesise katฤฑlacak olan yeni tesisin 2027 yฤฑlฤฑna kadar faaliyete geรงmesinin ve en az 2035 yฤฑlฤฑna kadar aktif kalmasฤฑnฤฑn planlandฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Anlaลmanฤฑn bir parรงasฤฑ olarak Intel ฤฐsrail’de ลu anda รถdediฤi %5 yerine %7.5 vergi oranฤฑ รถdeyecek.
Pazar gรผnkรผ duyuru, รงip endรผstrisi iรงin yoฤun bir dรถnemi kapsฤฑyor. Intel Cuma gรผnรผ Polonya’nฤฑn Wroclaw kentinde 4,6 milyar dolarlฤฑk bir tesis kuracaฤฤฑnฤฑ duyurdu. Bloomberg News’in aynฤฑ gรผn konuya aลina kiลilere dayandฤฑrdฤฑฤฤฑ haberine gรถre, bir baลka ABD’li รงip รผreticisi Micron Technology Inc. de Hindistan’da bir yarฤฑ iletken paketleme fabrikasฤฑ kurmak รผzere en az 1 milyar dolarlฤฑk bir anlaลma yapmaya รงok yakฤฑn. Geliลtirme planlarฤฑ, ABD’nin รin ile yaลadฤฑฤฤฑ gerilimin ortasฤฑnda kritik bileลenlerin tedarikini รงeลitlendirmeye yรถnelik kรผresel yarฤฑลฤฑn altฤฑnฤฑ รงiziyor.
ลirketler ayrฤฑca kendi topraklarฤฑnda รงip tedarikinin gรผvenli olduฤundan ve istihdam yarattฤฑฤฤฑndan emin olmak isteyen yabancฤฑ hรผkรผmetlerin sรผbvansiyonlarฤฑndan da faydalanฤฑyor. ฤฐsrail ile yapฤฑlan anlaลmanฤฑn bir parรงasฤฑ olarak Intel, toplam yatฤฑrฤฑmฤฑnฤฑn %12,8’ini temsil eden รถnemli bir devlet hibesine hak kazanacak gibi gรถrรผnรผyor.
ABD, geรงen yฤฑl kabul edilen รipler ve Bilim Yasasฤฑ kapsamฤฑnda yaklaลฤฑk 52 milyar dolarlฤฑk teลvik daฤฤฑtฤฑyor. Avrupa da benzer bir รงaba iรงinde. Bloomberg’in geรงen hafta bildirdiฤine gรถre Intel, รผlkenin doฤusundaki bir รงip รผretim kompleksi iรงin Alman hรผkรผmetinden yaklaลฤฑk 11 milyar dolar sรผbvansiyon almaya hazฤฑrlanฤฑyor.
ลirket ayrฤฑca 12 milyar avro (13 milyar dolar) daha harcayarak ฤฐrlanda’nฤฑn Leixlip kentinde geniลlemeye devam ediyor. Intel 4 olarak adlandฤฑrฤฑlan sรผreรง teknolojisini Avrupa’ya getirmek ve daha fazla dรถkรผmhane hizmeti sunmak iรงin buradaki รผretim alanฤฑnฤฑ iki katฤฑna รงฤฑkarmayฤฑ planlฤฑyor – diฤer ลirketler iรงin sรถzleลmeli รผretim. Bu geniลleme tamamlandฤฑฤฤฑnda Intel’in ฤฐrlanda’daki toplam yatฤฑrฤฑmฤฑ 30 milyar avronun รผzerine รงฤฑkacak.
Intel’den Gelsinger, รผnlรผ รงip รผreticisinin zorlandฤฑฤฤฑ bir dรถnemde cesur geniลleme bahisleri yapฤฑyor. Kiลisel bilgisayar pazarฤฑ bir รงรถkรผลรผn iรงine saplanmฤฑล durumda ve ลirketin rakipleri onun kรขrlฤฑ veri merkezi alanฤฑna doฤru ilerliyor. รipleri yapay zeka iลlemlerine gรผรง veren Nvidia, ลu anda yarฤฑ iletken endรผstrisinin yฤฑldฤฑzฤฑ konumunda. Piyasa deฤerinde Intel’i 2020’de geรงtikten sonra, Nvidia ลu anda 1 trilyon dolardan fazla bir deฤere sahip – Intel iรงin yaklaลฤฑk 150 milyar dolara kฤฑyasla.
Intel ฤฐsrail’de de bir yฤฑldan uzun bir sรผre รถnce duyurduฤu Tower Semiconductor Ltd. ลirketini satฤฑn alma iลlemini tamamlamak iรงin รงalฤฑลฤฑyor. Intel, TSMC’nin hakim olduฤu รงip dรถkรผm endรผstrisindeki konumunu gรผรงlendirmek iรงin 5,4 milyar dolarlฤฑk bu iลleme gรผveniyor.
Intel 1974’ten beri ฤฐsrail’de faaliyet gรถsteriyor ve Hayfa, Kudรผs, Yakum ve Petah Tikva’da Ar-Ge merkezlerinin yanฤฑ sฤฑra Kiryat Gat’ta ลirketin “en geliลmiล รผretim tesisi” olarak adlandฤฑrdฤฑฤฤฑ mevcut bir fabrikasฤฑ var. Intel’in Kudรผs’teki tesisi, otonom sรผrรผล iลi olan Mobileye iรงin kรผresel geliลtirme merkezi olma รถzelliฤine sahip.
Intel, geniลleme niyetinin “gelecekteki รผretim ihtiyaรงlarฤฑnฤฑ karลฤฑlama ve Intel’in IDM 2.0 stratejisini destekleme taahhรผdรผmรผzden kaynaklandฤฑฤฤฑnฤฑ ve ฤฐsrail hรผkรผmetinin devam eden desteฤini takdir ediyoruz” dedi.
Gelsinger’in 2021’de gรถreve gelmesinin ardฤฑndan aรงฤฑklanan strateji, ลirketin ABD ve Avrupa’da dรถkรผmhane kapasitesi saฤlayฤฑcฤฑsฤฑ haline gelmesinin yanฤฑ sฤฑra bazฤฑ รผrรผnleri iรงin harici dรถkรผmhanelerin kullanฤฑmฤฑnฤฑn geniลletilmesini saฤlayacak “Intel’in entegre cihaz รผretim modelinin evrimi” olarak lanse edildi.
