รin lideri ลi ile Rus mevkidaลฤฑ Vladimir Putin‘in dรผnkรผ gรถrรผลmelerinin ardฤฑndan, iki รผlke arasฤฑnda stratejik iลbirliฤi konusunda ortak bildiri yayฤฑmlandฤฑ.
“Yeni Dรถnemde Kapsamlฤฑ Stratejik ฤฐลbirliฤi Koordinasyonunun Derinleลtirilmesi ve Ukrayna Krizinin Diyalog Yoluyla รรถzรผlmesi” baลlฤฑklฤฑ bildiride, taraflar, sorunun รงรถzรผmรผ iรงin en iyi yolun diyalog olduฤunu vurgulayarak, gerginliฤi artฤฑracak, รงatฤฑลmayฤฑ uzatarak krizin kontrolden รงฤฑkmasฤฑna yol aรงacak adฤฑmlardan kaรงฤฑnฤฑlmasฤฑ gerektiฤi belirtildi.
Liderler, ortak bildiride, ABD ve Batฤฑlฤฑ รผlkelerin krizdeki tavrฤฑnฤฑ รผstรผ kapalฤฑ eleลtirerek, “Taraflar, herhangi bir รผlke veya รผlkeler grubunun, baลka รผlkelerin meลru gรผvenlik รงฤฑkarlarฤฑna zarar vererek askeri, siyasi ve diฤer alanlarda avantaj elde etmesine karลฤฑdฤฑr.” ifadesine yer verildi.
Rus tarafฤฑnฤฑn barฤฑล gรถrรผลmelerine en kฤฑsa zamanda dรถnรผlmesi taahhรผdรผne baฤlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑฤฤฑ, รin’in Ukrayna krizinin siyasi ve diplomatik รงรถzรผmรผ iรงin yapฤฑcฤฑ rol oynamaya yรถnelik iradesini ve bu konudaki รถnerilerini takdirle karลฤฑladฤฑฤฤฑnฤฑn belirtildiฤi aรงฤฑklamada, ลunlar kaydedildi:
“Taraflar, Ukrayna krizinin รงรถzรผmรผ iรงin tรผm รผlkelerin meลru gรผvenlik kaygฤฑlarฤฑna saygฤฑ gรถsterilmesi, bloklar arasฤฑ cepheleลmeden ve ateลe kรถrรผkle gitme yaklaลฤฑmฤฑndan kaรงฤฑnฤฑlmasฤฑnฤฑn รถnemini vurgulamฤฑลtฤฑr. Taraflar, gerginliฤi artฤฑracak, รงatฤฑลmanฤฑn uzayarak kรถtรผye gitmesine ve dahi kontrolden รงฤฑkmasฤฑna yol aรงacak adฤฑmlara karลฤฑdฤฑr. Taraflar, Birleลmiล Milletler Gรผvenlik Konseyinin onay vermediฤi her tรผr tek taraflฤฑ yaptฤฑrฤฑma karลฤฑdฤฑr.”
ลi ve Putin, bildiride uluslararasฤฑ topluma barฤฑลa yรถnelik yapฤฑcฤฑ รงabalara destek olma รงaฤrฤฑsฤฑnda bulundu.
Putin: Batฤฑ ile Kiev barฤฑลa hazฤฑr deฤil
รte yandan Rus lider Vladimir Putin’in, bildirinin imzalanmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan dรผzenlenen ortak basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda barฤฑล gรถrรผลmelerin devamฤฑnฤฑ konusunda daha kesin bir tutumu dile getirdi.
รin’in ortaya koyduฤu barฤฑล planฤฑ hรผkรผmlerinin birรงoฤunun, Rusya’nฤฑn yaklaลฤฑmlarฤฑyla uyumlu olduฤunu ifade eden Putin, “(รnerilerin) Batฤฑ ile Kiev hazฤฑr olduฤunda barฤฑลรงฤฑl bir รงรถzรผm iรงin baz alฤฑnabileceฤini dรผลรผnรผyoruz. Ancak ลimdiye kadar onlarฤฑn buna hazฤฑr olduฤunu gรถremiyoruz.” dedi.
ABD: ลi ile Putin’in gรถrรผลmesi umut vermedi
Gรถrรผลmeye iliลkin ABD’den yapฤฑlan aรงฤฑklamada ise liderlerin Ukrayna konusundaki รถnerilerinin savaลฤฑn yakฤฑn zamanda biteceฤine dair bรผyรผk umutlar vermediฤi ifade edildi.
Beyaz Saray Ulusal Gรผvenlik Konseyi Stratejik ฤฐletiลim Koordinatรถrรผ John Kirby, taraflarฤฑn, BM ลartฤฑ’nฤฑn amaรง ve ilkelerine uyulmasฤฑ gerektiฤini savunduฤunu, bunun Rusya’nฤฑn bir baลka BM รผyesi olan Ukrayna topraklarฤฑndan รงekilmesi gerektiฤi anlamฤฑna geldiฤini vurgulayarak, “รin, yapฤฑcฤฑ bir rol oynamak istiyorsa, Rusya’ya Ukrayna’dan รงekilmesi konusunda baskฤฑ yapmasฤฑ gerekir.” dedi.
รin’in tutumu
รin ile ABD arasฤฑnda jeostratejik rekabetin ve bรถlgesel gerilimlerin arttฤฑฤฤฑ bir dรถnemde baลlayan Rusya-Ukrayna savaลฤฑ, Pekin yรถnetimini, “ortak dรผลman” algฤฑsฤฑyla benzer meydan okumalarla karลฤฑ karลฤฑya olan Moskova’ya yakฤฑn bir tutum izlemeye yรถneltmiลti.
Pekin yรถnetimi, รงatฤฑลmalarฤฑn baลlamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan “savaล” ve “iลgal” sรถzcรผklerini kullanmaktan kaรงฤฑnฤฑrken BM Genel Kurulundaki oylamada รงekimser kalarak Moskova’yฤฑ kฤฑnamayan az sayฤฑda รผlke arasฤฑnda yer almฤฑลtฤฑ.
รin, savaลฤฑn yฤฑl dรถnรผmรผ olan 24 ลubat’ta krizin siyasi รงรถzรผmรผ iรงin รถnerilerini iรงeren 12 maddelik “tutum belgesi” aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ. Belgede รผlkelerin egemenliklerine saygฤฑ gรถsterilmesi, meลru gรผvenlik kaygฤฑlarฤฑnฤฑn dikkate alฤฑnmasฤฑ, tek taraflฤฑ yaptฤฑrฤฑmlara son verilmesi ve gerginliklerin aลamalฤฑ olarak azaltฤฑlarak ateลkesin saฤlanmasฤฑ gerektiฤi vurgulanmฤฑลtฤฑ.
Ateลkes รถnerisi, ABD ve Avrupa Birliฤi’nin yanฤฑ sฤฑra รถneriyi fiili durumun kabulรผnรผn dayatฤฑlmasฤฑ olarak algฤฑlayan Ukrayna tarafฤฑndan da kabul gรถrmemiลti. Kiev yรถnetimi, bu koลullardaki bir barฤฑลฤฑn, “savaลฤฑn dondurulmasฤฑ” anlamฤฑna geleceฤini dile getirmiลti.
Rusya da รin’in gรถrรผลรผne รถnem verdiฤini ancak mevcut koลullarda Ukrayna meselesinin รงรถzรผmรผnde barฤฑล yoluna geรงiลin saฤlanmasฤฑ iรงin gerekli koลullarฤฑn oluลmadฤฑฤฤฑnฤฑ bildirmiลti.
