Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ (TCMB), 12 Ocak’ta baลlattฤฑฤฤฑ ve hala devam eden proaktif hamlelerle dรถviz kurlarฤฑndaki oynaklฤฑฤฤฑ azaltฤฑrken, sรถz konusu dรถnemde Tรผrk lirasฤฑnฤฑn (TL) dolar karลฤฑsฤฑnda yรผzde 8,3 deฤer kazanmasฤฑnda da en รถnemli aktรถr oldu.
TCMB’nin dolar kurunun 11 Ocak’ta 3,9422 lira ile tรผm zamanlarฤฑn en yรผksek seviyesini gรถrmesinin ardฤฑndan baลlattฤฑฤฤฑ proaktif hamleleri bugรผne kadar devam ettirmesi ve kรผresel piyasalarda azalan dolar talebi ile kur, 3,61 seviyelerine kadar geriledi.
Dolar/TL, 3,94’รผn รผzerinden baลlayan dรผลรผล trendine รถnce 3,75, ardฤฑndan 3,67 seviyelerinde gelen tepki alฤฑmlarฤฑyla ara verse de TCMB’nin bu dรถnemde yaptฤฑฤฤฑ yeni hamlelerle dรผลรผล eฤilimini sรผrdรผrdรผ.
ABD’de beklentilerden iyi gelen makroekonomik veriler ve ABD Merkez Bankasฤฑ (Fed) Baลkanฤฑ Janet Yellen’ฤฑn sรถylemlerinin etkisiyle Fed’in bu yฤฑlฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda en az bir kez faiz artฤฑracaฤฤฑ beklentilerinin artmasฤฑna karลฤฑn kรผresel piyasalardaki risk iลtahฤฑnฤฑn devam etmesi de dolar/TL’deki yรผkseliล รงabalarฤฑnฤฑn sฤฑnฤฑrlฤฑ kalmasฤฑnฤฑ saฤladฤฑ.
Analistler, TCMB’nin bu dรถnemde attฤฑฤฤฑ adฤฑmlarฤฑn dรถviz kurlarฤฑndaki oynaklฤฑฤฤฑ azalttฤฑฤฤฑnฤฑ ve TL’yi desteklediฤini ifade ederek, dolar/TL’nin 11 Ocak’ta gรถrdรผฤรผ 3,9422 seviyesinden baลlayan dรผลรผล trendiyle yรผzde 8,3 deฤer kaybettiฤini ve bugรผn 3,6132’yi gรถrdรผฤรผnรผ belirtti.
Yฤฑlฤฑn ilk gรผnlerinde dรถviz kurlarฤฑndaki oynaklฤฑฤฤฑn artmasฤฑyla ekonomik temellerden uzaklaลan saฤlฤฑksฤฑz fiyat oluลumlarฤฑna karลฤฑ gerekli tedbirlerin alฤฑnacaฤฤฑnฤฑ ifade eden Merkez Bankasฤฑ, 10 Ocak’ta Bankalararasฤฑ Para Piyasasฤฑ’nda bankalarฤฑn borรง alabilme limitlerini 22 milyar liraya dรผลรผrerek mรผdahalelere baลladฤฑ.
Merkez Bankasฤฑ, aynฤฑ gรผn yabancฤฑ para zorunlu karลฤฑlฤฑk oranlarฤฑnฤฑn tรผm vade dilimlerinde 50 baz puan indirildiฤini, bu deฤiลiklikle finansal sisteme yaklaลฤฑk 1,5 milyar dolar ilave likidite saฤlanacaฤฤฑnฤฑ duyurmuลtu.
Yeni mรผdahale araรงlarฤฑ devrede
12 Ocak’ta 1 hafta vadeli repo ihalesi aรงmayarak likidite politikasฤฑnda daha sฤฑkฤฑ bir duruลa geรงen Merkez Bankasฤฑ, o gรผnden bu yana, 28 iล gรผnรผ sฤฑkฤฑ duruลunu devam ettirdi.
Merkez Bankasฤฑ, 28 iล gรผnรผnde piyasa yapฤฑcฤฑ bankalarฤฑ รงoฤunlukla “Geรง Likidite Penceresi’ne (GLP)” yรถnlendirerek fonlama maliyetini sรถz konusu tarihten bu yana yaklaลฤฑk 200 baz puan artฤฑrdฤฑ.
TCMB bรผnyesinde faaliyette bulunan Bankalararasฤฑ Para Piyasasฤฑ’nda bankalarฤฑn borรง alabilme limitlerini 13 Ocak’ta 22 milyar liradan 11 milyar liraya dรผลรผren Merkez Bankasฤฑ, 18 Ocak’ta da TL depolarฤฑ karลฤฑlฤฑฤฤฑ dรถviz depolarฤฑ piyasasฤฑnฤฑ baลlattฤฑ.Piyasalarda swap olarak deฤerlendirilen TL depolarฤฑ karลฤฑlฤฑฤฤฑ dรถviz depolarฤฑ ihalelerini bugรผne kadar devam ettiren Merkez Bankasฤฑnฤฑn, bu hamleleri ile spekรผlatif dรถviz talebinin รถnรผne geรงtiฤi belirtiliyor.
Merkez Bankasฤฑ, 300 milyon dolar ile baลladฤฑฤฤฑ 1 hafta vadeli TL depo karลฤฑlฤฑฤฤฑ dรถviz depo ihalelerine de 27 Ocak’tan bu yana 1 milyar dolar olarak devam ediyor. Sรถz konusu hamle ile Londra รผzerinden yapฤฑlan swap anlaลmalarฤฑ sonucu yurt dฤฑลฤฑna giden TL’nin Merkez Bankasฤฑna gelmesi amaรงlanฤฑrken, bir yandan da dรถviz satฤฑลฤฑ yapmadan kur likiditesi artฤฑrฤฑldฤฑ.
Politika faizi deฤiลmedi, fonlama maliyeti yรผzde 10’u geรงti
24 Ocak’taki Para Politikasฤฑ Kurulu (PPK) toplantฤฑsฤฑnda politika faizini deฤiลtirmeyen Merkez Bankasฤฑ, faiz koridorunun รผst bandฤฑnฤฑ 75 baz puan ve GLP’yi 100 baz puan artฤฑrdฤฑ. Politika faizini yรผzde 8’de sabit bฤฑrakan TCMB, uyguladฤฑฤฤฑ sฤฑkฤฑ para politikasฤฑ ile bankalarฤฑn fonlama maliyetini ise 12 Ocak’taki yรผzde 8 seviyelerinden bugรผnlerde yรผzde 10’un รผzerine kadar รงฤฑkarttฤฑ.
TCMB, 9 ลubat’ta reeskont limitinin dolduฤunu ve yeni baลvuru almadฤฑฤฤฑnฤฑ duyurduktan sonra 17 ลubat’ta da reeskont kredilerinin geri รถdemelerinin TL ile yapฤฑlabileceฤini aรงฤฑkladฤฑ.
1 Ocak 2017’den รถnce kullandฤฑrฤฑlan ve 31 Mayฤฑs 2017 (dahil) tarihine kadar vadesi dolacak olan ihracat ve dรถviz kazandฤฑrฤฑcฤฑ hizmetler reeskont kredilerinin, kredi vadesinde รถdenmesi kaydฤฑyla, geri รถdemelerinin TL olarak da yapฤฑlabilmesine imkan tanฤฑyan TCMB, 2 Ocak’ta ilan edilen dรถviz alฤฑล kurlarฤฑnฤฑn (dolar/TL 3,5338) esas alฤฑnacaฤฤฑnฤฑ duyurdu.
ฤฐhracatรงฤฑnฤฑn dรถviz talebine karลฤฑ “reeskont” adฤฑmฤฑ
Ziraat Bankasฤฑ Ekonomisti Bora Tamer Yฤฑlmaz, TCMB’nin 3 ilkeli para politikasฤฑ uyguladฤฑฤฤฑnฤฑ, bunlarฤฑn “fiyat istikrarฤฑna karลฤฑ sฤฑkฤฑ likidite politikasฤฑ”, “dรถviz likiditesini dengeleyici adฤฑmlar” ve “finansal istikrarฤฑ destekleyici politikalar” olduฤunu bildirdi.
Yฤฑlmaz, 3 ilkenin de para politikasฤฑ araรงlarฤฑ ve aktarฤฑm mekanizmalarฤฑnฤฑn birbirinden farklฤฑ iลlemesi nedeniyle Merkez Bankasฤฑnฤฑn, her bir politika iรงin farklฤฑ adฤฑm attฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, “รrneฤin, kur politikasฤฑnda attฤฑฤฤฑ adฤฑmlarla faiz politikasฤฑnda attฤฑฤฤฑ adฤฑmlarฤฑ ayrฤฑ ayrฤฑ deฤerlendirmek gerekiyor. Kur oynaklฤฑฤฤฑ, hem enflasyonu arttฤฑrฤฑcฤฑ etkisi hem de dฤฑล ticaret erbaplarฤฑnฤฑn รถngรถrรผsรผnรผ azalttฤฑฤฤฑ iรงin Merkez Bankasฤฑnฤฑn odaฤฤฑndaki konular.” dedi.
Ocak ayฤฑnda kur oynaklฤฑฤฤฑnฤฑn yรผzde 25’e kadar yaklaลtฤฑฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlatan Yฤฑlmaz, Merkez Bankasฤฑnฤฑn swap mekanizmasฤฑnฤฑ devreye alarak bankalarฤฑn TL depolarฤฑna karลฤฑ dolar depo imkanฤฑ kullanmalarฤฑnฤฑ saฤladฤฑฤฤฑnฤฑ, bรถylece Merkez Bankasฤฑ rezerv miktarฤฑnฤฑ deฤiลtirmeden bankalarฤฑn dรถviz ihtiyacฤฑnฤฑ karลฤฑlamayฤฑ baลardฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti. Bu hamlenin sonucunda kur oynaklฤฑฤฤฑnฤฑn yรผzde 13’e kadar iyileลtiฤini ifade eden Yฤฑlmaz, fiyat istikrarฤฑ iรงin sฤฑkฤฑ likidite politikasฤฑ รงerรงevesinde faiz tarafฤฑnda GLP’nin devreye alฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ ve bunun mart-haziran dรถneminde รงift hanelere รงฤฑkmasฤฑ beklenen enflasyona karลฤฑ รถnemli bir tampon gรถrevi gรถrdรผฤรผnรผ sรถyledi.
Yรผzde 8’de sabit tutulan politika faizi ve sฤฑnฤฑrlฤฑ bir artฤฑลla yรผzde 9,25’e yรผkseltilen faiz koridorunun รผst bandฤฑnฤฑn ise ekonomideki รงฤฑktฤฑ aรงฤฑฤฤฑna karลฤฑ finansal istikrarฤฑ destekleyici duruลu yansฤฑtan teknik ayarlamalar olduฤunu belirten Yฤฑlmaz, ลรถyle devam etti:
“Son olarak da cuma gรผnรผ ihracat reeskont kredilerin TL cinsinden รถdenebileceฤini aรงฤฑkladฤฑ. ฤฐรงinden geรงtiฤimiz sรผreรงte Merkez Bankasฤฑ artฤฑk dรถviz ihalesi dรผzenlemiyor. Bu nedenle ihracatรงฤฑlarฤฑn kredi geri รถdeyebilmeleri iรงin spot piyasadan dรถviz talebi ortaya รงฤฑkฤฑyor. Merkez Bankasฤฑ, spot piyasadaki dรถviz talebini azaltmak iรงin kredilerin TL cinsinden geri รถdenebilmesinin รถnรผnรผ aรงtฤฑ. Bรถylece bu hamle ile TL’yi spot piyasada da Merkez Bankasฤฑnฤฑn desteklediฤini gรถzlemliyoruz.”
