รin, ABD’nin รงip sektรถrรผndeki yeni kฤฑsฤฑtlamalarฤฑna karลฤฑ kรผresel arzฤฑnฤฑn bรผyรผk bรถlรผmรผnรผ saฤladฤฑฤฤฑ kritik madenlerin ABDโye ihracatฤฑna kฤฑsฤฑtlama getirdi.
รin Ticaret Bakanlฤฑฤฤฑndan yapฤฑlan aรงฤฑklamada, askeri ve sivil ikili kullanฤฑma sahip รผrรผn ve materyallerin ABD savunma sanayisi รผreticilerine ihracatฤฑnฤฑn yasaklandฤฑฤฤฑ bildirildi.
Savunma ve silah sistemlerinde yaygฤฑn kullanฤฑlan galyum, germanyum ve antimuan gibi kritik madenler ve sรผper sert materyallerin ABD’ye ihracatฤฑnฤฑn, “ilke olarak” yasaklandฤฑฤฤฑ belirtilen aรงฤฑklamada, batarya ve yakฤฑt hรผcrelerinin รผretimi ile savunma ve uzay-havacฤฑlฤฑk sektรถrlerinde yaygฤฑn kullanฤฑlan grafitin ihracatฤฑnฤฑn kontrol altฤฑna alฤฑnacaฤฤฑ belirtildi.
Aรงฤฑklamada, tedbirlerin รin’in ihracat kontrol yasalarฤฑna uygun olduฤu, ulusal gรผvenliฤi gรผvenceye aldฤฑฤฤฑ ve uluslararasฤฑ nรผkleer silahlanmanฤฑn รถnlenmesi yรผkรผmlรผlรผklerinin gereฤini yerine getirdiฤi kaydedildi.
Nadir metallerin yรผzde 85’i รin’de iลleniyor
Nadir metallerinin yaklaลฤฑk yรผzde 70’ini รผreten รin, kรผresel iลleme kapasitesinin ise yรผzde 85’ine sahip konumda bulunuyor.
ABD Jeolojik Araลtฤฑrma Kurumu (USGS), 15 Ekim’de yayฤฑnladฤฑฤฤฑ raporda, รin’in galyum ve germanyum gibi kritik madenlerin ihracatฤฑnฤฑ yasaklamasฤฑnฤฑn ABD’nin gayrisafi yurt iรงi hasฤฑlasฤฑnda 3,4 milyar dolar kayba yol aรงacaฤฤฑ uyarฤฑsฤฑnda bulunmuลtu.
USGS verilerine gรถre รin, 2019 ile 2022 yฤฑllarฤฑnda ABD’nin ithal ettiฤi germanyumun yรผzde 54’รผ ve antimuanฤฑn yรผzde 63’รผ รin’den alฤฑnmฤฑลtฤฑ. รin, dรผnyanฤฑn galyum รผretiminin yรผzde 89’unu, grafit รผretiminin ise yรผzde 77’sini saฤlฤฑyor.
Pekin yรถnetimi, daha รถnce รงip yapฤฑmฤฑnda kullanฤฑlan galyum ve germanyumun ihracatฤฑnฤฑ 1 Aฤustos 2023’ten itibaren kฤฑsฤฑtlama kararฤฑ almฤฑลtฤฑ.
รte yandan, elektrikli araรง bataryalarฤฑnda kullanฤฑlan grafit ve tรผrev รผrรผnlerinin ihracatฤฑ da 1 Aralฤฑk 2023’ten itibaren izne tabi kฤฑlฤฑnmฤฑลtฤฑ.
รip kฤฑsฤฑtlamalarฤฑnฤฑn ardฤฑndan geldi
รin, ABD’ye yรถnelik adฤฑmฤฑ, Joe Biden yรถnetiminin dรผn รin’e รงip sektรถrรผnde ilave kฤฑsฤฑtlamalar getirmesinin ardฤฑndan geldi.
ABD Ticaret Bakanlฤฑฤฤฑna baฤlฤฑ Sanayi ve Gรผvenlik Bรผrosu (BIS), 24 tip รงip รผretim donanฤฑmฤฑ ile yarฤฑ iletkenlerin geliลtirilmesinde kullanฤฑlan 3 kategori yazฤฑlฤฑma ihracat kฤฑsฤฑtlamasฤฑ getirildiฤini bildirmiลti.
Kฤฑsฤฑtlamalar kapsamฤฑnda ayrฤฑca yapay zeka sistemlerinde kullanฤฑlan Yรผksek Bant Geniลlikli Hafฤฑza (HBM) รงiplerinin รin’e ihracatฤฑ yasaklanmฤฑลtฤฑ.
รte yandan Ticaret Bakanlฤฑฤฤฑ 140 รin ลirketini “varlฤฑk listesine” alฤฑrken ABD ลirketlerinin bu ลirketlere ihracatฤฑnฤฑ kontrol altฤฑna almฤฑลtฤฑ.
ABD Ticaret Bakanฤฑ Gina Raimondo, kฤฑsฤฑtlamalarฤฑn, รin’in รงip teknolojisini ileri askeri teknolojiler ve silah sistemlerinin geliลtirilmesinde kullanmasฤฑnฤฑ engellemeyi amaรงladฤฑฤฤฑnฤฑ vurgulamฤฑลtฤฑ.
Bakan Raimondo, “Kฤฑsฤฑtlamalar, ABD’nin, รin Halk Cumhuriyeti’nin askeri modernleลmesinde kullandฤฑฤฤฑ en ileri teknoloji รงipleri รผretme kabiliyetine ket vurmak iรงin bugรผne dek getirdiฤi en gรผรงlรผ kontroller.” ifadesini kullanmฤฑลtฤฑ.
รin’in tepkisi
รin, ABD’nin adฤฑmฤฑna tepki gรถstermiล, Dฤฑลiลleri Bakanlฤฑฤฤฑ Sรถzcรผsรผ Lin Cien, Pekin’de dรผzenlenen olaฤan basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda, ABD’nin ihracat kontrollerini istismar ederek รin’i engellemeye ve bastฤฑrmaya รงalฤฑลtฤฑฤฤฑnฤฑ savunmuลtu.
รin’in ABD’nin ulusal gรผvenlik kavramฤฑnฤฑn sฤฑnฤฑrlarฤฑnฤฑ aลฤฑrฤฑ esnetmesine karลฤฑ olduฤunu vurgulayan Sรถzcรผ Lin, kฤฑsฤฑtlamalarฤฑn tรผm รผlkelerin รงฤฑkarlarฤฑna zarar vereceฤini kaydederek รin’in, kendi ลirketlerinin meลru ve yasal haklarฤฑnฤฑ ve รงฤฑkarlarฤฑnฤฑ korumak iรงin kararlฤฑ tedbirler alacaฤฤฑ mesajฤฑnฤฑ vermiลti.
Kฤฑsฤฑtlamalar, 20 Ocak’ta gรถrevi ABD’nin 47. baลkanฤฑ seรงilen Donald Trump’a devretmeye hazฤฑrlanan Biden yรถnetiminin รin’e รงip sektรถrรผnde uyguladฤฑฤฤฑ kฤฑsฤฑtlayฤฑcฤฑ ve korumacฤฑ tedbirlerin sonuncusu olmuลtu.
รip savaลฤฑ
Biden yรถnetimi, ABD’nin ulusal gรผvenliฤini tehdit edebilecek kilit teknolojilerin transferini รถnlemeyi, รin ile rekabet stratejisinin merkezine koymuลtu.
10 Aฤustos 2022’de Biden’ฤฑn onayฤฑyla yรผrรผrlรผฤe giren รip ve Bilim Yasasฤฑ, รinli รผreticilerin ileri รงip teknolojilerine eriลimine getirdiฤi kฤฑsฤฑtlamalarla Washington’ฤฑn, รin’in bu sektรถrdeki teknolojik kabiliyetine set รงekme niyetini aรงฤฑkรงa ortaya koymuลtu.
ABD Ticaret Bakanlฤฑฤฤฑna baฤlฤฑ Sanayi ve Gรผvenlik Bรผrosu (BIS), 7 Ekim 2022’de, aralarฤฑnda รin’in en bรผyรผk hafฤฑza รงipi รผreticisi Yangzte Memory Technologies ve en bรผyรผk yarฤฑ iletken donanฤฑm รผreticisi Naura Technology Group’un bulunduฤu 31 ลirket ve kurumun ฤฐhracat Kontrol Listesi’ne alฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ bildirilmiลti.
รte yandan Baลkan Biden, ihracat kฤฑsฤฑtlamalarฤฑna ek olarak, 10 Aฤustos 2023’te, รip ve Bilim Yasasฤฑ’nฤฑn kabulรผnรผn yฤฑl dรถnรผmรผnde imzaladฤฑฤฤฑ baลkanlฤฑk kararnamesiyle yarฤฑ iletkenler ve mikro-elektronik, kuantum bilgi teknolojileri ile yapay zeka sistemlerinin olduฤu รผรง kritik teknoloji alanฤฑnda Amerikan ลirketlerinin รin’de giriลim sermayesi ve hisse ortaklฤฑฤฤฑ yatฤฑrฤฑmlarฤฑ yapmasฤฑna kฤฑsฤฑtlama getirmiลti.
