ABD ile รin arasฤฑnda devam eden Ticaret Savaลฤฑ’nฤฑn bir yฤฑlฤฑnฤฑ yorumlayan ABD’li gazeteci Jeff Brown, รin’in ekonomik yรผkseliลinin ‘engellenemez’ olduฤunu sรถyledi ve “Ticaret Savaลฤฑ’nฤฑn kazananฤฑ kapitalist ABD deฤil, sosyalist รin olacak” dedi.
ABD ile รin Halk Cumhuriyeti arasฤฑnda geรงen yฤฑlฤฑn Temmuz ayฤฑnda ‘resmen’ baลlayan Ticaret Savaลฤฑ birinci yฤฑlฤฑnฤฑ doldurmak รผzere.
ลimdiye kadar savaลฤฑn net bir ‘kazananฤฑ’ olmasa da, Donald Trump baลkanlฤฑฤฤฑnda ABD, รin’e yรถnelik yaptฤฑrฤฑmlarฤฑna devam edeceฤini ฤฑsrarla vurguluyor. รin yรถnetimi ise, en baลฤฑndan itibaren ‘Ticaret Savaลฤฑ’nฤฑn bir kazananฤฑnฤฑn olmayacaฤฤฑnฤฑ’ savundu.
รte yandan รin, ‘Kuลak ve Yol ฤฐnisiyatifi’ baลta olmak รผzere, รผlkenin dรผnya รงapฤฑnda gerรงekleลtirdiฤi รงฤฑkฤฑลlara ve kazandฤฑฤฤฑ baลarฤฑlara karลฤฑ baลlattฤฑฤฤฑ herkes tarafฤฑndan kabul edilen bu savaลฤฑ ‘istemediฤini’ sรถylese de, bundan kaรงฤฑnmayacaฤฤฑnฤฑ da defalarca ilan etti.
ABD baลta olmak รผzere ‘batฤฑ dรผnyasฤฑ’, kรผresel รงapta รถne รงฤฑkan bu ‘yeni sรผper gรผcรผ’ pek รงok alanda hedef almฤฑล durumda. Ticaret Savaลฤฑ ile birlikte, ABD’nin รงeลitli dรผzlemlerde bir ‘taraf’ haline geldiฤi diฤer baลlฤฑklar da kritik รถnemde.
YENฤฐ DรNYA REKABETฤฐ: รฤฐN – ABD
Ticaret Savaลฤฑ, Gรผney รin Denizi gerilimi, Uygur ayrฤฑlฤฑkรงฤฑlฤฑฤฤฑ, รin’in Afrika yatฤฑrฤฑmlarฤฑna yรถneltilen suรงlamalar, Kuลak ve Yol ฤฐnisiyatifi gibi baลlฤฑklardan oluลan bu gerilim noktalarฤฑ, uluslararasฤฑ alanda yeni dรถnemin ‘bรผyรผk rekabetinin’ รin Komรผnist Partisi yรถnetimindeki รin ile Trump ABD’si arasฤฑnda yaลanacaฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor.
Bir diฤer deyiลle, savaล Asya – Pasifik bรถlgesine kayฤฑyor.
ABD ile รin arasฤฑnda patlak veren bu savaลฤฑn en sฤฑcak cephesi olan Ticaret Savaลฤฑ’nฤฑn bir yฤฑllฤฑk bilanรงosunu, รin’de yaลayan Amerikalฤฑ gazeteci Jeff J. Brown ile konuลtuk.
‘SAVAล SONRASI DรNYA DรZENฤฐNฤฐN BฤฐR YANSIMASI’
“Kรผresel medyanฤฑn yรผzde 99’u, devam eden Ticaret Savaลฤฑ’nฤฑn asฤฑl รถnemli kฤฑsmฤฑnฤฑ kaรงฤฑrฤฑyor” diyen Brown, รin ile Batฤฑ dรผnyasฤฑ arasฤฑndaki gerilimin ‘Savaล sonrasฤฑ Dรผnya dรผzeninin iki tarafฤฑnฤฑn bir tezahรผrรผ’ olduฤu gรถrรผลรผnde.
Brown’a gรถre bu saflaลmanฤฑn bir tarafฤฑnฤฑ emperyalist sรถmรผrgeciliฤi savunan, ABD baลta olmak รผzere NATO, Avustralya, Yeni Zelanda, ฤฐsrail gibi รผlkeler oluลturuyor. Brown, bu รผlkeleri ‘Eurangloland’ ifadeleriyle tanฤฑmladฤฑ ve ekledi:
“Bu ittifak yรผzyฤฑllar boyunca bir takฤฑm deฤiลikliklerden geรงti ve son olarak Batฤฑโnฤฑn derin devlet oligarลileri tarafฤฑndan kontrol edilen kรผresel kapitalizme dรถnรผลtรผ.”
‘BATI KARลITI CEPHE รฤฐN ฤฐLE RUSYA’NIN รNDERLฤฐฤฤฐNDE’
“Diฤer taraf ise รin ve Rusya รถnderliฤinde ลekillendi” diyen Brown, bu tarafta yer alan รผlkelerin ise Kuzey Kore, ฤฐran, Suriye, Venezรผella, Kรผba, Nikaragua, Bolivya, Eritre ve Latin Amerika iรงin Bolivarcฤฑ ฤฐttifak (ALBA) รผlkelerinden oluลtuฤunu sรถyledi.
Brown ayrฤฑca, ABD ve NATO’nun karลฤฑsฤฑndaki tarafฤฑn esas kuvvetlerinin รin, Rusya ve ฤฐran’dan oluลtuฤunu vurgulayarak bu 3 รผlkenin askeri ve ekonomik kuvvetleri gรถz รถnรผnde bulundurulduฤunda, dรผnya รงapฤฑndaki saflaลma iรงin “Global รงapta bir Rocky filmi izlemek gibi” ifadelerini kullandฤฑ.
‘ฤฐKฤฐ รLKE ARASINDA DEฤฤฐL, SฤฐSTEMLER ARASINDA BฤฐR SAVAล’
Batฤฑ ‘oligarklarฤฑnฤฑn’ iรงerisinde bulunduฤu ekonomik ve siyasi kriz sonucunda umutsuzluk iรงinde bulunduklarฤฑnฤฑ sรถyleyen Brown, devam etmekte olan Ticaret Savaลฤฑ’nฤฑn iki รผlke arasฤฑndaki bir gerilimden ziyade ‘sistemler arasฤฑ’ bir savaลฤฑn sonucu olduฤunu vurguladฤฑ ve “Dรผnyanฤฑn bรผtรผn kaynaklarฤฑnฤฑ ve insanlarฤฑnฤฑ yรถnetmeyi baลarana kadar durmayacaklar, รงรผnkรผ bu kรผresel kapitalizmin nihai hedefidir” ifadelerini kullandฤฑ.
‘DENGEDE TUTUN, BAฤIMLI HALE GETฤฐRฤฐN’
Amerikalฤฑ yazar, Ticaret Savaลฤฑ’nฤฑn bugรผnรผ ve geleceฤiyle ilgili olarak ise ลu yorumlarda bulundu:
“Tarihsel baฤlamda ele aldฤฑฤฤฑmฤฑzda, Donald Trump, kabadayฤฑ gibi รinโe saldฤฑran bir megalomanyaฤa benziyor. Ancak konunun รถzรผ bu deฤil. Trump’ฤฑn dรผnyada karฤฑลฤฑklฤฑk ve kaos yaratmasฤฑ iรงin bizzat ABD derin devleti tarafฤฑndan baลkanlฤฑฤa getirildiฤini dรผลรผnรผyorum. Trump รถrneฤi รผzerinden yaratฤฑlan ‘aลฤฑrฤฑcฤฑlฤฑk’, aynฤฑ zamanda batฤฑlฤฑ mรผttefikleri dengede tutmak iรงin de kullanฤฑlan bir unsur.’ Onlarฤฑ dengede tutun, baฤฤฑmlฤฑ hale getirin ve รถzellikle saฤda politik aลฤฑrฤฑcฤฑlฤฑk yaratฤฑn.’
‘AVRUPA’YI ACINASI BฤฐR HALE GETฤฐRDฤฐ’
Bu taktik Brezilya’da, Arjantin’de ve Ekvador’da tuttu ve Avrupa’yฤฑ acฤฑnasฤฑ, zayฤฑf bir hale getirdi. Ancak bu hamle รin, Rusya, ฤฐran ve Venezรผella’da kesinlikle baลarฤฑsฤฑz oldu ve bu รผlkelerin direniลiyle karลฤฑlaลtฤฑ.
‘TฤฐCARET SAVAลI’NDA KฤฐMฤฐN รNE รIKACAฤI AรIK’
รin, uzun vadeli sosyalist planlamasฤฑ, bรผyรผk รงaplฤฑ devlet mรผlkiyeti sistemi ve devasa รผretimiyle hali hazฤฑrda dรผnyanฤฑn ikinci bรผyรผk ve en hฤฑzlฤฑ bรผyรผyen birinci ekonomisi. Bu sebeple, bu Ticaret Savaลฤฑ’nda kimin รถne รงฤฑkacaฤฤฑ aรงฤฑktฤฑr: neoliberal-kapitalist ABD deฤil, komรผnist-sosyalist รin.”
‘HUAWEI’NฤฐN EN รNEMLฤฐ AVANTAJI, KOMรNฤฐST PARTฤฐ รYESฤฐ CEO’SU’
ABD tarafฤฑndan arka arkaya alฤฑnan sert yaptฤฑrฤฑm kararlarฤฑyla Ticaret Savaลฤฑ’nฤฑn en รถnemli cephelerinden biri haline gelen Huawei ile ilgili de konuลan Brown, รinli telekomรผnikasyon devinin ‘Batฤฑnฤฑn sosyalist kabusu’ olduฤunu sรถyledi:
“Huawei’nin dรผnya รงapฤฑnda giriลtiฤi rekabette en รถnemli avantajฤฑ ลirketinin bรผyรผklรผฤรผ deฤil, Komรผnist Parti รผyesi ve yurtsever bir CEO’ya sahip olmasฤฑdฤฑr.”
รฤฐN’E AVANTAJ SAฤLAYAN EN รNEMLฤฐ UNSUR
Brown’a gรถre ayrฤฑca, batฤฑ Huawei karลฤฑsฤฑnda ‘adil bir savaลta asla kazanamayacak ve bรผyรผk bir yenilgiye uฤrayacak.’ Zira Huawei gibi รin’in dรผnya รงapฤฑnda iล yapan ลirketlerinin ve รผlkenin diฤer ekonomik kalkฤฑnma hamlelerinin รin Komรผnist Partisi’nin 2049 hedefinin bir parรงasฤฑ olmasฤฑ, tam devlet kontrolรผ ve yรถnlendirmesi dรผลรผnรผldรผฤรผnde รinli ลirketleri serbest piyasa kurallarฤฑyla ilerleyen dรผnya ekonomisinde รถne รงฤฑkaran en รถnemli unsur.
BUNDAN SONRA NE OLACAK?
รin’i bรถylesi bir yaptฤฑrฤฑmlar sistemiyle durdurmanฤฑn imkansฤฑz olduฤunu vurgulayan Brown, ‘saฤcฤฑ ve dengesiz liderlerce yรถnetilen’ Batฤฑ’nฤฑn yapabileceฤi tek ลeyin “Baba Pekin’in uykuya dalmasฤฑnฤฑ beklemek” olduฤu gรถrรผลรผnde.
Brown’a gรถre, รin’in ticaret yaptฤฑฤฤฑ -ve yapmayฤฑ planladฤฑฤฤฑ- รผlkelere tam bir ‘kazan-kazan’ formรผlรผyle gidiyor oluลu, emperyalist-kapitalist sistemin istediฤi son ลey. รรผnkรผ bu durum, kรผresel ekonomi รผzerindeki batฤฑ egemenliฤini sarsmakla kalmฤฑyor, Komรผnist Parti tarafฤฑndan yรถnetilen devasa bir ekonominin ‘dรผnyanฤฑn yeni sรผper gรผcรผ’ olmasฤฑnฤฑn da รถnรผnรผ aรงฤฑyor.
‘BUNU KABULLENฤฐN’
Kuลak ve Yol ฤฐnisiyatifi’ni de bu baฤlamda deฤerlendiren Brown, “Tรผrkiye, (Osmanlฤฑ) Avrupa ve Afrika, รin ile yรผzyฤฑllar boyunca kazan-kazan iliลkisi iรงerisinde bulundu. รin’in gรผnรผmรผzde yaptฤฑฤฤฑ ลey ise bu tarihsel ฤฐpek Yolu’nun 21. yรผzyฤฑl teknolojisiyle yeniden canlandฤฑrฤฑlmasฤฑndan ibaret. Batฤฑnฤฑn yapacaฤฤฑ en iyi ลey ise, bu projeye dahil olmak” dedi ve Ticaret Savaลฤฑ’nda รin’in yenilmesini bekleyenler iรงin “รyle bir ลey kesinlikle olmayacak, bunu kabullenin” ifadelerini kullandฤฑ.(sputnik)
