ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, TikTok yasağı tehdidinin Çinli müzakerecileri gümrük vergisi tavizlerinden vazgeçmeye ve sosyal medya uygulamasının elden çıkarılması karşılığında bir çerçeve anlaşmasına varmaya yönelttiğini belirtti. Madrid’de yapılan görüşmeler sonucunda varılan anlaşma, ABD’nin ulusal güvenlik çıkarlarını ve uygulamanın “Çin özelliklerini” koruyacak maddeler içeriyor. Bir sonraki ABD-Çin görüşmesinin, gümrük vergisi ateşkesinin biteceği 10 Kasım tarihinden önce gerçekleşeceği ve 90 günlük bir uzatma ile sonuçlanabileceği ifade edildi.
Görüşmelerde TikTok yasağı tehdidi etkili oldu
Bessent, Çinli müzakerecilerin görüşmelere, son gümrük vergilerinin, geçmiş gümrük vergilerinin ve ABD teknoloji ihracat kontrollerinin geri çekilmesini de içeren uzun bir “tazminat” listesiyle geldiklerini anlattı. Bessent, Çin tarafının, başkanın TikTok yasağı tehdidi konusunda ne kadar kararlı olduğunu doğru bir şekilde değerlendiremediğini ve bu durumun müzakerelerin seyrini değiştirdiğini söyledi. ABD tarafının ise mevcut gümrük vergilerini kaldırmayı kabul etmek yerine, gelecekte belirli adımlardan kaçınma sözü verdiğini ifade etti.
Pazarlığın arkasındaki dinamikler
Madrid görüşmelerine aşina bir kaynak, Çin tarafını ikna eden bir diğer faktörün, TikTok çerçeve anlaşmasına varılamaması durumunda Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında bu sonbaharda yapılması planlanan potansiyel bir toplantının iptal edileceği yönündeki ABD ekibinin mesajı olduğunu söyledi. Bessent, anlaşmanın ticari şartları veya TikTok’un temel algoritmasının elden çıkarılması hakkında detay vermekten kaçındı ancak ABD tarafının anlaşmanın ulusal güvenlik yönlerinden “oldukça memnun” olduğunu belirtti. Anlaşma şartlarının, TikTok’un “Çin özelliklerini” koruyacağını da ekledi. Çin’in uygulamayı yumuşak güç olarak gördüğünü söyleyen Bessent, ABD’nin ise bu özelliklerle değil, ulusal güvenlik çıkarlarıyla ilgilendiğini vurguladı.
Bessent, Çin’deki uygulamanın daha çok eğitime, ABD’deki uygulamanın ise daha çok eğlenceye odaklandığını söyledi. Dört ayda dört büyük toplantı yapıldıktan sonra ABD-Çin ticaret ilişkilerinin nereye gittiğini bilmediğini ifade eden Bessent, bu görüşmeleri sadece “ticaret toplantıları” olarak nitelendirdi. Gelecekteki 90 günlük uzatmaların, ticaret ilişkilerini sürdürmek açısından yararlı olabileceğini de ekledi.
