Intel (INTC) hisseleri, ABD Başkanı Donald Trump’ın şirketin hisse fiyatlarının yükselmesinden “çok memnun” olduğunu belirtmesiyle birlikte, erken saatlerde kaydettiği %3’lük kazancın büyük bir kısmını sildi.
Truth Social hesabından yaptığı bir paylaşımda Trump, hükümetin Intel için “SIFIR” ödeme yaptığını ifade etti. Bu iddia, anlaşmanın kamuoyu nezdindeki algısının sorgulanmasına neden oldu.
Trump, paylaşımında “Ülkemiz için bu tür anlaşmaları her gün yapacağım” ifadelerini kullanarak, gelecekte de benzer stratejik adımların atılacağının sinyalini verdi. Ayrıca, “ABD ile bu kadar kazançlı anlaşmalar yapan şirketlere de yardım edeceğim. Hisse senetlerinin değerinin artmasını ve ABD’nin daha zenginleşmesini seviyorum” diyerek, bu tür yatırımların sadece şirketlere değil, Amerikan ekonomisine de fayda sağladığını savundu.
Bu ifadeler, Intel hisse anlaşmasının sadece ticari bir operasyon olmadığını, aynı zamanda geniş kapsamlı bir ekonomik politikanın parçası olduğunu gözler önüne serdi.
Hükümetin stratejik yatırımları: Piyasalara etkisi
Cuma günü Intel ve ABD hükümeti, hükümetin şirketten 8,9 milyar dolar değerinde hisse satın alacağına yönelik anlaşmanın detaylarını açıkladı. Bu hisse alımıyla birlikte, Intel’in daha önce aldığı 2,2 milyar dolarlık CHIPS Yasası hibesi de dahil olmak üzere, hükümetin Intel’e yaptığı toplam yatırım 11,1 milyar dolara ulaştı.
Uzmanlara göre bu büyüklükteki bir yatırım, hükümetin yerli çip üretimini destekleme ve ulusal güvenliği sağlama konusundaki kararlılığını gösterdi. Hükümetin Intel’deki hissesi, hisse başına 20,47 dolar değerinde 433,3 milyon hissesine ve bu da şirketin yaklaşık %9,9’una karşılık geldi.
Trump’ın paylaşımı, Ulusal Ekonomi Konseyi Direktörü Kevin Hassett’in yönetimin farklı sektörlerde de benzer yatırımlar yapmaya devam edeceğini açıklamasının hemen ardından geldi.
CNBC’ye konuşan Hassett, Trump’ın seçim kampanyasından beri bir devlet fonu kurmanın harika olacağını düşündüğünü söylemişti.
Hassett, “Bu nedenle, bu sektörde olmasa bile başka sektörlerde daha fazla işlem olacağına eminim” diyerek, bu tür stratejik müdahalelerin devam edeceğini belirtti. Bu açıklamalar, hükümetin piyasalardaki rolünün giderek daha aktif hale geldiğini ve gelecekte de bu trendin devam edebileceğini işaret etti.
Teknoloji ve üretim liderliği hedefi
Cuma günü, hükümetin yapay zekâ patlaması sırasında rakiplerinin gerisinde kalan çip üreticisinin %10 hissesini alacağına dair haberler üzerine Intel hisseleri %5 değer kazandı. Anlaşmanın detayları açıklandıktan sonra ise hisseler kapanış sonrası işlemlerde yaklaşık %1,5 değer kaybetti.
ntel CEO’su Lip-Bu Tan Cuma günü yaptığı açıklamada, “Trump’ın ABD’nin çip üretimine verdiği önem, ülkenin ekonomik ve ulusal güvenliği için hayati öneme sahip bir sektörde tarihi yatırımların yapılmasını sağladı” dedi.
Tan, “Başkan ve yönetimin Intel’e gösterdiği güven için minnettarız ve ABD’nin teknoloji ve üretim liderliğini ilerletmek için çalışmayı sabırsızlıkla bekliyoruz” diyerek, hükümetle olan iş birliğinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Hükümetin Intel’deki hisse alımı, Trump yönetiminin çeşitli sektörlerdeki Amerikan şirketlerini devlete yaklaştırmak için attığı tek adım değildi. Bu ayın başlarında, hükümet Nvidia (NVDA) ve AMD (AMD) ile Çin’e bazı çip satışlarında %15 indirim yapılması konusunda anlaştı. Bu anlaşmanın gerçekleşmesi için yönetimin ihracat lisansını onaylaması gerekti.
Hükümet ayrıca, US Steel ve Nippon Steel’in birleşmesiyle oluşan şirkette de “altın hisse” aldı. AP’nin haberine göre, bu hisse, hükümete bir yönetim kurulu üyesi atama ve yerli çelik üretimini etkileyecek kararlarda söz sahibi olma hakkı verdi. Bu stratejik adımlar, hükümetin sadece teknolojide değil, çelik gibi geleneksel sanayi kollarında da etkisini artırdığını ve ulusal çıkarları koruma politikasını genişlettiğini gösterdi.
Şirketin tepkileri
Intel Pazartesi günü yaptığı açıklamada, ABD hükümetinin çip üreticisindeki %9,9’luk hissesinin, uluslararası satışlara zarar verme potansiyelinden gelecekteki hükümet hibelerini alma kabiliyetini sınırlamaya kadar, işleri için risk oluşturabileceğini söyledi.
Şirket, hükümetin 11 milyar dolarlık hükümet hibesini Intel’in hisselerine dönüştürme kararının ardından, menkul kıymetler dosyasında yeni risk faktörlerini açıkladı. Bu karar, Trump’ın Amerikan şirketlerine yönelik son olağanüstü müdahalesi oldu.
Ayrıca, CEO Lip-Bu Tan, Ticaret Bakanlığı tarafından Pazartesi günü yayınlanan bir videoda, şirketin hükümetin finansmanına ihtiyaç duymadığını söyledi.
Tan, “Hibeye ihtiyacım yok. Ancak ABD hükümetinin hissedarım olmasını gerçekten çok istiyorum” dedi.
Ancak bu durum, ABD’de devletin şirketlere yönelik yatırımı hakkında sorular ortaya attı. Intel, örneğin, anlaşmanın diğer devlet kurumlarının mevcut hibeleri hisse senedi yatırımlarına dönüştürmeye çalışıp çalışmayacağı veya gelecekteki hibeleri desteklemek istemeyip istemeyeceği konusunda belirsizlik olduğunu belirtti.
Intel hisseleri, 2022 CHIPS ve Bilim yarı iletken sübvansiyon yasasından ödenmemiş 5,7 milyar dolarlık hibe ve Trump’ın selefi Demokrat Başkan Joe Biden’ın geçen yıl Secure Enclave programı için Intel’e verdiği 3,2 milyar dolar ile satın alınacak.
