ABD Başkanı Donald Trump‘ın Kanada, Meksika ve Çin’e yönelik gümrük vergilerinin geniş çaplı bir ticaret savaşı korkularını tetiklemesi ve küresel büyümeye darbe vurmasının ardından Pazartesi günü Asya borsaları düştü ve ABD hisse senedi vadeli işlemleri keskin bir düşüşe işaret etti.
ABD doları offshore işlemlerde Çin yuanı karşısında rekor seviyeye çıkarken, Kanada para birimi karşısında 2003’ten bu yana en yüksek ve Meksika pesosu karşısında 2022’den bu yana en güçlü seviyesine ulaştı.
Japonya’nın Nikkei hisse senedi ortalaması erken işlemlerde %2,3’e varan düşüş yaşadı ve Avustralya’nın gösterge endeksi %2’den fazla düştü.
Çinli şirketlerin listelerini içeren Hong Kong’daki hisse senetleri, Ay Yeni Yılı tatilinin ardından %1,9 düştü. Çin piyasaları tatilin ardından Çarşamba günü yeniden işlem görmeye başlayacak.
Pan-Avrupa STOXX 50 vadeli işlemleri %2,7 düştü.
Trump hafta sonunda Kanada ve Meksika’yı %25, Çin’i ise %10 gümrük vergisi ile tehdit etti ve bu vergilerin ABD’ye göçmen ve fentanil akışıyla mücadele için gerekli olduğunu söyledi.
Kanada ve Meksika derhal misilleme önlemleri alma sözü verirken, Çin de Trump’ın vergilerine Dünya Ticaret Örgütü nezdinde itiraz edeceğini açıkladı.
Üç kararnamede özetlenen tarifelerin Salı günü yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Capital Economics‘ten Paul Ashworth, Trump’ın bu hamlesinin yıkıcı bir küresel ticaret savaşını başlatabilecek ve ABD enflasyonunda “başlangıçta beklediğimizden daha hızlı ve daha büyük bir artışa yol açabilecek” ilk hamle olduğunu söyledi.
EY baş ekonomisti Greg Daco’nun Trump’ın gümrük vergisi planının ekonomik etkisini ölçen bir modeli, bunun ABD’nin ekonomik büyümesini bu yıl yüzde 1,5 puan azaltacağını, Kanada ve Meksika’yı resesyona sokacağını ve yurtiçinde “stagflasyon” başlatacağını öne sürüyor.
Barclays stratejistleri daha önce gümrük vergilerinin S&P 500 şirketlerinin kazançları üzerinde %2,8’lik bir düşüş yaratabileceğini tahmin etmişti.
S&P 500 vadeli işlemleri, Beyaz Saray’ın Trump’ın Cumartesi günü gümrük tarifelerini açıklama planını yinelediği Cuma günü nakit endeksin %0,5 gerilemesinin ardından %1,6 düştü. Nasdaq vadeli işlemleri, nakit endeksin Cuma günkü %0,3’lük kaybının ardından %2,2 düştü.
ABD doları Asya’daki offshore piyasasında %0,5 artışla 7,3538 yuan olurken, daha önce 7,3765 ile rekor seviyeye ulaşmıştı. Kara ticareti tatil nedeniyle kapalı.
ABD para birimi %2,8 artışla Mart 2022’den bu yana en yüksek seviye olan 21,2547 Meksika pesosuna tırmandı ve %1,4 kadar artışla 2003’ten bu yana görülmeyen bir seviye olan 1,4755 C$’a yükseldi.
Avrupa’nın potansiyel olarak Trump’ın gümrük vergisi hedefinde yer alması nedeniyle Euro %2,3 kadar düşerek 1,0125 $ ile Kasım 2022’den bu yana en düşük seviyeye geriledi.
ABD’nin iki yıllık Hazine tahvillerinin getirisi, gümrük vergilerinin ABD enflasyonunu tetikleyeceği ve faiz indirimlerini geciktireceği endişesiyle 3,6 baz puan kadar yükselerek bir haftanın en yüksek seviyesi olan %4,274’e çıktı.
İki yıllık Japon devlet tahvili getirileri de benzer şekilde yükselerek Ekim 2008’den bu yana en yüksek seviyelerine ulaştı.
Kripto para birimi bitcoin 92.997,86$’a kadar gerileyerek üç haftanın en düşük seviyesine indi.
Petrol fiyatları yükseldi, ABD West Texas Intermediate ham petrolü %1,8 artışla varil başına 73,81 $ ve Brent ham petrol vadeli işlemleri %0,7 artışla varil başına 76,20 $ oldu.
