Tรผrkiye ekonomisi, geรงen yฤฑl yรผzde 4 bรผyรผdรผ. Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu (TรฤฐK), 2013 yฤฑlฤฑna iliลkin รผretim yรถntemiyle hesaplanan Gayri Safi Yurtiรงi Hasฤฑla (GSYH) sonuรงlarฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ.
Buna gรถre, bรผyรผme hฤฑzฤฑ 2013’รผn son รงeyreฤinde yฤฑllฤฑk bazda yรผzde 4,4 oldu. รretim yรถntemiyle Gayri Safi Yurtiรงi Hasฤฑla, 2013’te bir รถnceki yฤฑla gรถre sabit fiyatlarla yรผzde 4’lรผk artฤฑลla 122 milyar 388 milyon lira, cari fiyatlarla yรผzde 10,2โlik artฤฑลla 1 trilyon 561 milyar 510 milyon lira oldu.
Mali aracฤฑ kuruluลlar, 2013’te bir รถnceki yฤฑla gรถre sabit fiyatlarla yรผzde 9,8โlik artฤฑลla 15 milyar 549 milyon lira, cari fiyatlarla yรผzde 12,8โlik artฤฑลla 52 milyar 483 milyon lira oldu. ฤฐmalat sanayi, 2013’te bir รถnceki yฤฑla gรถre sabit fiyatlarla yรผzde 3,8โlik artฤฑลla 29 milyar 446 milyon lira, cari fiyatlarla yรผzde 8,9โluk artฤฑลla 239 milyar 115 milyon lira olarak gerรงekleลti. Kiลi baลฤฑna GSYH deฤeri, 2013’te cari fiyatlarla 20 bin 531 lira (10 bin 782 dolar) olarak hesaplandฤฑ.
Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu (TรฤฐK), 2013 yฤฑlฤฑna iliลkin Gayri Safi Yurtiรงi Hasฤฑla (GSYH) sonuรงlarฤฑnna gรถre ekonomi, 2013’รผn birinci รงeyreฤinde yรผzde 2,9, ikinci รงeyrekte yรผzde 4,5, รผรงรผncรผ รงeyrekte yรผzde 4,3 ve dรถrdรผncรผ รงeyrekte yรผzde 4,4 bรผyรผme kaydetti. Yฤฑllฤฑk bรผyรผme hฤฑzฤฑ ise yรผzde 4 oldu.
Kiลi baลฤฑna milli gelir 10 bin 782 dolar
Tรผrkiye’de geรงen yฤฑl kiลi baลฤฑna milli gelir, 10 bin 782 dolar (20 bin 531 lira) olarak hesaplandฤฑ. 2012 yฤฑlฤฑnda kiลi baลฤฑna dรผลen milli gelir, 10 bin 459 dolar dรผzeyindeydi.
รte yandan, geรงen yฤฑl Gayri Safi Yurtiรงi Hasฤฑla, cari fiyatlarla 820 milyar 12 milyon dolara (1 trilyon 561 milyar 510 milyon lira) yรผkseldi. Sรถz konusu rakam, 2012 yฤฑlฤฑnda 786,3 milyar dolar dรผzeyindeydi.
Geรงen yฤฑl sektรถrel bazda cari fiyatlarla en yรผksek bรผyรผme hฤฑzฤฑ, yรผzde 18,1 ile “konaklama ve yiyecek hizmeti faaliyetleri” sektรถrรผnde kaydedildi.
Bu sektรถrรผ, yรผzde 15,5 ile “vergi-sรผbvansiyon”, 14,9 ile “dolaylฤฑ รถlรงรผlen mali aracฤฑlฤฑk”, yรผzde 14,5 ile “mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler”, yรผzde 14 ile “su temini, kanalizasyon, atฤฑk yรถnetimi ve iyileลtirme faaliyetleri” izledi.
2013’te daralma gรถsteren sektรถr bulunmazken, en kรผรงรผk bรผyรผme yรผzde 3,3 ile “madencilik ve taลocakรงฤฑlฤฑฤฤฑ” faaliyetlerinde gรถzlendi.
Dรถrdรผncรผ รงeyrek
Ekonominin yรผzde 4,4 bรผyรผme gรถsterdiฤi dรถrdรผncรผ รงeyrekteki geliลmelere bakฤฑldฤฑฤฤฑnda da “elektrik-gaz” ve “finans ve sigorta” ile “dolaylฤฑ รถlรงรผlen mali aracฤฑlฤฑk hizmetleri” faaliyetleri dฤฑลฤฑndaki tรผm sektรถrlerde bรผyรผme meydana geldi.
Son รงeyrekte en fazla bรผyรผme, yรผzde 17,6 ile “toptan ve perakende ticaret” faaliyetlerinde gรถrรผldรผ. Bunu, yรผzde 15 ile “su temini, kanalizasyon, atฤฑk yรถnetimi ve iyileลtirme faaliyetleri” izledi.
Sรถz konusu dรถnemde, “dolaylฤฑ รถlรงรผlen mali aracฤฑlฤฑk hizmetleri” yรผzde 14,6, “finans ve sigorta faaliyetleri” yรผzde 5,1, “elektrik-gaz” ise yรผzde 1,4 oranฤฑnda kรผรงรผldรผ.
Avrupa Birliฤi ฤฐstatistik Ofisi (Eurostat) tarafฤฑndan yayฤฑmlanan “Avrupa Topluluฤunda Ekonomik Faaliyetlerin ฤฐstatistiki Sฤฑnฤฑflamasฤฑ, NACE Rev1.1โ kullanฤฑlarak รผretilmekte olan gayri safi yurtiรงi hasฤฑla tahminleri, Avrupa Birliฤi ile uyumlu ve uluslararasฤฑ alanda karลฤฑlaลtฤฑrฤฑlabilir GSYH deฤerleri elde edebilmek amacฤฑ ile NACE Rev.2 sฤฑnฤฑflamasฤฑ kullanฤฑlarak รผretilmeye baลlandฤฑ.
TรฤฐK, 2013 yฤฑlฤฑ 4. รงeyrek verileri hariรง, diฤer verilerde gรผncelleme yaptฤฑ.
| Yฤฑl | Cari fiyatlarla GSYH (milyon TL) | Geliลme Hฤฑzฤฑ (%) | Cari fiyatlarla GSYH (milyon dolar) | Geliลme Hฤฑzฤฑ (%) | Sabit fiyatlarla GSYH (milyon TL) | Geliลme Hฤฑzฤฑ (%) |
| 2012 1. รงeyrek | 325.184 | 12,2 | 180.613 | -1,7 | 27.197 | 3,1 |
| 2012 2. รงeyrek | 350.161 | 10,3 | 193.984 | -4,2 | 28.885 | 2,7 |
| 2012 3. รงeyrek | 377.042 | 7,4 | 208.949 | 2,9 | 31.644 | 1,5 |
| 2012 4. รงeyrek | 364.412 | 7,4 | 202.736 | 9,7 | 29.930 | 1,3 |
| 2012 yฤฑllฤฑk | 1.416.798 | 9,2 | 786.283 | 1,6 | 117.625 | 2,1 |
| 2013 1. รงeyrek | 354.727 | 9,1 | 198.568 | 9.9 | 27.995 | 2.9 |
| 2013 2. รงeyrek | 385.483 | 10.1 | 209.922 | 8,2 | 30.150 | 4,5 |
| 2013 3. รงeyrek | 415.915 | 10.3 | 212.022 | 1,5 | 32.999 | 4,3 |
| 2013 4. รงeyrek | 405.384 | 11,2 | 199.499 | -1,6 | 31.245 | 4.4 |
| 2013 yฤฑllฤฑk | 1.561.510 | 10,2 | 820.012 | 4,3 | 122.388 | 4,0 |
-Sektรถrler
TรฤฐK verilerine gรถre cari fiyatlarla iktisadi faaliyet kollarฤฑnฤฑn bรผyรผme hฤฑzlarฤฑ ลรถyle oldu:
| ฤฐktisadi faaliyet kollarฤฑ | 2012 | 4.รงeyrek | 2013 | 4.รงeyrek |
| Tarฤฑm, ormancฤฑlฤฑk ve balฤฑkรงฤฑlฤฑk | 7,8 | 4,7 | 3,8 | 5,3 |
| Madencilik ve Taลocakรงฤฑlฤฑฤฤฑ | 10,8 | 1,3 | 3,3 | 4,4 |
| ฤฐmalat Sanayi | 5,0 | -1,6 | 8,9 | 14,2 |
| Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme รผretimi ve daฤฤฑtฤฑmฤฑ | 13,4 | 12,4 | 10,3 | -1,4 |
| Su temini; kanalizasyon, atฤฑk yรถnetimi ve iyileลtirme faaliyetleri | 10,7 | 13,2 | 14,0 | 15,0 |
| ฤฐnลaat | 7,6 | 2,0 | 10,9 | 14,9 |
| Toptan ve perakende ticaret | 8,8 | 6,0 | 11,6 | 17,6 |
| Ulaลtฤฑrma ve depolama | 13,0 | 9,7 | 9,2 | 12,2 |
| Konaklama ve yiyecek hizmeti faaliyetleri | 11,1 | 15,4 | 18,1 | 14,7 |
| Bilgi ve iletiลim | 12,2 | 7,1 | 8,7 | 9,9 |
| Finans ve sigorta faaliyetleri | 14,7 | 20,0 | 12,8 | -5,1 |
| Gayrimenkul faaliyetleri | 7,3 | 7,9 | 8,3 | 9,2 |
| Mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler | 16,0 | 13,8 | 14,5 | 14,9 |
| ฤฐdari ve destek hizmet faaliyetleri | 15,2 | 13,7 | 12,4 | 14,1 |
| Kamu yรถnetimi ve savunma; zorunlu sosyal gรผvenlik | 16,6 | 13,3 | 8,3 | 11,1 |
| Eฤitim | 15,7 | 17,6 | 12,4 | 9,6 |
| ฤฐnsan saฤlฤฑฤฤฑ ve sosyal hizmet faaliyetleri | 12,9 | 12,7 | 7,3 | 7,6 |
| Kรผltรผr, sanat, eฤlence, dinlence ve spor | 12,9 | 14,5 | 11,3 | 9,2 |
| Diฤer hizmet faaliyetleri | 1,3 | -0,1 | 7,0 | 4,6 |
| Hanehalklarฤฑnฤฑn iลverenler olarak faaliyetleri | 14,2 | 12,8 | 13,3 | 14,1 |
| Sektรถrler Toplamฤฑ | 9,8 | 7,1 | 9,6 | 11,1 |
| Dolaylฤฑ รถlรงรผlen mali aracฤฑlฤฑk hizmetleri | 26,6 | 36,4 | 14,9 | -14,6 |
| Vergi-Sรผbvansiyon | 6,8 | 12,8 | 15,5 | 8,3 |
| Gayri Safi Yurtiรงi Hasฤฑla (Alฤฑcฤฑ fiyatlarฤฑyla) | 9,2 | 7,4 | 10,2 | 11,2 |
