ABD’de dizel araรงlarda egzoz emisyonunu (zehirli gaz salฤฑnฤฑmฤฑ) dรผลรผren bir yazฤฑlฤฑm kullandฤฑฤฤฑnฤฑn ortaya รงฤฑkmasฤฑyla gรผndeme gelen Volkswagen AG ลirketi aleyhine, Tรผrkiye’de bu firmanฤฑn รผrettiฤi araรงlardan birini satฤฑn alan tรผketici tarafฤฑndan ilk kez iade ve araรงlarฤฑn toplatฤฑlmasฤฑ davasฤฑ aรงฤฑldฤฑ. Davacฤฑ Tolga Canay’ฤฑn avukatฤฑ Soytekin Yonar tarafฤฑndan ฤฐstanbul Tรผketici Mahkemesi’ne sunulan dava dilekรงesinde, davalฤฑ olarak Volkswagen AG, Doฤuล Otomotiv Servis ve Ticaret Aล ile otomobilin satฤฑn alฤฑndฤฑฤฤฑ bayi olan Avek Otomotiv Servis San. ve Tic. Aล gรถsterildi.
Dilekรงede, Canay’ฤฑn, Volkswagen’in รผrettiฤi Polo model dizel bir otomobili 27 Ekim 2011’de, 39 bin 663 lira bedelle satฤฑn aldฤฑฤฤฑ belirtildi.
ABD’de Volkswagen’in dizel araรงlarda egzoz emisyonunu dรผลรผren bir yazฤฑlฤฑm kullandฤฑฤฤฑnฤฑn ortaya รงฤฑktฤฑฤฤฑ anlatฤฑlan dilekรงede, “Bu ‘gizli yazฤฑlฤฑm’ sayesinde, Volkswagen’in araรงlarฤฑ, ‘รงevre dostu’ gรถzรผkmekteydi. Oysa ICCT adlฤฑ uluslararasฤฑ รงevre vakfฤฑnฤฑn yaptฤฑฤฤฑ araลtฤฑrma, gerรงeฤin bรถyle olmadฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya รงฤฑkarmฤฑลtฤฑr. Aslฤฑnda Volkswagen’in dizel araรงlarฤฑ, kirlilik kontrol mekanizmasฤฑ devre dฤฑลฤฑndayken emisyon standartlarฤฑnฤฑn 40 katฤฑ zararlฤฑ gaz salmaktaydฤฑ” denildi.
Firmanฤฑn araรงlarฤฑna gizli bir yazฤฑlฤฑm yรผklediฤi ve yazฤฑlฤฑmฤฑn aracฤฑn zararlฤฑ gaz testine girdiฤini anlayarak, zararlฤฑ gaz salฤฑnฤฑmฤฑnฤฑ minimuma indirdiฤi kaydedilen dilekรงede, testten รงฤฑkan aracฤฑn testin bittiฤini anlayabildiฤi ve gaz salฤฑnฤฑmฤฑnฤฑn 40 kata kadar arttฤฑฤฤฑ normal sรผrรผล moduna geรงiลin saฤlandฤฑฤฤฑ ileri sรผrรผldรผ.
‘Davacฤฑ, aracฤฑnฤฑn daha fazla yakฤฑt tรผkettiฤini fark etti’
Davacฤฑ Canay’ฤฑn, bir sรผre sonra aracฤฑn teknik detaylarฤฑnฤฑ gรถsteren broลรผr ve kullanma kฤฑlavuzunda gรถsterilen miktarlardan daha fazla yakฤฑt harcadฤฑฤฤฑnฤฑ fark ettiฤi aktarฤฑlan dilekรงede, “Ancak davacฤฑ, gerek servis yetkilileri gerek diฤer kiลiler tarafฤฑndan, ‘bu aracฤฑn teknik gรถstergelerini gรถsteren yakฤฑt sarfiyatฤฑnฤฑ saฤlamanฤฑn ฤฐstanbul’da mรผmkรผn olmadฤฑฤฤฑ’ ลeklinde bahanelerle ikna edilmeye รงalฤฑลฤฑlmฤฑลtฤฑr. Ancak en son Amerika’da patlak veren olaylardan sonra, aracฤฑn, satฤฑn alฤฑrken kendisine verilen ve bildirilen sarfiyat oranlarฤฑnda olmadฤฑฤฤฑ, bunun da รงeลitli yazฤฑlฤฑmlarla daha az gรถsterildiฤini รถฤrenmiลtir” ifadeleri yer aldฤฑ.
Firma tanฤฑtฤฑmlarฤฑnda tรผketicilerin araรงla ilgili, “รงevre dostu, doฤayฤฑ koruyan, ekonomik, yakฤฑt tasarrufu saฤlayan, รงok daha az CO2 รผreten, CO2 emisyonu deฤerini en yรผksek 92 g/km รผreten, karma olarak 100 kilometrede 3,5 litre yakฤฑt tรผketen” ifadeleriyle cezbedildiฤi ve araรงlarฤฑn satฤฑn alฤฑnmasฤฑna teลvik edildiฤi รถne sรผrรผlen dilekรงede, ลu deฤerlendirmelerde bulunuldu:
“Bu ลekildeki yoฤun reklam ve tanฤฑtฤฑm faaliyetleri neticesinde ve Volkswagen AG’nin รผretimini yaptฤฑฤฤฑ Doฤuล Otomotiv’in ithalatรงฤฑ firma olmasฤฑnฤฑn ve araรงlarฤฑn satฤฑลฤฑnฤฑn Avek Otomotiv tarafฤฑndan yapฤฑlฤฑyor olmasฤฑnฤฑn orta halli bir tรผketici olan davacฤฑ nezdindeki olumlu etkisi ile piyasadaki itibar ve gรผvenilirliklerine, araรง sektรถrรผndeki รถncรผ niteliฤindeki duayenlikleri ve hatta markalarฤฑnฤฑn dahi tescilli olmasฤฑna, anlatฤฑlan araรงta kendisine sunulan niteliklere, kataloglarda verilen verilere itibar eden ve aracฤฑn tanฤฑtฤฑlan niteliklere sahip ลekilde teslim edileceฤi kendisine vurgulanan davacฤฑ, davalฤฑlarฤฑn bu yanฤฑltฤฑcฤฑ tanฤฑtฤฑm ve yoฤun propagandasฤฑnฤฑn etkisi altฤฑnda ikna olmuลtur.”
‘Volkswagen, deฤerlerin gerรงeฤi yansฤฑtmadฤฑฤฤฑnฤฑ kabul etmiลtir’
Davalฤฑlarฤฑn piyasadaki itibarlarฤฑna inanรงla satฤฑn alฤฑnan aracฤฑn, vaat ve taahhรผt edilen teknik รถzellikleri taลฤฑmadฤฑฤฤฑ iรงin ayฤฑplฤฑ sayฤฑlmasฤฑ gerektiฤi belirtilen dilekรงede, davalฤฑlardan Volkswagen AG tarafฤฑndan da yapฤฑlan aรงฤฑklamada, “araรงlarฤฑn zehirli gaz salฤฑnฤฑm, egzoz emisyon รถlรงรผmleri yapฤฑmฤฑ sฤฑrasฤฑnda devreye giren ve bu salฤฑnฤฑmฤฑ dรผลรผren bir program kullanฤฑldฤฑฤฤฑ ve bu deฤerlerin gerรงeฤi yansฤฑtmadฤฑฤฤฑ” hususlarฤฑnฤฑn kabul edildiฤi savunuldu.
“Satฤฑลฤฑnda, ‘รงevre dostu ve doฤayฤฑ koruyan’ nitelemesiyle satฤฑลฤฑ taahhรผt edilen bir aracฤฑn, zehirli gaz salฤฑnฤฑmฤฑnฤฑn, egzoz emisyon deฤerlerinin bu seviyede yรผksek olmasฤฑ, isnat edilen olumlu รถzellikleri taลฤฑmadฤฑฤฤฑnฤฑ gรถstermektedir” denilen dilekรงede, aracฤฑn egzoz emisyon deฤerlerinin gerรงeฤi yansฤฑtmamasฤฑnฤฑn, aynฤฑ zamanda yakฤฑt tรผketimi deฤerlerinin de daha dรผลรผk lanse edilerek tรผketiciyi aldatmasฤฑna sebep olduฤu iddia edildi.
ฤฐmalatรงฤฑ, yetkili daฤฤฑtฤฑcฤฑ ve satฤฑcฤฑlarฤฑn davacฤฑya karลฤฑ mรผลtereken sorumlu olduklarฤฑ, satฤฑlan araรง ayฤฑbฤฑnฤฑn kasten, hileyle davacฤฑdan gizlendiฤi รถne sรผrรผlen dilekรงede, “Tรผketicilerin itimadฤฑnฤฑ kazanan davalฤฑlar, tรผm bu niteliklerini orta halli tรผketiciyi yanฤฑltma yรถnรผnde kullanarak ayฤฑplฤฑ bir mal satmฤฑลlardฤฑr. Araรงlarฤฑn egzoz emisyon, zehirli gaz salฤฑnฤฑm deฤerlerinin bir program vasฤฑtasฤฑyla dรผลรผrรผlmesi ve gizlenmesi ile beraberinde getirdiฤi ayฤฑplar ile sattฤฑklarฤฑ aracฤฑ gizli ayฤฑplฤฑ olarak teslim etmiลlerdir. Ayฤฑbฤฑn meydana gelmesinde birlikte aฤฤฑr kusurlarฤฑ, hatta kasฤฑtlarฤฑ mevcuttur. Katalogda gรถsterildiฤi deฤerlerde รผretilmeyen araรงlarฤฑn satฤฑลฤฑ ile รผlkemizdeki yรผksek araรง talebine raฤmen araรงta deฤer kaybฤฑ yaลanmฤฑลtฤฑr” ifadesi yer buldu.
‘Araรงlarฤฑn satฤฑลฤฑnฤฑn durdurulmasฤฑ talebi’
Satฤฑn alฤฑnan araรงta deฤer kaybฤฑ olduฤu vurgulanan dilekรงede, ayฤฑp halinde tรผketicinin seรงimlik haklarฤฑnฤฑn mevcut olduฤu ve bunlarฤฑn 4077 sayฤฑlฤฑ Tรผketicinin Korunmasฤฑ Hakkฤฑndaki Kanun’un 4. maddesiyle koruma altฤฑna alฤฑndฤฑฤฤฑ bildirildi.
Davacฤฑyla diฤer tรผketicilerin de zarara uฤramamalarฤฑ ve bu ayฤฑplฤฑ hizmetin varlฤฑฤฤฑndan haberdar olmalarฤฑ iรงin ayฤฑplฤฑ mallarฤฑn satฤฑลฤฑnฤฑn tedbiren durdurulmasฤฑ, toplatฤฑlmasฤฑ ve bu davada verilecek kararฤฑn รผlke dรผzeyinde yayฤฑn yapan 3 gazetede yayฤฑmlanmasฤฑ talep edilen dilekรงede, ayฤฑplฤฑ aracฤฑn tespit edilmesi, iadesi, yerine ayฤฑpsฤฑz aracฤฑn verilmesi ve ayฤฑp nedeniyle araรงta oluลan deฤer kaybฤฑnฤฑn giderilmesi iรงin ลimdilik 5 bin lira tazminatฤฑn da faiziyle davacฤฑya รถdenmesi istendi.
