Aฤustos ayฤฑnda 50 milyon lira sermaye ile kurulan Tรผrkiye Varlฤฑk Fonuโnun (TVF) bรผnyesine girin kamu ลirketi ve taลฤฑnmazlarฤฑn sayฤฑsฤฑ hฤฑzla artฤฑyor.
Dรผn itibariyle 14 ลirket ve 2.2 milyon metrekareyi aลan toplam 46 taลฤฑnmazฤฑn devredildiฤi fonun bรผyรผklรผฤรผ Savunma Sanayinden รผรง aylฤฑฤฤฑna aktarฤฑlan 3 milyar liralฤฑk kaynak da eklendiฤinde 31.3 milyar liraya ulaลtฤฑ. Ekonomi Bakanฤฑ Nihat Zeybekci, fonun hedefinin 200 milyar dolar olduฤunu aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ.
Baลta Ziraat Bankasฤฑ, BOTAล, Tรผrkiye Petrolleri AO (TPAO) gibi kurumlarฤฑn devredilmesiyle รถnceki gรผn yaklaลฤฑk 15.6 milyar liralฤฑk kuruluลlar รผzerinde sรถz sahibi olan Tรผrkiye Varlฤฑk Fonu’na (TVF) dรผn de Tรผrk Hava Yollarฤฑ’nฤฑn (THY) yรผzde 49.12’si ile Halkbank’ฤฑn yรผzde 51.11 oranฤฑndaki hisseleri de devredildi. Savunma Sanayinden รผรง aylฤฑฤฤฑna aktarฤฑlan 3 milyar liralฤฑk kaynak da eklendiฤinde, toplam Tรผrkiye Varlฤฑk Fonu’nun bรผyรผklรผฤรผ 31.3 milyar liraya ulaลtฤฑ. รzelleลtirme kapsamฤฑnda yer alan Denizcilik ฤฐลletmeleri’nin yรผzde 49’u, Kayseri ลeker Fabrikasฤฑ’nฤฑn yรผzde 10’u ve ฤฐzmir Limanฤฑ’nฤฑn da dรผn fona devredildiฤi รถฤrenildi.
THY VE HALKBANK GฤฐRDฤฐ
รnceki gรผn Resmi Gazete’nin mรผkerrer saysฤฑฤฑnda, fona yapฤฑlan devirler aรงฤฑklanmฤฑลtฤฑ. Dรผn de รzelleลtirme ฤฐdaresi Baลkanlฤฑฤฤฑ, THY’nin yรผzde 49.12’lik hissesi ile Halk Bankasฤฑ’nฤฑn yรผzde 51.11 oranฤฑndaki hisselerinin รถzelleลtirme kapsamฤฑndan รงฤฑkarฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ ve Tรผrkiye Varlฤฑk Fonu’na devredildiฤini aรงฤฑkladฤฑ. THY’nin borsa deฤeri 7 milyar 879 milyon lira. Yรผzde 49.12’lik kฤฑsma denk gelen kฤฑsฤฑm da, 3 milyar 860 milyon liraya denk geliyor. Halkbank’ฤฑn ise borsa deฤeri 14 milyar 800 bin lira. Halkbank’ฤฑn da yรผzde 51.11’lik kฤฑsmฤฑ Hazine’ye ait olduฤu iรงin fon 7 milyar 548 milyon liralฤฑk hisse รผzerinde etkili olacak. Tรผrk Telekom da borsada iลlem gรถrรผyor. Piyasa deฤeri ise 19 milyar 390 milyon lira. Yรผzde 6.68’lik hissenin karลฤฑlฤฑฤฤฑ ise 1 milyar 295 milyon lira. Bรถylece borsa deฤerleri aรงฤฑsฤฑndan Varlฤฑk Fonu’na aktarฤฑlan ลirket hisselerinin toplamฤฑ 12.7 milyar liraya ulaลacak. Sรถz konusu รผรง ลirketin deฤeri borsaya aรงฤฑk olmalarฤฑ nedeniyle piyasa deฤeri รผzerinden alฤฑnฤฑyor.
TATฤฐL BELDELERฤฐ DE VAR
Fona ayrฤฑca toplam bรผyรผklรผฤรผ 2.2 milyon metrekareyi aลan toplam 46 taลฤฑnmaz da devredildi. Taลฤฑnmazlar, daha รงok Kuลadasฤฑ, Selรงuk, Antalya Kemer-Kiriล gibi gรถzde tatil yerlerinde bulunuyor. Devredilen taลฤฑnmazlarฤฑn en bรผyรผฤรผnรผ Aydฤฑn Kuลadasฤฑ ve Tรผrkmen’deki 419 bin 453 metrekare bรผyรผklรผฤรผndeki taลฤฑnmaz oluลturuyor.
DAHA ETKฤฐN YรNETฤฐLECEKLER
Baลbakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ ve Hรผkรผmet Sรถzcรผsรผ Numan Kurtulmuล: “Bรผyรผk bazฤฑ kamu ลirketlerinin Tรผrkiye Varlฤฑk Fonu’na devri ile daha etkin yรถnetilmeleri amaรงlanฤฑyor. Bununla ayrฤฑca devletin elinde รงok etkin bir kaynak olmasฤฑ saฤlanmakta. รyle Dรผyun-u Umumiye falan gibi sรถzlerin de son derece yanlฤฑล ve yersiz olduฤunu ifade etmek isterim. Varlฤฑk Fonu’nun bizatihi kendisi milli bir kuruluลtur, milli bir oluลumdur. Ekonominin milli tarafฤฑnฤฑ gรผรงlendirmek iรงin atฤฑlan bir adฤฑmdฤฑr.”
‘ULUSLARARASI DENETฤฐME AรIK’
Cumhurbaลkanฤฑ Baลdanฤฑลmanฤฑ Cemil Ertem: “Tรผrkiye Varlฤฑk Fonu, denetimine tabi olmayacak gibi spekรผlasyonlar yapฤฑlฤฑyor. Bunlar kesinlikle doฤru olmadฤฑฤฤฑ gibi Varlฤฑk Fonu, uluslararasฤฑ denetime aรงฤฑk bir kurum olacak. Tรผrkiye Varlฤฑk Fonu dรผnyadaki uygulamalarฤฑndan farklฤฑ. Varlฤฑk Fonu, Tรผrkiye’nin mali piyasalarฤฑnฤฑn daha saฤlฤฑklฤฑ รงalฤฑลmasฤฑnฤฑ, bankacฤฑlฤฑk sisteminin sermaye piyasalarฤฑ tarafฤฑndan desteklenmesini saฤlayacak. Bu anlamda Tรผrkiye’deki blok รถzelleลtirme dรถneminin kapandฤฑฤฤฑ, milletin varlฤฑklarฤฑnฤฑn tekrar millete dรถneceฤi bir yeni รถzelleลtirme dรถneminin baลladฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyebiliriz. Tรผrk varlฤฑklarฤฑnฤฑn yurtdฤฑลฤฑnda deฤerlendirileceฤi yeni bir dรถnem gรถreceฤiz. Tรผrk varlฤฑklarฤฑ dรผnyaya aรงฤฑlmฤฑล olacak. Bu hiรงbir zaman milli varlฤฑklarฤฑmฤฑzฤฑn yabancฤฑlarฤฑn eline geรงeceฤi anlamฤฑna gelmiyor.”
‘BU VARLIK DEฤฤฐL BORรLANMA FONU’
CHP Genel Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ ve Parti Sรถzcรผsรผ Selin Sayek Bรถke: “Kurulan fon, bir kaynaฤฤฑ, yatฤฑrฤฑma dรถnรผลtรผrme fonu deฤildir. Kurulan fon, kendi รผzerine aldฤฑฤฤฑ kamu kaynaklarฤฑnฤฑ ipotek ederek, yani bizim geleceฤimizi ipotek ederek, yeniden borรงlanma mekanizmasฤฑdฤฑr. Bu bir borรงlanma fonudur, bir varlฤฑk fonu deฤildir. Daha da acฤฑsฤฑ รผlkenin kurumlarฤฑnฤฑ, devletini, 80 milyonun ortak kaynaฤฤฑnฤฑ ipotek ettirir ve ne iรงin kullanacaฤฤฑnฤฑ dahi sรถylemez. Yeniden bir borรงlanma mekanizmasฤฑ kurar. Bu neye benziyor biliyor musunuz? Babadan kalma evi ipotek ettirip hayali yatฤฑrฤฑmlarla batฤฑran bir evlat gibi Cumhuriyetin emek emek, yฤฑllarca, herkesi dahil ederek inลa etmiล olduฤu, halkฤฑn mallarฤฑnฤฑ ipotek edip yandaลlara, batฤฑk projelere ve geleceฤi olmayan yerlere harcayฤฑp kaynaฤฤฑ tรผketmek demek.”
‘BUNUN SONU DรYUN-U UMUMฤฐYE’
CHP Tekirdaฤ Milletvekili, eski Hazine Mรผsteลarฤฑ Faik รztrak: “Evde dededen kalan son gรผmรผลler de hรผkรผmetin, bรผtรงe disiplini ve Sayฤฑลtay denetiminin dฤฑลฤฑnda tutarak ve hazine birliฤi ilkesine aรงฤฑkรงa aykฤฑrฤฑ olarak kurduฤu, Hazine-i Hassaya yani รถzel Hazineye devredildi. Elde kalan son gรผmรผลleri rehin ederek yeni dฤฑล borรงlar almaya รงalฤฑลacak. Bu borรงlar รถdenmezse de bir sabah uyandฤฑฤฤฑmฤฑzda Mithat Paลa’nฤฑn kurduฤu Ziraat Bankasฤฑ’nฤฑn borรง veren yabancฤฑlara kaptฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ gรถreceฤiz. Osmanlฤฑyฤฑ รงรถkerten zihniyet iลte budur. Bunun sonu Dรผyun-u Umumiye’dir.”
‘2001 KRฤฐZฤฐ รNCESฤฐ 40’I AลKIN FON VARDI’
Eski Merkez Bankasฤฑ Baลkanฤฑ Durmuล Yฤฑlmaz: “Demek ki iลler iyi gitmiyor, koskocaman bulvar, cadde varken neden ara sokaklara sapฤฑlฤฑyor? Bir sฤฑkฤฑntฤฑ olmasaydฤฑ, iลler normal gidiyor olsaydฤฑ ana bulvarda yรผrรผnmeye devam edilecekti. Bulvarda yรผrรผmek demek ki mรผmkรผn deฤil, รงรผnkรผ hesap soruluyor. ลeffaf olunamฤฑyor ki ara sokaklara giriliyor. 2001 krizine giden yoldaki taลlar da bรถyle dรถลenmemiล miydi? Kriz รถncesi 40’ฤฑ aลkฤฑn fon vardฤฑ, รผlke ekonomisi iรงin sorunlar yarattฤฑ ve bizi 2001 krizine gรถtรผrdรผ. Bu varlฤฑklarฤฑ teminat gรถsterip yurtdฤฑลฤฑndan borรงlanฤฑlacaksa kaynak giriลi artar ama bunun karลฤฑlฤฑฤฤฑ Tรผrkiye’nin dฤฑล borรง yรผkรผmlรผlรผฤรผ de artar.”
‘ZฤฐRAAT BANKASI TEMฤฐNAT OLACAK’
Bilkent รniversitesi ฤฐktisat Bรถlรผm Baลkanฤฑ Prof. Dr. Refet Gรผrkaynak: “Dรผnyanฤฑn birรงok รผlkesinde kiลiler ve devletler iรงin kurulmuล varlฤฑk fonlarฤฑ var. รรผnkรผ bu gelirleri bugรผnden tรผketmek istemiyorlar, gelecek nesillere aktarmak iรงin de fon kurmuลlar. Ama Tรผrkiye’nin elinde bรถyle bir gelir fazlasฤฑ, gelir yaratan bir emtia ihracatฤฑ yok. Elinde bรถyle bir likidite fazlasฤฑ olmadฤฑฤฤฑ iรงin de zaten bu fona Ziraat, TรผrkSat, Tรผrk Telekom gibi ลirketleri aktarฤฑyorlar.
Dolayฤฑsฤฑyla Tรผrkiye’nin bir varlฤฑk fonuna ihtiyacฤฑ yok รงรผnkรผ elinde petrol, maden gibi gelir getiren ve gelirinin zamana yayฤฑlmak istendiฤi bir kaynak yok. En iyi ihtimalle bu fon, Hazine’nin yaptฤฑฤฤฑ iลi yapacak veya Hazine’nin parlamento ve Sayฤฑลtay denetimi altฤฑnda yapamadฤฑฤฤฑ birtakฤฑm ลeyler yapacak. Varlฤฑk fonu, ลirket olarak borรง alabilir, bu durumda teminat gรถstermesi gerekir. Neyi teminat gรถsterecek? Ziraat Bankasฤฑnฤฑ teminat olarak gรถsterebilecek. รrneฤin รผรงรผncรผ havaalanฤฑ iรงin kaynak bulunamadฤฑฤฤฑnda fondaki ลirket teminat gรถsterilerek, borรงlanma yapฤฑlabilecek. Bu kamu ลirketlerinin, Sayฤฑลtay denetimine de tabi olmayarak, teminat olarak kullanฤฑlmasฤฑnฤฑ istiyor muyuz, bunu dรผลรผnmemiz gerekiyor.”
‘FONUN MANTIKLI BฤฐR ฤฐZAHI YOK’
MHP Grup Baลkanvekili Erhan Usta: “Fon ters bir mantฤฑkla kuruldu. Petrol veya maden geliri olan รผlkeler bunlardan elde edilen fazla gelirleri gelecek nesillere aktarmak iรงin bu fonu kuruyor. Biz ise cari aรงฤฑk veren bir รผlkeyiz, bu fonu da aslฤฑnda borรงlanmak iรงin cari aรงฤฑฤฤฑ finanse etmek iรงin kurdular. KฤฐT’leri satmak iรงin รzelleลtirme ฤฐdaresi Baลkanlฤฑฤฤฑ (รฤฐB); borรงlanmak iรงin de Hazine Mรผsteลarlฤฑฤฤฑ var. Dolayฤฑsฤฑyla neden buna ihtiyaรง duyulduฤunun mantฤฑklฤฑ bir izahฤฑnฤฑ bulabilmiล deฤilim. รok dikkatli olunmasฤฑ lazฤฑm. Yabancฤฑ fonlar aรง kurt gibi bekliyorlar.”
VARLIK FONU YรNETฤฐCฤฐLERฤฐ KฤฐMDฤฐR?
Baลkan Mehmet Bostan: รzelleลtirme ฤฐdaresi Baลkanlฤฑฤฤฑnฤฑ yaparken Varlฤฑk Fonu Yรถnetim Kurulu baลkanlฤฑฤฤฑna getirildi
รye Yiฤit Bulut: Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ Ekonomiden sorumlu Baลdanฤฑลmanฤฑ
รye Kerem Alkin: ฤฐstanbul Medipol รniversitesi รฤretim รyesi, Sabah Gazetesi Yazarฤฑ
รye Himmet Karadaฤ: Borsa ฤฐstanbul Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ
รye Oral Erdoฤan: Piri Reis รniversitesi Rektรถr
