Avrupa’da ฤฐslami bankacฤฑlฤฑk ve finansฤฑn รถncรผ isimlerinden biri olarak bilinen Alman ekonomist Michael Gassner, ลimdiye kadar ฤฐslami kripto para birimlerinden baลarฤฑ hikayesi รงฤฑkmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, “25 ฤฐslami kripto para biriminden sadece 5’i ayakta kaldฤฑ.” dedi.
Gassner, “ฤฐslam, Para ve Refah” adฤฑndaki yeni kitabฤฑnda ele aldฤฑฤฤฑ ฤฐslam ve kripto para iliลkisine dair deฤerlendirmelerde bulundu.
Bitcoin‘in son yฤฑllarda kullanฤฑmฤฑnฤฑn arttฤฑฤฤฑnฤฑ ve blok zinciri teknolojisinin, kripto paraya eฤilimi yรผkselttiฤini belirten Gassner, “Blok zinciri teknolojisi, sanal parayฤฑ merkezilikten รงฤฑkardฤฑฤฤฑ iรงin bรผyรผk bir icat olarak gรถrรผldรผ. Artฤฑk bu paralarฤฑn muhasebesini tek bir kiลi veya merci yapmฤฑyor, kabiliyeti olan herkes muhasebe iลine katฤฑlabiliyor.” ifadesini kullandฤฑ.
Gassner, fiyattaki sฤฑk deฤiลkenlik nedeniyle Bitcoin ve diฤer popรผler kripto paralarฤฑn gรผvenilirliฤinin tartฤฑลฤฑldฤฑฤฤฑna iลaret ederek, ลunlarฤฑ sรถyledi:
“Bitcoin, gรผnรผmรผzde รงok karlฤฑ bir yatฤฑrฤฑm olarak gรถrรผlse de ลu an uyuลturucu kaรงakรงฤฑlarฤฑ bile sattฤฑklarฤฑ malฤฑn deฤerini Bitcoin’e gรถre belirlemiyor. Sonuรง olarak bu, iลlevsiz bir para birimi. Bitcoin’i bir kiลiye taksitle araba satmak iรงin kullanamฤฑyoruz. รรผnkรผ taksitle belirlenen miktarฤฑn deฤerinin ileride ne olacaฤฤฑnฤฑ bilmiyoruz. Bu yรผzden Tรผrkiye, Mฤฑsฤฑr ve Endonezya baลta olmak รผzere bazฤฑ alimler, kฤฑymetli eลya tarafฤฑndan desteklenmeyen sanal parayฤฑ caiz olarak gรถrmรผyor.”
Mรผslรผmanlar iรงin ortak kripto para, uygulanabilir deฤil
Mรผslรผman kuruluลlarฤฑn genellikle altฤฑn veya gรผmรผล gibi kฤฑymetli eลyalar tarafฤฑndan desteklenen kripto paralara fetva verdiฤini dile getiren Gassner, “ฤฐlk ฤฐslami dijital para olan e-Dinar, birim karลฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ 85 gram altฤฑna sabitliyor. Yani parasฤฑnฤฑ รงekmek isteyenin, parasฤฑnฤฑn gram karลฤฑlฤฑฤฤฑndaki altฤฑn deฤerini de geri alabilmesi รถngรถrรผlรผyor. Fakat geri alma konusunda da parayฤฑ piyasaya sรผren ลirketin gรผvenilirliฤi konusu devreye giriyor.” ifadesini kullandฤฑ.
Gassner, ฤฐslam รผlkelerinin ortak bir kripto para birimi kullanmasฤฑnฤฑn Mรผslรผmanlar iรงin bir dรถnรผm noktasฤฑ olup olmayacaฤฤฑna dair รงok soru aldฤฑฤฤฑnฤฑ aktardฤฑ. Avrupa Birliฤi (AB) รผlkelerinin ortak para birimi avroyu รถrnek veren Gassner, ลรถyle devam etti:
“Mรผslรผman dรผnya iรงin ortak kripto para birimi รผretmek zor bir konu. Mรผslรผman รผlkelerin hepsi ekonomik olarak farklฤฑ konumda olduฤu iรงin ortak bir para birimi kurmaya dair fikirler hayata geรงemedi. รรผnkรผ para biriminin deฤeri arttฤฑkรงa, ekonomisi dรผลรผk olan รผlkeler daha รงok borรงlanacak. Bu yรผzden ortak kripto parayฤฑ da uygulanabilir bulmuyorum.”
Gassner, ฤฐslami dijital paralarฤฑn ลimdiye kadar piyasada baลarฤฑ รถrneฤi sergileyemediฤini vurgulayarak, “Yaptฤฑฤฤฑm araลtฤฑrmalarda ลimdiye kadar 25 ฤฐslami dijital para buldum. ลu an bu 25 ฤฐslami kripto para biriminden sadece 5’i ayakta kaldฤฑ. Diฤerleriyse hile ve usulsรผzlรผk gibi nedenlerden iflas etti.” diye konuลtu.
Kripto para dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑndan 7,8 milyar dolar para kaybedildi
ABD merkezli Chainanalysis firmasฤฑnฤฑn araลtฤฑrmasฤฑna gรถre, ลimdiye kadar dรผnyada kripto para dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑndan kaybedilen para miktarฤฑnฤฑn 7,8 milyar dolarฤฑ bulduฤunu belirten Gassner, “Dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑk vakalarฤฑ nedeniyle Tรผrkiye’de Diyanet ฤฐลleri Baลkanlฤฑฤฤฑ, kripto paradaki gรผvensizliฤe dair 2017’de halkฤฑ uyarฤฑcฤฑ aรงฤฑklamalar yaptฤฑ.” dedi.
Gassner, kripto paranฤฑn Mรผslรผman dรผnya iรงin faydalarฤฑ da olabileceฤinin altฤฑnฤฑ รงizerek, “ฤฐslami kripto paralar, devletler tarafฤฑndan piyasaya sรผrรผldรผฤรผnde finansal katฤฑlฤฑmcฤฑlฤฑฤa katkฤฑ saฤlayabilir, merkez bankalarฤฑna negatif faiz oranฤฑ uygulama gibi mรผdahale imkanlarฤฑ da verir. Fakat paranฤฑn yรถnetimine dair etik davranฤฑlmasฤฑ ลarttฤฑr.” deฤerlendirmesinde bulundu.
Kripto paraya yatฤฑrฤฑmlarฤฑ, kiลinin รงocuฤunu baลka birine emanet etmesi gibi gรถrdรผฤรผnรผ belirten Gassner, “รocuฤumuzu birine emanet etmek helal midir? Evet ama emanet edeceฤimiz kiลilerin itibarฤฑ ve gรผvenilirliฤini kontrol ederiz. Aynฤฑ ลeyi varlฤฑฤฤฑmฤฑz iรงin de yapmalฤฑyฤฑz.” ifadesini kullandฤฑ.
Gassner, kripto paraya yatฤฑrฤฑm yapmak isteyenlere, “emanet ettiฤi varlฤฑktan sorumlu olabilecek ลeffaf yerleri tercih etme” tavsiyesinde bulundu.
“ฤฐslami bankacฤฑlฤฑฤฤฑn รถncรผlerinden biri” olarak biliniyor
Almanya’da doฤan ve genรงlik yฤฑllarฤฑnda ฤฐslam’ฤฑ tercih eden Tรผrk asฤฑllฤฑ ekonomist Michael Gassner, halihazฤฑrda ฤฐsviรงre’nin Cenevre kentinde bir รถzel bankada ฤฐslami finans ลefi olarak รงalฤฑลฤฑyor.
Gassner, Bosna Bank International’ฤฑn ลeriat Kurulu รผyeliฤini de yapฤฑyor.
Avrupa’da “ฤฐslami bankacฤฑlฤฑฤฤฑn รถncรผlerinden biri” olarak bilinen Gassner, “ฤฐslam, Para ve Refah” adlฤฑ son kitabฤฑnda, ฤฐslam’da faiz yasaฤฤฑnฤฑn mantฤฑฤฤฑ, ฤฐslam’da borรงlanma, zenginlik ve kripto paranฤฑn ฤฐslam ile iliลkisini ele alฤฑyor.
