Mesele artฤฑk iklim deฤŸiลŸikliฤŸine inanฤฑp inanmamak deฤŸil. Mesele para. Hem de รงok bรผyรผk para

Antalyaโ€™da COP31 boyunca รงok ลŸey konuลŸuldu. Karbon, yeลŸil dรถnรผลŸรผm, sรผrdรผrรผlebilirlik, finansman, enerji gรผvenliฤŸiโ€ฆ Aynฤฑ kelimeleri o kadar sฤฑk duyduk ki bir sรผre sonra insan ister istemez ลŸunu dรผลŸรผnรผyor: Tamam da bu dรถnรผลŸรผmรผn faturasฤฑnฤฑ kim รถdeyecek?

BORSATEK.COM'u haber kaynaฤŸฤฑ olarak ekleyin
Borsa, dรถviz, altฤฑn, kripto ve piyasa haberlerinde en gรผncel ve gรผvenilir kaynaฤŸa an be an ulaลŸฤฑn.
+ Ekle

ร‡รผnkรผ mesele artฤฑk iklim deฤŸiลŸikliฤŸine inanฤฑp inanmamak deฤŸil. Mesele para. Hem de รงok bรผyรผk para.

Antalyaโ€™da iลŸ dรผnyasฤฑ temsilcileriyle, bankacฤฑlarla, enerji sektรถrรผnรผn yรถneticileriyle konuลŸurken benim dikkatimi รงeken de buydu. Herkes dรถnรผลŸรผmรผn gerekli olduฤŸunu kabul ediyor ama iลŸ finansmana geldiฤŸinde cรผmleler biraz deฤŸiลŸiyor. Hedefler iddialฤฑ, kaynaklar sฤฑnฤฑrlฤฑ. รœstelik kรผresel ekonominin pek de rahat bir dรถneminden geรงmiyoruz.

Bir tarafta yรผksek borรงluluk, diฤŸer tarafta bรผyรผme kaygฤฑsฤฑ. Jeopolitik riskler, enerji maliyetleri, ticaret savaลŸlarฤฑโ€ฆ Bรถyle bir ortamda ลŸirketlere bir de karbon ayak izinizi azaltฤฑn, รผretim tesislerinizi yenileyin, daha temiz enerji kullanฤฑn deniliyor. Sรถylemesi kolay. ร–zellikle Tรผrkiye gibi finansmana eriลŸimin zaten pahalฤฑ olduฤŸu ekonomilerde hiรง kolay deฤŸil.

Asฤฑl รงeliลŸki burada.

Avrupa kendi sanayisini korumaya รงalฤฑลŸฤฑrken geliลŸmekte olan รผlkelerden aynฤฑ รงevre standartlarฤฑnฤฑ bekliyor. Peki aynฤฑ finansman koลŸullarฤฑnฤฑ saฤŸlฤฑyor mu? Hayฤฑr. Avrupaโ€™daki bir ลŸirketle Anadoluโ€™daki ihracatรงฤฑ aynฤฑ maliyetle borรงlanmฤฑyor. Ama aynฤฑ pazarda rekabet etmeleri bekleniyor.

Bu sadece รงevre meselesi deฤŸil, dรผpedรผz rekabet meselesi.

Tรผrkiye aรงฤฑsฤฑndan bakฤฑnca tablo daha da รถnemli. Demir รงelik, รงimento, alรผminyum, otomotiv, tekstilโ€ฆ Bunlar bizim รผretim ve ihracat damarlarฤฑmฤฑz. Avrupa BirliฤŸiโ€™nin sฤฑnฤฑrda karbon dรผzenlemesi artฤฑk ลŸirket bilanรงolarฤฑna dokunan bir gerรงek. Karbon maliyetini yรถnetemeyen ลŸirketin kรขr marjฤฑ baskฤฑlanabilir. ฤฐhracat pazarฤฑnฤฑ korumak isteyen de yatฤฑrฤฑm yapmak zorunda.

Yani yeลŸil dรถnรผลŸรผm artฤฑk ลŸirketlerin sosyal sorumluluk raporlarฤฑnda birkaรง gรผzel cรผmleyle geรงiลŸtirebileceฤŸi bir konu deฤŸil.

Bankalar aรงฤฑsฤฑndan da yeni bir dรถnem baลŸlฤฑyor. Eskiden kredi verirken ลŸirketin nakit akฤฑลŸฤฑna, teminatฤฑna, borรง รถdeme kapasitesine bakฤฑlฤฑrdฤฑ. Bunlar hรขlรข รถnemli ama artฤฑk karbon riski de finansman kararlarฤฑnฤฑn iรงine giriyor. Bugรผn ucuz gรถrรผnen bir yatฤฑrฤฑm, yarฤฑn รงevresel yรผkรผmlรผlรผkler nedeniyle pahalฤฑya dรถnรผลŸebilir.

Borsadaki yatฤฑrฤฑmcฤฑ iรงin de aynฤฑ ลŸey geรงerli.

Bir ลŸirketin sadece bu yฤฑl ne kadar kรขr aรงฤฑkladฤฑฤŸฤฑna bakmak yetmeyecek. Enerji tรผketimi ne kadar? ฤฐhracatฤฑnฤฑn ne kadarฤฑ Avrupaโ€™ya gidiyor? Karbon maliyetine ne kadar hazฤฑrlฤฑklฤฑ? DรถnรผลŸรผm yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑ รถzkaynaklarฤฑyla mฤฑ yapacak, yeni borรง mu alacak?

Bunlar รถnรผmรผzdeki yฤฑllarฤฑn bilanรงo sorularฤฑ.

Bir de iลŸin pek konuลŸulmayan tarafฤฑ var. YeลŸil dรถnรผลŸรผm her ลŸirket iรงin aynฤฑ รถlรงรผde fฤฑrsat deฤŸil. Bazฤฑlarฤฑ yeni yatฤฑrฤฑmlarla rekabet avantajฤฑ kazanacak, bazฤฑlarฤฑ iรงinse ciddi bir maliyet kalemi olacak. Dolayฤฑsฤฑyla borsada sฤฑrf ลŸirketin adฤฑnฤฑn yanฤฑnda sรผrdรผrรผlebilirlik yazฤฑyor diye prim beklemek de bana pek gerรงekรงi gelmiyor.

Ben Antalyaโ€™dan dรถnerken ลŸu soruyu daha fazla dรผลŸรผnรผyordum: Dรผnya gerรงekten ortak bir iklim mรผcadelesi mi veriyor, yoksa yeni ekonomik dรผzenin kurallarฤฑ mฤฑ yazฤฑlฤฑyor?

Muhtemelen ikisi birden.

ร‡รผnkรผ enerji artฤฑk sadece enerji deฤŸil. Sanayi politikasฤฑ, dฤฑลŸ ticaret, finansman, teknoloji ve hatta ulusal gรผvenlik meselesi.

Tรผrkiyeโ€™nin burada yalnฤฑzca verilen hedefleri takip eden deฤŸil, kendi sanayisinin dรถnรผลŸรผmรผnรผ finanse edebilen bir รผlke olmasฤฑ gerekiyor. Yoksa yeลŸil dรถnรผลŸรผm konuลŸurken รผretim gรผcรผmรผzรผ kaybetme riskiyle karลŸฤฑlaลŸabiliriz.

Antalyaโ€™da salonlarda hedefler konuลŸuluyordu. Benim aklฤฑmsa daha รงok fabrikalarda, bilanรงolarda ve kredi masalarฤฑnda ne olacaฤŸฤฑndaydฤฑ.

ร‡รผnkรผ iklim politikalarฤฑnฤฑn gerรงek sฤฑnavฤฑ konferans salonlarฤฑnda deฤŸil, ลŸirketlerin kasasฤฑnda verilecek.

Ve galiba รถnรผmรผzdeki dรถnemin en รถnemli ekonomi baลŸlฤฑklarฤฑndan biri de bu olacak.