Yฤฑlmaz, Habertรผrk ve BloombergHT ortak yayฤฑnฤฑnda gรผndeme iliลkin deฤerlendirmelerde bulundu, sorularฤฑ yanฤฑtladฤฑ.
Yฤฑlmaz, Orta Vadeli Program’ฤฑn (OVP) amaรงlarฤฑna para, maliye politikalarฤฑ ve yapฤฑsal reformlarla ulaลmayฤฑ รถngรถrdรผklerini, OVP’yi bir takvim iรงinde, iyi bir sฤฑralamayla gerรงekleลtireceklerini, OVP’nin iรงeri ve dฤฑลarฤฑda bir gรผven unsuru oluลturduฤunu ifade etti.
Rezervlerde 22 milyar dolarlฤฑk artฤฑล
OVP ile cari aรงฤฑฤฤฑ azaltmayฤฑ รถngรถrdรผklerini dile getiren Yฤฑlmaz, programฤฑn sonunda cari aรงฤฑฤฤฑn yรผzde 2’lere dรผลmesini beklediklerini belirtti.
Yฤฑlmaz, bunun dฤฑล kaynaฤa ihtiyaรงlarฤฑ olacaklarฤฑ anlamฤฑna geldiฤini beliterek “Son รผรง ayda rezervlerimizde 22 milyar dolar civarฤฑnda bir artฤฑล oldu. Cari aรงฤฑฤฤฑmฤฑz olduฤu halde. Bu ลu anlama geliyor. ฤฐลte bir sermaye giriลi var veya sistemin dฤฑลฤฑnda olan bazฤฑ kaynaklar, seรงim sonrasฤฑ gรผven ortamฤฑnda, belirsizliklerin azaldฤฑฤฤฑ bir ortamda sisteme, finansal sisteme girmiล oluyorlar” dedi.
รlkenin yatฤฑrฤฑm potansiyellerinin tanฤฑtฤฑlmasฤฑyla bunun daha fazla geliลtirilebileceฤine iลaret eden Yฤฑlmaz, ‘gelecek dรถnemde, seรงimlerini yaลamฤฑล, siyasi belirsizliklerini ortadan kaldฤฑrmฤฑล, teknik anlamda รถngรถrรผlebilirliฤini de Orta Vadeli Program’da saฤlamฤฑล bir รผlke olarak’ iyi bir tanฤฑtฤฑmla รงok ciddi anlamda bir yatฤฑrฤฑm cezbedebileceฤine inandฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti.
Enflasyon nasฤฑl dรผลecek?
Yฤฑlmaz,ย “Bรผyรผmeden taviz vermeden enflasyonu nasฤฑl dรผลรผreceksiniz?” sorusuna Yฤฑlmaz, ลu yanฤฑtฤฑ verdi:
“รzellikle 2002 sonrasฤฑ biz bunu yaลadฤฑk. Gรผven veren saฤlฤฑklฤฑ bir ortam oluลturduฤunuz zaman hem enflasyonu dรผลรผrmeniz hem de bรผyรผmeyi sรผrdรผrmeniz mรผmkรผn. Bunu tarihte yaptฤฑk biz, ikisi aynฤฑ anda iyileลebiliyor. Ders kitaplarฤฑnda yazan her zaman olmuyor yani. Farklฤฑ unsurlarla iki ลeyi aynฤฑ anda iyileลtirme pratikte mรผmkรผn. Birincisi bu. ฤฐkincisi, bรผyรผmenin kompozisyonu รงok รถnemli. Tรผketim aฤฤฑrlฤฑklฤฑ bir bรผyรผme yaparsฤฑnฤฑz. Bu enflasyonist bir bรผyรผme olur.. Kompozisyonunu deฤiลtirirsiniz. Arz, yatฤฑrฤฑm, รผretim, ihracat aฤฤฑrlฤฑklฤฑ, dฤฑล talebe daha fazla รถnem veren bir kompozisyonda yaparsฤฑnฤฑz bรผyรผmeyi. O zaman bรผyรผme enflasyonla dediฤiniz kadar รงeliลmez. Tam aksine belli konularda arz aรงฤฑฤฤฑnฤฑzฤฑ gidererek, enflasyona olumlu katkฤฑsฤฑ bile olabilir. Dolayฤฑsฤฑyla bรผyรผmenin kompozisyonu รงok รถnemli. Sadece dรผzeyi deฤil iรงeriฤi, bileลenleri รงok รถnemli. Bizim Orta Vadeli Program’da รถngรถrdรผฤรผmรผz daha dengeli bir tรผketim gidiลatฤฑ ama รผretime, yatฤฑrฤฑma, ihracata daha fazla aฤฤฑrlฤฑk veren bir bรผyรผme.”ย
‘Kurla ilgili rakam aรงฤฑklamadฤฑk’
Dรถviz kuruna iliลkin soruya Yฤฑlmaz, OVP’de serbest kur rejiminin ifade edildiฤine dikkati รงekerek sรถzlerini ลรถyle sรผrdรผrdรผ: “Dolayฤฑsฤฑyla kurla ilgili herhangi bir rakam aรงฤฑklamฤฑล deฤiliz. Ama o gรผn sosyal medyada iลte tersine mรผhendislik dediฤimiz bir ลey var. ‘Kur bรถyle aรงฤฑklandฤฑ’ diye haberler yapฤฑldฤฑ. Ortalama veriliyor orada. Yฤฑl sonunu lineer bir ลekilde artฤฑrฤฑp hesaplayanlar da var. รyle bir ลey doฤru deฤil bir defa. Kurda รถyle lineer bir artฤฑล olmayabilir. Kurdaki mesele ลu. Dediฤim gibi ne bir tahminimiz var ne bir hedefimiz ama ลunu sรถyleyebilirim…
Seรงimlerden sonra uzun bir sรผre kurda bir deฤiลim yaลanmamฤฑลtฤฑ. Bir dรผzeltme oldu diyebilirim. Yani รถnemli ciddi miktarda bir dรผzeltme oldu. Dolayฤฑsฤฑyla bundan sonra benzer bir hareket beklememek gerekir. Yani o enerji diyelim zaten aรงฤฑฤa รงฤฑktฤฑ, gerรงekleลti. Bundan sonraki dรถnemde, bir taraftan enflasyonun seyri diฤer taraftan Tรผrkiye iลte kaynak giriลi, gรผven ortamฤฑ, bรผtรผn bunlar tarafฤฑndan ลekillenerek gidecek ama yฤฑllฤฑk deฤil de orta vadeli baktฤฑฤฤฑnฤฑzda enflasyonun รผstรผnde bir seyir gรถrmรผyoruz doฤrusu.”
Rekabetรงi kur yanฤฑtฤฑ
Rekabetรงi kurla ilgili soruya Yฤฑlmaz, “รnemli olan cari dengenizi sรผrdรผrรผlebilir bir yapฤฑda tutmak. OVP’de tasarruf dediฤimiz hadise, kalkฤฑnmada olan bir รผlkeyi ve biz ลunu tercih ettik: Tasarruflarฤฑmฤฑzฤฑ artฤฑrarak, yatฤฑrฤฑmlarฤฑ daha fazla iรง tasarrufla finanse edecek anlayฤฑลla hareket ettik. Bu, cari aรงฤฑฤฤฑ sฤฑfฤฑrlamฤฑyor ama yรผzde 2’ler civarฤฑnda kolay, sรผrdรผrรผlebilir hale getiriyor. Cari aรงฤฑk, sรผrdรผrรผlebilir kalkฤฑnmanฤฑn รถnรผnde bir kฤฑsฤฑt olmaktan รงฤฑkacak.” yanฤฑtฤฑnฤฑ verdi.
500 ile 1000 liralฤฑk banknotlar gelecek mi?
500 ve 1000 liralฤฑk banknotlarฤฑn basฤฑlacaฤฤฑ iddiasฤฑna iliลkin Cevdet Yฤฑlmaz, bรถyle bir durumun kendi iรงlerinde sรถz konusu olmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Emekli zammฤฑ
Emeklilerin zam beklentisiyle ilgili soru รผzerine Yฤฑlmaz, “รalฤฑลmalar sรผrdรผrรผlรผyor, ‘Emekliler iรงin ne yapabiliriz?’ diye alternatiflere bakฤฑlฤฑyor. รok bรผyรผk bir sayฤฑdan bahsediyoruz. 16 milyon emekli var. En kรผรงรผk bir ลeyin bile รงok bรผyรผk etkiler oluลtuฤu bir alandan bahsediyoruz. Bรถyle bir alanla ilgili konuลurken รงok dikkatli konuลmak gerekiyor. Maliyetleri, neler getirdiฤini, bunun nasฤฑl finanse edileceฤini iyi planlamak gerekiyor. Biz ลartlarฤฑmฤฑzฤฑ sonuna kadar zorlayarak emeklimizin, รงalฤฑลanlarฤฑmฤฑzฤฑn yanฤฑnda olmaya gayret ediyoruz. Etmeye de devam edeceฤiz.” ifadelerini kullandฤฑ.
Vergi reformu mu gelecek?
“OVP’de, vergi gelirinin 2024’te yรผzde 73,2 artฤฑลฤฑ gรถzรผme รงarptฤฑ. Vergi oranlarฤฑ mฤฑ arttฤฑrฤฑlacak? 2024’te nasฤฑl vergiler gรถreceฤiz?” sorusunu Yฤฑlmaz, ลu ลekilde yanฤฑtladฤฑ:
“Vergi gelirlerindeki artฤฑล her zaman vergilerdeki artฤฑลla olmak durumunda deฤil. Bu รถngรถrdรผฤรผmรผz รงerรงevede dรถrt รถnemli etkiden bahsedebiliriz. Birincisi ลu, biz bu yฤฑl tedbirler aldฤฑk biliyorsunuz. Bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑ aลaฤฤฑya รงekebilmek, vergi gelirlerimizi arttฤฑrmak iรงin bazฤฑ tedbirler aldฤฑk. O tedbirlerin bu yฤฑla yansฤฑmasฤฑ yani 2023’e yansฤฑmasฤฑ yarฤฑm yฤฑl. 2024’e yansฤฑmasฤฑ ise tam yฤฑl olacak. Dolayฤฑsฤฑyla bรถyle bir fark var.
ฤฐkincisi kayฤฑt dฤฑลฤฑlฤฑkla รงok daha etkin ve dijital bรผtรผn imkanlarฤฑ kullanarak mรผcadele etme kararlฤฑlฤฑฤฤฑmฤฑz var. Bunun birtakฤฑm vergi gelirlerimiz รผzerinde etkilerini bekliyoruz. Tahakkuk tahsilat oranlarฤฑnฤฑ arttฤฑrฤฑcฤฑ idari tedbirler รถngรถrรผyoruz. Dolayฤฑsฤฑyla bรผtรผn bunlar vergi gelirlerinde hiรงbir oransal deฤiลme yapmasanฤฑz bile toplam vergi gelirinizde bir farklฤฑlฤฑk oluลturacak. Dรถrdรผncรผsรผ de tabii enflasyon, enflasyon dediฤiniz hadise kamunun giderlerini arttฤฑrdฤฑฤฤฑ gibi gelirlerini de arttฤฑrฤฑyor. Vergi gelirlerini de artฤฑrฤฑyor. Oradan da gelecek katkฤฑlar var. Dolayฤฑsฤฑyla bรผtรผn bunlarla birlikte baktฤฑฤฤฑnฤฑzda vergi gelirlerindeki artฤฑลฤฑ, bรผyรผk oranda en azฤฑndan izah edebiliriz diye dรผลรผnรผyorum.”
‘Doฤrudan vergiler artฤฑrฤฑlmalฤฑ’
Vergi reformu tartฤฑลmalarฤฑna deฤinen Yฤฑlmaz, doฤrudan vergilerin payฤฑnฤฑn artฤฑrฤฑlmasฤฑ gerektiฤini, sosyal adalet aรงฤฑsฤฑndan bunun รถnemli olduฤunu ve bunun orta-uzun vadede, yapฤฑsal dรถnรผลรผmle gerรงekleลtirilecek bir hedef olduฤunu kaydetti.
Yฤฑlmaz, ลunlarฤฑ dile getirdi: “Her zaman vergi gelirleri, oran artฤฑnca artacak diye bir kural da yok. Dengeli bir ลekilde tรผm toplumsal kesimlere bunu yayabilirseniz bazen vergi oranlarฤฑnฤฑ bir miktar dรผลรผrseniz bile toplam vergi tahsilatฤฑnฤฑ artฤฑrabilirsiniz. Burada en kritik konu, kayฤฑt dฤฑลฤฑlฤฑkla mรผcadele. Kayฤฑt dฤฑลฤฑ hiรงbir unsurun kalmamasฤฑ lazฤฑm. Hele hele bugรผnkรผ dijital imkanlarฤฑ da dรผลรผndรผฤรผnรผz zaman OVP’de de bunun altฤฑnฤฑ รงizdik doฤrusu. Teknolojiyi, dijital imkanlarฤฑ bizim รงok daha etkili bir ลekilde bu alanda kullanmamฤฑz gerekiyor. Bunu yaptฤฑฤฤฑnฤฑzda zaten doฤrudan vergiler de artmฤฑล oluyor.”
