Tรผrkiye ฤฐลรงi Sendikalarฤฑ Konfederasyonu (Tรผrk-ฤฐล), haziran ayฤฑnda 4 kiลilik ailenin aรงlฤฑk sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑ 2 bin 431 lira 8 kuruล, yoksulluk sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑ ise 7 bin 918 lira 82 kuruล olarak hesapladฤฑ.
Tรผrk-ฤฐล her ay dรผzenli olarak gerรงekleลtirilen ‘aรงlฤฑk ve yoksulluk sฤฑnฤฑrฤฑ’ araลtฤฑrmasฤฑnฤฑn 2020 Haziran ayฤฑ verilerini aรงฤฑkladฤฑ.
Araลtฤฑrmada, 4 kiลilik ailenin saฤlฤฑklฤฑ, dengeli ve yeterli beslenebilmesi iรงin yapmasฤฑ gereken aylฤฑk gฤฑda harcamasฤฑ tutarฤฑnฤฑn (aรงlฤฑk sฤฑnฤฑrฤฑ) 2 bin 431 lira 8 kuruล, gฤฑda harcamasฤฑyla birlikte giyim, konut (kira, elektrik, su, yakฤฑt), ulaลฤฑm, eฤitim, saฤlฤฑk ve benzeri ihtiyaรงlar iรงin yapฤฑlmasฤฑ zorunlu diฤer aylฤฑk harcamalarฤฑnฤฑn toplam tutarฤฑnฤฑn (yoksulluk sฤฑnฤฑrฤฑ) 7 bin 918 lira 82 kuruล, bekar bir รงalฤฑลanฤฑn yaลama maliyetinin ise aylฤฑk 2 bin 952 lira 41 kuruล olarak hesaplandฤฑฤฤฑ vurgulandฤฑ.
รcretli รงalฤฑลanlarฤฑn karลฤฑ karลฤฑya kaldฤฑฤฤฑ geรงim ลartlarฤฑnฤฑn, elde edilen gelirin yetersizliฤi nedeniyle her geรงen gรผn giderek aฤฤฑrlaลtฤฑฤฤฑ belirtilen araลtฤฑrmada, yeni tip koronavirรผs (Kovid-19) salgฤฑnฤฑ dรถneminde Tรผrkiye’de รงoฤu kรผรงรผk ve orta รถlรงekli iล yerlerinin รผretimlerine ara vermesinin veya kapanmasฤฑnฤฑn, iลรงilerin iลsiz kalmasฤฑna, bรผyรผk bir bรถlรผmรผnรผn รผcretsiz izne รงฤฑkarฤฑlmasฤฑna veya kฤฑsa sรผreli รงalฤฑลmalarฤฑna neden olduฤu ifade edildi.
‘Dรถrt kiลilik ailenin aylฤฑk mutfak masrafฤฑ 268 lira arttฤฑ’
Araลtฤฑrmada, รผcretli รงalฤฑลanlarฤฑn deฤil birikimlerinin olmasฤฑ, ihtiyaรงlarฤฑnฤฑn รงoฤu iรงin borรงlanarak geรงimlerini sรผrdรผrdรผฤรผ aktarฤฑlarak, รผcretsiz izne รงฤฑkarฤฑlan iลรงilere saฤlanan nakdi รผcret desteฤinin gรผnlรผk 39.24 lira tutarฤฑyla net aylฤฑk asgari รผcretin yarฤฑsฤฑndan az olduฤu savunuldu.
Kฤฑsa รงalฤฑลma รถdeneฤinden yararlanabilen iลรงilerin en dรผลรผk aylฤฑk gelirinin asgari รผcretin yรผzde 60’ฤฑ oranฤฑnda olduฤu belirtilen araลtฤฑrmada, ลu deฤerlendirmelere yer verildi:
“ฤฐลsizlik sigortasฤฑ kapsamฤฑnda olan iลรงilerin en dรผลรผk gelirleri ise asgari รผcretin yรผzde 40’ฤฑ dรผzeyindedir. Buna karลฤฑlฤฑk net asgari รผcret gรผnlรผk 77.49 aylฤฑk net 2.324.70 lira olarak bu yฤฑlฤฑn sonuna kadar geรงerlidir. Bu veriler รงalฤฑลanlarฤฑn ekonomik durumunu ortaya koymaktadฤฑr. Yรผrรผrlรผkteki asgari รผcret, dรถrt kiลilik bir ailenin zorunlu gฤฑda harcamasฤฑ tutarฤฑ olan aรงlฤฑk sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑn bile altฤฑndadฤฑr. Dรถrt kiลilik bir ailenin aylฤฑk mutfak masrafฤฑ tutarฤฑ yฤฑlฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda รถnceki yฤฑl sonuna gรถre 268 lira, temel ihtiyaรงlar iรงin yapฤฑlmasฤฑ gereken toplam harcama ise 874 lira artฤฑล gรถstermiลtir. Son bir yฤฑl itibariyle bakฤฑldฤฑฤฤฑnda, ortaya รงฤฑkan ek harcama gereฤi gฤฑda iรงin 364 lira, toplam hane halkฤฑ harcamasฤฑ iรงin 1185 liradฤฑr.”
‘Ankara’da gฤฑda enflasyonu yรผzde 0.29 geriledi’
Tรผrk-ฤฐล tarafฤฑndan hesaplanan gฤฑda endeksi ile TรฤฐK tarafฤฑndan hesaplanan gฤฑda fiyatlarฤฑ endeksindeki aylฤฑk deฤiลim yรถnรผ ve hฤฑzฤฑnฤฑn birbirine paralel geliลim gรถsterdiฤi ve son aylarda yรผkselme eฤiliminde olduฤuna iลaret edilen araลtฤฑrmada, Tรผrk-ฤฐล’in verileri temel alฤฑndฤฑฤฤฑnda ‘mutfak enflasyonu’ndaki deฤiลimin 2020 Haziran ayฤฑ itibarฤฑyla ลu ลekilde olduฤuna deฤinildi:
“Ankara’da yaลayan dรถrt kiลilik bir ailenin gฤฑda iรงin yapmasฤฑ gereken asgari harcama tutarฤฑ bir รถnceki aya gรถre yรผzde 0.29 oranฤฑnda geriledi. Yฤฑlฤฑn ilk yarฤฑsฤฑ itibariyle fiyatlardaki artฤฑล yรผzde 12.41 oranฤฑnda oldu. Gฤฑda enflasyonunda son 12 ay itibariyle artฤฑล oranฤฑ yรผzde 17,60 oldu. Yฤฑllฤฑk ortalama artฤฑล oranฤฑ ise yรผzde 12,68 olarak hesaplandฤฑ.”
Araลtฤฑrmada, Tรผrk-ฤฐล hesaplamasฤฑ temel alฤฑnarak 2020 Haziran ayฤฑnda gฤฑda รผrรผnlerinde fiyatlardaki deฤiลimlere de yer verilerek peynirin fiyatฤฑnฤฑn arttฤฑฤฤฑ, sรผt ve yoฤurt fiyatฤฑnฤฑn aynฤฑ kaldฤฑฤฤฑ; et, tavuk ile sakatat (dana ciฤerdeki artฤฑล hariรง) รผrรผn fiyatlarฤฑnฤฑn bu ay yine genel olarak deฤiลmediฤi, bakliyat รผrรผnlerinde ise dรผลรผk de olsa fiyat artฤฑลฤฑnฤฑn yaลandฤฑฤฤฑ ifade edildi.
‘Sebze ve meyve ortalama fiyatฤฑ biraz daha yรผkseldi’
Sebze ve meyve ortalama fiyatฤฑnฤฑn, meyve fiyatlarฤฑndaki artฤฑลa baฤlฤฑ olarak bu ay biraz daha yรผkseldiฤi belirtilen araลtฤฑrmada, sebze-meyve ortalama kilogram fiyatฤฑnฤฑn bu ay 8.45 lira olduฤu aktarฤฑldฤฑ.
Araลtฤฑrmada, ekmek, pirinรง, un, makarna, bulgur, irmik gibi รผrรผnlerin bulunduฤu grupta ise bu ay รถnemli bir fiyat deฤiลikliฤinin tespit edilmediฤi; tereyaฤฤฑ, zeytinyaฤฤฑ, ayรงiรงeฤi yaฤฤฑ ve margarin fiyatฤฑnda da bu ay รถnemli bir deฤiลiklik olmadฤฑฤฤฑ kaydedildi.
Aรงฤฑk satฤฑlan siyah zeytinin ortalama fiyatฤฑnฤฑn yรผkseldiฤi, yaฤlฤฑ tohum (ceviz, fฤฑndฤฑk, fฤฑstฤฑk, ayรงekirdeฤi gibi) รผrรผnlerinin fiyatฤฑnda zam gรถrรผldรผฤรผ, baharat รผrรผnlerinin (kimyon, nane, karabiber gibi) fiyatฤฑnฤฑn aynฤฑ kaldฤฑฤฤฑ ve รงay ile ฤฑhlamur fiyatฤฑnฤฑn deฤiลmediฤi; bal, reรงel, pekmez, ลeker, tuz ve salรงa fiyatฤฑnฤฑn aynฤฑ kaldฤฑฤฤฑ belirtilen araลtฤฑrmada, hesaplamaya temel alฤฑnan gฤฑda maddelerinin fiyatlarฤฑnฤฑn, market ve semt pazarlarฤฑ sรผrekli ve dรผzenli dolaลฤฑlarak doฤrudan tespit edildiฤi ifade edildi.
Araลtฤฑrmada, TรฤฐK tarafฤฑndan derlenen fiyat verilerinin kullanฤฑlmadฤฑฤฤฑ fakat geliลmeleri deฤerlendirmek ve kฤฑyaslamak iรงin sonradan izlendiฤi, dolayฤฑsฤฑyla รงalฤฑลmanฤฑn bu niteliฤiyle baฤฤฑmsฤฑz olduฤu kaydedildi.
Konfederasyonun her ayฤฑn son haftasฤฑnda ve TรฤฐK aรงฤฑklamasฤฑndan yaklaลฤฑk bir hafta รถnce hesaplama sonuรงlarฤฑnฤฑ kamuoyuna aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ, bu yรถnรผyle de tรผketici fiyatlarฤฑndaki artฤฑล eฤilimini yansฤฑtan รถncรผ gรถsterge niteliฤi taลฤฑdฤฑฤฤฑna iลaret edildi.
