Alman biyoteknoloji ลirketi BioNTech ve Amerikan Moderna’nฤฑn geliลtirdiฤi tรผrden genetik aลฤฑlarฤฑn baฤฤฑลฤฑklฤฑk yaratmak iรงin yalnฤฑzca antikorlara dayanmadฤฑฤฤฑnฤฑ vurgulayan araลtฤฑrmacฤฑlar, hรผcre dรผzeyinde uyarฤฑlan baฤฤฑลฤฑklฤฑk tepkilerinin hastalฤฑฤa karลฤฑ daha uzun sรผreli koruma saฤladฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
Araลtฤฑrmacฤฑlar, bu tรผrden aลฤฑlarฤฑn vรผcuttaki antikor seviyesinin zaman iรงinde doฤal olarak azalmasฤฑ halinde dahi hastalฤฑฤa karลฤฑ koruma saฤlayabileceฤini, bu yรผzden her yฤฑl yeniden aลฤฑ olmanฤฑn veya baฤฤฑลฤฑklฤฑฤฤฑ gรผรงlendirici dozla desteklemenin gerekli olmayabileceฤi deฤerlendirmesinde bulundu.
Washington รniversitesinden baฤฤฑลฤฑklฤฑk bilimci Ali Ellebedy, yapฤฑlan araลtฤฑrmalarda Kovid-19’u hafif geรงiren hastalarda dahi kandaki plazma hรผcrelerinin iyileลmenin ardฤฑndan kemik iliฤine yerleลerek uzun sรผre antikor รผretmeye devam ettiฤinin gรถzlendiฤini belirtti.
Benzer kan hรผcresi yapฤฑlanmasฤฑnฤฑn aลฤฑ olanlarda da gerรงekleลmesini beklediklerini ifade eden Ellebedy, รถte yandan hรผcre dรผzeyinde baฤฤฑลฤฑklฤฑk saฤlayan B hรผcrelerinin, vรผcuttaki antikor seviyesinin dรผลmesinin ardฤฑndan dahi yeni antikor รผretmek รผzere devreye girebileceฤini kaydetti.
Ellebedy, B hรผcrelerinin baลarฤฑsฤฑz olmasฤฑ halinde ise T baฤฤฑลฤฑklฤฑk hรผcrelerinin devreye girerek enfekte hรผcrelerle savaลacaฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
Basit soฤuk algฤฑnlฤฑฤฤฑna yol aรงan virรผslerin bile insanlarฤฑ 2 ila 5 yฤฑl yeniden hasta edebildiฤine dikkati รงeken Ellebedy, “Doฤal baฤฤฑลฤฑklฤฑฤฤฑmฤฑz zaman iรงinde azalabilir. Ama aลฤฑyla ne olacaฤฤฑnฤฑ henรผz bilmiyoruz. mRNA aลฤฑlarฤฑyla doฤanฤฑn ve doฤal enfeksiyonun yarattฤฑฤฤฑndan daha baลarฤฑlฤฑ bir sonuรง ortaya รงฤฑkarabiliriz.” deฤerlendirmesinde bulundu.
Henรผz Kovid-19’a karลฤฑ aลฤฑlamanฤฑn yeni baลladฤฑฤฤฑnฤฑ anฤฑmsatan bilim insanlarฤฑ, kesin sonuรงlara varabilmek iรงin devam eden araลtฤฑrmalarฤฑn tamamlanmasฤฑ gerektiฤini belirtti.
mRNA aลฤฑlarฤฑ: BioNTech ve Moderna
Tรผrk bilim insanฤฑ Prof. Dr. Uฤur ลahin’in kurucu ortaฤฤฑ olduฤu Alman biyoteknoloji firmasฤฑ BioNTech’in Amerikan ilaรง ลirketi Pfizer desteฤinde geliลtirdiฤi Kovid-19 aลฤฑsฤฑ ile Amerikan biyoteknoloji ลirketi Moderna’nฤฑn ABD Ulusal Alerji ve Bulaลฤฑcฤฑ Hastalฤฑklar Enstitรผsรผ (NIAID) desteฤinde geliลtirdiฤi aลฤฑ, baลta ABD ve Avrupa olmak รผzere dรผnyanฤฑn birรงok รผlkesinde yaygฤฑn aลฤฑlama kampanyalarฤฑnda uygulanฤฑyor.
Her iki aลฤฑ da formรผlรผnde mesajcฤฑ ribonรผkleik asit (mRNA) iรงeriyor. BioNTech/Pfizer’in geliลtirdiฤi aลฤฑ, formรผlรผndeki RNA bileลimi sayesinde Kovid-19’u etkisiz kฤฑlan kan ลekeri enzimleri ile alฤฑmlayฤฑcฤฑ-baฤlayฤฑcฤฑ immรผnoglobulin G antikorlarฤฑnฤฑ harekete geรงirmeyi, hรผcre dรผzeyinde baฤฤฑลฤฑklฤฑk tepkisi yaratan CD4+ ve CD8+ glikoproteinlerini artฤฑrmayฤฑ amaรงlฤฑyor.
Moderna’nฤฑn “mRNA-1273” adฤฑnฤฑ verdiฤi aลฤฑ adayฤฑ ise virรผsรผn insan hรผcresine tutunmasฤฑnฤฑ saฤlayan “รงivi proteini” adฤฑ verilen enzimi baskฤฑlayarak vรผcutta baฤฤฑลฤฑklฤฑk saฤlamayฤฑ hedefliyor. Aลฤฑnฤฑn formรผlรผndeki mesajcฤฑ RNA ile Kovid-19’un รงivi proteinini yapay olarak รผreterek vรผcudun hรผcre dรผzeyindeki savunmasฤฑnฤฑ harekete geรงirmeyi hedefliyor.
BioNTech/Pfizer aลฤฑsฤฑ, ฤฐngiltere ฤฐlaรง ve Saฤlฤฑk รrรผnleri Dรผzenleme Kurumunun (MHRA) 2 Aralฤฑk 2020’de yaygฤฑn kullanฤฑmฤฑna onay vermesiyle “dรผnyada tescillenen ilk Kovid-19 aลฤฑsฤฑ” olmuลtu. Moderna’nฤฑn aลฤฑsฤฑ ise ilk kez 19 Aralฤฑk 2020’de ABD Gฤฑda ve ฤฐlaรง ฤฐdaresinden (FDA) acil kullanฤฑm onayฤฑ almฤฑลtฤฑ.
Her iki RNA aลฤฑsฤฑ da klinik denemelerde yรผksek etkinlik gรถstermiลti. Binlerce deneฤin katฤฑldฤฑฤฤฑ รผรงรผncรผ aลama klinik denemelerin ardฤฑndan BioNTech aลฤฑsฤฑnฤฑn semptomatik vakalarฤฑ engellemede yรผzde 95, Moderna aลฤฑsฤฑnฤฑn ise yรผzde 94,1 etkili olduฤu bildirilmiลti.
