Karar uyarฤฑnca Shell, 2030 yฤฑlฤฑ sonunda karbon salฤฑmฤฑnฤฑ yรผzde 45 oranฤฑnda azaltmak zorunda.
BBC Tรผrkรงe’nin haberine gรถre Avrupa’da bazฤฑ mahkemeler hรผkรผmetler hakkฤฑnda daha รถnce benzer kararlar almฤฑลtฤฑ ancak ilk kez mahkeme kararฤฑyla bir ลirkete bu tรผr bir talimat verildiฤi sanฤฑlฤฑyor.
Milieudefensie (รevre Savunma) รถrgรผtรผnรผn, รงevreci kuruluลlar ve 17 bin vatandaล adฤฑna, Shell aleyhine aรงtฤฑฤฤฑ dava, รarลamba gรผnรผ sonuรงlandฤฑ.
Lahey Mahkemesi, ฤฐngiltere-Hollanda ortaklฤฑฤฤฑndaki petrol ลirketinin, iklim deฤiลikliฤinden sorumlu olduฤuna hรผkmetti.
รevreci รถrgรผtler, Shell’in, “tehlikeli iklim deฤiลikliฤi” karลฤฑsฤฑnda รงok az ลey yaptฤฑฤฤฑnฤฑ savunarak, รงok uluslu ลirketin Paris ฤฐklim Anlaลmasฤฑ’na uygun hareket etmesi iรงin mahkemeye baลvurmuลtu.
รevrecilere gรถre Shell, iklim deฤiลikliฤinin tehlikeli olduฤunu 1960’lardan beri biliyor ve karbon salฤฑmฤฑnฤฑ azaltmayarak yasalarฤฑ รงiฤniyor.
Davacฤฑlara gรถre, Shell’in politikasฤฑ aynฤฑ zamanda insan haklarฤฑna yรถnelik bir tehdit oluลturuyor. Shell’in emisyon miktarฤฑ yaลam hakkฤฑ ve saฤlฤฑklฤฑ bir aile yaลamฤฑnฤฑ doฤrudan tehdit ediyor.
Fosil enerjiye yenilenebilir enerjiden รงok daha fazla yatฤฑrฤฑm yapmakla suรงlanan Shell ve รผrรผnlerinin emisyon hacmi, dรผnya รงapฤฑnda tรผm karbondioksit salฤฑmฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk yรผzde 3’รผnรผ oluลturuyor. Bu da yฤฑlda 1,6 milyar ton karbondioksite denk geliyor.
รevreci รถrgรผtlere gรถre bu, Hollanda’nฤฑn toplam emisyonunun 9 katฤฑndan daha fazla.
Shell ise hiรงbir ลirketin enerji dรถnรผลรผmรผnรผ tek baลฤฑna saฤlayamayacaฤฤฑnฤฑ belirerek, dรผnyanฤฑn bir sรผre daha fosil yakฤฑtlara ihtiyaรง duyacaฤฤฑnฤฑ sรถylรผyor.
รok uluslu ลirkete gรถre, hรผkรผmetlerin iklim sorununa iliลkin politika belirlemeye รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ bir dรถnemde bu konudan tek baลฤฑna ลirketler sorumlu tutulamaz.
Shell, emisyon hacmini azaltmak ve รงevre dostu yakฤฑt รผretmek iรงin harekete geรงtiฤini de vurguladฤฑ.
Ancak mahkeme, ลirketin sรผrdรผrรผlebilirlik politikalarฤฑnฤฑn yeterince somut olmadฤฑฤฤฑnฤฑ ve รงekincelerle dolu olduฤunu bildirdi. Bu nedenle Shell’in yรผkรผmlรผlรผฤรผnรผ yerine getirememe tehlikesiyle karลฤฑ karลฤฑya olduฤunu belirten mahkeme, ลirketin 2019’a kฤฑyasla emisyon oranฤฑnฤฑ yรผzde 45 azaltmasฤฑ gerektiฤine karar verdi.
Karbon salฤฑmฤฑnฤฑn nasฤฑl azaltฤฑlacaฤฤฑna Shell karar verecek.
Mahkemeye gรถre Shell, kendi politikasฤฑna ek olarak tedarikรงileri ve mรผลterilerinin yarattฤฑฤฤฑ emisyondan da kฤฑsmen sorumlu.
Aralฤฑk 2015’te imzalanan Paris ฤฐklim Anlaลmasฤฑ ile “tehlikeli iklim deฤiลikliฤini” รถnlemek iรงin kรผresel ฤฑsฤฑnmanฤฑn 1,5 derecenin altฤฑnda tutulmasฤฑ benimsenmiลti.
รevre kuruluลlarฤฑnฤฑ, daha รถnce Hollanda hรผkรผmetine karลฤฑ aรงtฤฑฤฤฑ yetersiz iklim politikalarฤฑ davasฤฑnฤฑ kazanan Urgenda adlฤฑ kuruluลun avukatฤฑ Roger Cox savundu.
Shell aleyhindeki dava, bรผyรผk bir รงok uluslu ลirkete karลฤฑ kazanฤฑlan ilk iklim deฤiลikliฤi davasฤฑ oldu.
Lahey Mahkemesi’nin kararฤฑ, fosil yakฤฑt รผreten veya yรผksek karbon salฤฑmฤฑna sahip olan diฤer ลirketler hakkฤฑnda da yargฤฑya baลvurulmasฤฑnฤฑn yolunu aรงtฤฑ.
