Merkez Bankasฤฑโnฤฑn kasฤฑmdan bu yana sรผrdรผrdรผฤรผ parasal sฤฑkฤฑlaลtฤฑrma kredi faizlerinin yรผzde 20 ve รผzerine รงฤฑkmasฤฑna neden oldu. Dรผnya’nฤฑn haberine gรถre kasฤฑm ve aralฤฑk aylarฤฑnda รถzellikle tรผketici kredilerinde yavaลlama gรถzlenirken yeni yฤฑlla birlikte krediler yรถnรผnรผ yeniden yukarฤฑya dรถndรผ.
Bankacฤฑlฤฑk Dรผzenleme ve Denetleme Kurumuโnun (BDDK) verileri รถzellikle mart ayฤฑ ile birlikte tรผketici kredilerinde aylฤฑk artฤฑลฤฑn hฤฑzlandฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koyuyor. En hฤฑzlฤฑ artฤฑล taลฤฑt kredilerinde yaลanฤฑrken ihtiyaรง kredisinde de yรผzde 2โnin รผzerinde aylฤฑk artฤฑลlar gรถzleniyor. Geรงen yฤฑl kredi bรผyรผmesinde baลฤฑ รงeken kamu bankalarฤฑnฤฑn son dรถnemde bayraฤฤฑ yerli รถzel bankalara devretmesi de dikkat รงekti.
Merkez Bankasฤฑ Baลkanฤฑ ลahap Kavcฤฑoฤlu da geรงen haftaki Enflasyon Raporu sunumunda tรผketici kredilerindeki artฤฑลa dikkat รงekmiลti. BDDK verilerine gรถre Kasฤฑm 2020’de 675.2 milyar lira olan tรผketici kredi hacmi Mart 2021’de 692 milyar liraya รงฤฑktฤฑ. En hฤฑzlฤฑ yรผkseliล ise ลubat ve mart aylarฤฑnda yaลandฤฑ. 2020 sonuna gรถre tรผketici kredileri yรผzde 2,38 artฤฑล oldu. ฤฐhtiyaรง kredisi talebi ise kasฤฑm ve aralฤฑktaki ivme kaybฤฑnฤฑn ardฤฑndan yeniden aylฤฑk yรผzde 2โnin รผzerinde artฤฑล seyrine dรถndรผ.
Geรงen yฤฑl uygulanan geniลleyici para politikasฤฑ kredi faizlerini tek haneyle tarihi en dรผลรผk seviyelerine doฤru รงekmiลti. Bu dรถnemde kredi geniลlemesinde kamu bankalarฤฑ baลฤฑ รงekmiล oldukรงa yรผksek bir kredi hacmi yakalanmฤฑลtฤฑ. Ardฤฑndan kasฤฑm ile birlikte yeniden sฤฑkฤฑ para politikasฤฑna dรถnรผล yapฤฑlmฤฑล ve politika faizindeki artฤฑล kredi faizlerini de artฤฑrmฤฑลtฤฑ.
Taลฤฑtta bรผyรผme hฤฑz kesmedi
BDDK verileri ihtiyaรง ve taลฤฑt kredisine talebin canlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ koruduฤunu gรถsteriyor. Sektรถrรผ toplamฤฑnda geรงen yฤฑla gรถre taลฤฑt kredi hacminde yรผzde 91,6’lฤฑk bรผyรผme yakalanฤฑrken 2020 sonundan bu yana ise yรผzde 15,1’lik artฤฑล gรถrรผldรผ. Taลฤฑt kredisi hacmi martta ลubata gรถre yรผzde 9,5 arttฤฑ. ลubatta aylฤฑk artฤฑล yรผzde 3,77, ocakta ise yรผzde 1,26 idi. Martta talepte yeniden artฤฑล olduฤu gรถrรผldรผ. Yerli รถzel bankalarda taลฤฑt kredisi hacmi geรงen yฤฑla gรถre yรผzde 151,5’lik artฤฑลla รถne รงฤฑkฤฑyor. 2020 sonundan bu yana bรผyรผme ise yรผzde 24,3. Martta ise ลubata gรถre yerli รถzel bankalar taลฤฑt kredilerinde yรผzde 12’lik bรผyรผme ile dikkat รงekiyor. ลubatta yรผzde 6,72, ocakta ise yรผzde 4 artฤฑล saฤlanmฤฑลtฤฑ. Kamu bankalarฤฑ da taลฤฑt kredisinde martta yรผzde 4,76’lฤฑk artฤฑล yakaladฤฑ. ลubatta yรผzde 2,5, ocakta ise yรผzde 2,7’lik dรผลรผล yaลanmฤฑลtฤฑ kamu bankalarฤฑnฤฑn taลฤฑt kredisi hacminde. Kamu bankalarฤฑnฤฑn geรงen yฤฑla gรถre ise taลฤฑt kredisi bรผyรผmesi yรผzde 66, 2020 sonuna gรถre ise yรผzde 0,5’lik dรผลรผล var. Yabancฤฑ banklarฤฑn geรงen yฤฑla gรถre taลฤฑt kredi hacmi yรผzde 70,5, yฤฑlsonuna gรถre yรผzde 15 artฤฑล yakaladฤฑ. Martta ลubata gรถre yรผzde 9,44 bรผyรผme saฤlayan yabancฤฑ bankalarฤฑn ลubatta ocak ayฤฑna gรถre bรผyรผmeleri ise yรผzde 4 seviyesindeydi. Sektรถrรผn toplam taลฤฑt kredisi hacmi ise 13.5 milyar lira.
Kamu bankalarฤฑ frene bastฤฑ
ฤฐhtiyaรง kredileri taลฤฑttan sonra tรผketicilerin en รงok talep ettiฤi kredi alanฤฑ oldu. Sektรถrde ihtiyaรง kredisi hacmi martta 401.8 milyar lira olurken geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ ayฤฑna gรถre yรผzde 37,4’lรผk, 2020 sonuna gรถre yรผzde 4,11’lik artฤฑล var. Martta ise ลubata gรถre bรผyรผme yรผzde 2,02 olarak gerรงekleลti. ลubatta ocak ayฤฑna gรถre yรผzde 1,5, ocakta da aralฤฑk ayฤฑna gรถre yรผzde 0,5’lik artฤฑลlar gรถrรผlmรผลtรผ. Yerli รถzel bankalar geniลleyici para politikasฤฑ dรถneminde kamu bankalarฤฑna kaptฤฑrdฤฑฤฤฑ ihtiyaรง kredilerinde liderliฤi de geri almaya รงok yaklaลtฤฑ. Yerli รถzel bankalarฤฑn ihtiyaรง kredi hacmi 148.2 milyar liraya yรผkseldi, kamu bankalarฤฑnฤฑn ise 148.4 milyar liraya geldi. Yerli รถzel bankalar martta yรผzde 3,5’lik bir bรผyรผme saฤlarken kamu bankalarฤฑ รงok yรผzde 0,04 seviyesinde az da olsa bir dรผลรผล gerรงekleลtirdi. Yerli รถzel bankalarฤฑn ลubattaki bรผyรผmesi yรผzde 3,16, ocaktaki bรผyรผmesi ise yรผzde 2,1 idi. Martta ihtiyaรง kredisi talebi hฤฑz kazandฤฑ. Yabancฤฑ bankalar da ihtiyaรง kredisi hacminde martta yรผzde 3 bรผyรผmeyi yakaladฤฑ. ลubatta yรผzde 2,7, ocakta ise yรผzde 1,91’lik aylฤฑk bรผyรผmelere imza atmฤฑลlardฤฑ. Yabancฤฑ bankalarda geรงen yฤฑlฤฑn yanฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 29,8’lik bir bรผyรผme gรถzlenirken 2020 sonundan buyana ise yรผzde 7,78’lik artฤฑล yakalandฤฑ. Kamu bankalarฤฑnda geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ ayฤฑn gรถre yรผzde 44,7, yerli รถzel bankalarda ise yรผzde 36,2’lik bรผyรผme var.
Konut kredilerinde yฤฑlsonuna gรถre yรผzde 0,56 dรผลรผล
Sektรถr toplamฤฑna gรถre konut kredileri mart ayฤฑna kadar bir รถnceki aya gรถre dรผลรผล gรถstererek gelirken martta yรผzde 0,15 ile kรผรงรผk de olsa yeniden bir artฤฑล gรถsterdi. Konut kredisi hacmi martta 276.7 milyar liraya รงฤฑktฤฑ. Geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre konut kredisindeki yรผkseliล yรผzde 31 olurken 2020 sonuna gรถre ise hala yรผzde 0,56’lฤฑk gerileme dikkat รงekiyor. Konut kredisinde yerli รถzel bankalarda geรงen yฤฑla gรถre yรผkseliล yรผzde 9,97 olurken yฤฑlbaลฤฑna gรถre artฤฑล ise yรผzde 4 olarak hesaplanฤฑyor. Kamu bankalarฤฑnda geรงen yฤฑla gรถre yรผzde 45’lik bir artฤฑล olurken 2020 sonuna gรถre yรผzde 2,34’lรผk dรผลรผล yaลandฤฑ. Yabancฤฑ bankalar da konut kredisinde bรผyรผmesini sรผrdรผrdรผ. 2020 sonuna gรถre yรผzde 1,77, geรงen yฤฑlฤฑn mart ayฤฑna gรถre ise yรผzde 12,8 bรผyรผmeyi yakaladฤฑ.
