Pandemi, dรผnya genelinde รถzellikle de geliลmiล ekonomilerde hane halklarฤฑnฤฑn tasarruflarฤฑnฤฑ artฤฑrdฤฑ. Bรผyรผk รงoฤunluฤu รผst gelir grubunda olan hane halklarฤฑ, uluslararasฤฑ kredi derecelendirme kuruluลu Moody’s tahminlerine gรถre pandemide tasarruflarฤฑna 5,4 trilyon dolar daha ekledi.
Moody’s, pandemi dรถneminde yapฤฑlan ek tasarruflarฤฑn, 2019 yฤฑlฤฑnda 87 trilyon dolarฤฑn รผzerinde olan ve 2020’de 83 trilyon dolara gerilediฤi tahmin edilen kรผresel GSYH’nin yรผzde 6’sฤฑna denk geldiฤini tahmin ediyor. Bu da dรผnya genelinde hane halklarฤฑnฤฑn tasarruflarฤฑna pandemi dรถneminde – 2021 ilk รงeyrek sonu itibariyle – 5,4 trilyon dolar eklemesine denk geliyor. Moody’s tahminlerine gรถre bunun 2 trilyon dolarฤฑ sadece ABD’den geldi ve Moody’s bu verilerin yeni Baลkan Joe Biden’ฤฑn 1,9 trilyon dolarlฤฑk dev paketi รถncesine ait olduฤuna da dikkat รงekiyor.
ฤฐrlanda baลฤฑ รงekiyor
2019 yฤฑlฤฑyla biten 20 yฤฑllฤฑk ortalamaya gรถre ( bkz. ฤฐnfografik) 2020 yฤฑlฤฑnda hane halkฤฑ tasarruf oranlarฤฑnda รงok sert yรผkseliลler kaydedildi. Kuzey Amerika ve Avrupa geniล karantinalarฤฑn uygulanmasฤฑ ve bรผyรผk teลviklerin aรงฤฑklanmasฤฑ sebebiyle tasarrufta baลฤฑ รงekiyor. Ortadoฤu’da dev paket aรงฤฑklayan bazฤฑ รผlkelerde de tasarruf fazlasฤฑ olduฤu, Gรผney Amerika ve Doฤu Avrupa’da ise tasarruflarฤฑn dรผลtรผฤรผ vurgulanฤฑyor. ฤฐrlanda ve Estonya baลta olmak ABD, Hollanda, Kanada,
Norveรง, ฤฐsviรงre gibi birรงok geliลmiล ekonomide hanelerin tasarrufa ayฤฑrdฤฑฤฤฑ paylar olaฤanรผstรผ oranlarda arttฤฑ. Ekonomik ฤฐลbirliฤi ve Kalkฤฑnma รrgรผtรผ (OECD) ve Refinitiv verilerine gรถre, ฤฐrlanda’da pandemi รถncesi yรผzde 4 olan hane halkฤฑ tasarruf oranฤฑ, pandemiyle birlikte 2020’de yรผzde 22’nin de รผzerine รงฤฑktฤฑ. Tasarruf oranฤฑ eksinin altฤฑnda olan Yeni Zelanda’da bile bu oranฤฑn yรผzde 4’รผn รผzerine รงฤฑktฤฑฤฤฑ belirtiliyor. Macaristan ve Finlandiya da sฤฑfฤฑra yakฤฑn tasarruf oranฤฑnฤฑn yรผzde 6 ila 8’e yaklaลtฤฑฤฤฑ รผlkelerden. Polonya, ฤฐspanya, Belรงika, Avustralya, Almanya, Avusturya ve ฤฐsveรง de bu oranฤฑn yรผzde 14 ila 20 arasฤฑnda deฤiลtiฤi ekonomiler.
3’te biri harcansa kรผresel GSYH’ye 2 puan eklenir
Bazฤฑ uzmanlar, pandemide geรงmiลteki birรงok krizde de olduฤu gibi yรผkselen tasarruflarฤฑn bir sรผre sonra tรผketim harcamasฤฑna dรถnรผลerek kรผresel iyileลmeye yakฤฑt olacaฤฤฑnฤฑ sรถylรผyor.
Conference Board kรผresel tรผketici gรผven endeksi de ilk aรงฤฑklandฤฑฤฤฑ 2005’ten bu yana rekor dรผzeye gelerek bu uzmanlarฤฑn gรถrรผลรผnรผn mรผmkรผn olabileceฤine iลaret ediyor.
Moody’s tahminlerine gรถre tรผketiciler bu ilave tasarruflarฤฑnฤฑn รผรงte birini bile harcasa, bu kรผresel ekonomiye bu yฤฑl ve gelecek yฤฑl 2 puanฤฑn รผzerinde bir katkฤฑ saฤlar. Moody’s Baลekonomisti Mark Zandi “Ciddi รถlรงekte รถtelenmiล talep ve artฤฑk taลma noktasฤฑndaki tasarruflar sรผrรผ baฤฤฑลฤฑklฤฑฤฤฑ ve aรงฤฑlmalarla birlikte tรผketici harcamalarฤฑnda ciddi bir artฤฑลฤฑ tetikleyecek” deฤerlendirmesini yapฤฑyor.
Barclays ekonomisi Silvia Ardagna da Financial Times’a yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada รถzellikle ABD’de ve aynฤฑ hฤฑzda olmasa da ฤฐngiltere’de tarihi ortalamalarฤฑn รผzerinde tasarruf yapan hane halklarฤฑnฤฑn harcamalarฤฑ “hayli yรผksek bir hฤฑzda” artฤฑrmasฤฑnฤฑ beklediklerini belirtiyor.
Goldman Sachs: Zenginin tasarrufu, harcamaya dรถnmeyebilir
รlkelerin toplam tasarruf verileri net bir yรผkseliลe iลaret etse de, pandeminin toplumlarฤฑ adaletsiz ลekilde vurmasฤฑ sonucu neredeyse her bรถlgede zengin hane halklarฤฑnฤฑn tasarrufu artarken, dรผลรผk gelirli hanelerin tasarruflarฤฑ da eridi. The Morning Consult verilerine gรถre 15 bรผyรผk ekonomide ocak-nisan arasฤฑnda yapฤฑlan araลtฤฑrmada dรผลรผk gelirli hanelerin bรผyรผk bir kฤฑsmฤฑ “finansal koลullarฤฑn bir yฤฑl รถncesine gรถre kรถtรผleลti” dedi. Aralarฤฑnda รin, Avustralya, ฤฐtalya, Rusya ve ABD’nin de olduฤu birรงok รผlkede zengin hanelerin รผรงte biri ise “Bรผyรผk alฤฑm yapmanฤฑn tam zamanฤฑ” dedi. Goldman Sachs tahminlerine gรถre ABD’deki tasarruflarฤฑn yรผzde 60’ฤฑ รผlkenin en zengin yรผzde 40’lฤฑk kesiminin elinde. Bu nedenle de Goldman Sachs, yรผksek gelirli hanelerin tasarruflarฤฑnฤฑ tutmayฤฑ tercih edebileceฤini ve bazฤฑ kuruluลlarฤฑn belirttiฤi gibi รงok bรผyรผk รถlรงekte bir tรผketim harcamasฤฑna dรถnรผลmeyebileceฤini sรถylรผyor.
