Saฤlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑ “Covid-19 mRNA Aลฤฑsฤฑ Uygulama Kurallarฤฑ” kฤฑlavuzu yayฤฑnladฤฑ. Kฤฑlavuzda, Tรผrkiye’de uygulanmaya baลlayan BioNTech/Pfizer aลฤฑsฤฑnฤฑn nasฤฑl uygulanacaฤฤฑna dair detaylฤฑ bilgilere yer verildi.
Buna gรถre BioNTech aลฤฑsฤฑ en az dรถrt hafta ara ile birer doz olmak รผzere toplam iki doz olarak uygulanacak. Ayrฤฑca aktif Kovid-19 hastalarฤฑna, 180 gรผn iรงerisinde Kovid-19 geรงirmiล (PCR testiyle doฤrulanmฤฑล) ve aลฤฑnฤฑn uygulanmasฤฑndan รถnceki 10 gรผn iรงerisinde doฤrulanmฤฑล bir Kovid-19 vakasฤฑyla temas etmiล kiลilere aลฤฑ yapฤฑlmayacak.
Kฤฑlavuzda, hamile kadฤฑnlarฤฑn BioNTech aลฤฑsฤฑ yaptฤฑrmasฤฑna dair kesin bir tavsiye sunulmadฤฑ. Ancak gebelikte mRNA aลฤฑsฤฑnฤฑn (BNT162b2) uygulanmasฤฑna iliลkin veri bulunmadฤฑฤฤฑ belirtildi.
Aลฤฑ uygulama kurallarฤฑ iรงerisinde aลฤฑnฤฑn ilk dozunun sonrasฤฑnda anafilaksi (hemen tedavi edilmesi gereken ciddi, potansiyel olarak hayatฤฑ tehdit eden alerjik bir reaksiyon) รถykรผsรผ varlฤฑฤฤฑnda ikinci doz uygulanmayacaฤฤฑ da yer aldฤฑ. Ayrฤฑca aลฤฑnฤฑn iรงeriฤinde bulunan herhangi bir maddeye karลฤฑ ya da aลฤฑnฤฑn ilk dozunu takiben anafilaksi dฤฑลฤฑ akut alerjik reaksiyon รถykรผsรผ varlฤฑฤฤฑnda aลฤฑnฤฑn bir sonraki dozu uygulanmadan รถnce bir alerji/immรผnoloji uzmanฤฑna danฤฑลฤฑlmasฤฑ gerektiฤi de belirtildi.
Kฤฑlavuzda yer alan kurallara gรถre aลฤฑnฤฑn uygulanma yรถnergesi ลรถyle:
- Diฤer aลฤฑlar ile arasฤฑnda (รถncesinde ve sonrasฤฑnda) iki hafta sรผre bฤฑrakฤฑlmasฤฑ tercih edilmelidir. Herhangi bir ลekilde, mRNA aลฤฑsฤฑ bu aralฤฑktan รถnce uygulanmฤฑล ise her iki aลฤฑnฤฑn da tekrarlanmasฤฑna gerek yoktur.
- Kuduz, tetanos toksoidi iรงeren aลฤฑlarla, kฤฑzamฤฑk, hepatit-A/B aลฤฑlarฤฑ gibi temas sonrasฤฑ uygulanmasฤฑ gereken aลฤฑlarla zaman aralฤฑฤฤฑ bฤฑrakฤฑlmaksฤฑzฤฑn uygulanabilir.
- Tรผberkรผlin deri testi ise ya aลฤฑyla aynฤฑ gรผn yapฤฑlmalฤฑ ya da aลฤฑ uygulamasฤฑndan en az dรถrt hafta sonrasฤฑna ertelenmelidir.
- Aลฤฑ uygulamasฤฑndan sonra olasฤฑ alerjik reaksiyonlar aรงฤฑsฤฑndan kiลi bilgilendirilmeli ve 15 dakika sรผresince saฤlฤฑk tesisinden ayrฤฑlmamalฤฑdฤฑr.
- Alerji รถykรผsรผ olan kiลiler 30 dakika sรผresince saฤlฤฑk tesisinden ayrฤฑlmamalฤฑdฤฑr.
- Daha sonraki dรถnemde de herhangi bir yan etki geliลiminde en yakฤฑn saฤlฤฑk kuruluลuna baลvurmasฤฑ sรถylenmelidir.
- Aลฤฑ uygulamasฤฑ รถncesinde mutlaka karekod okutulmalฤฑdฤฑr. Aลฤฑ uygulanan kiลiye ait bilgiler โAลILAโ mobil uygulamasฤฑna kaydedilecektir.
- Pandemik COVID-19 aลฤฑlarฤฑnฤฑn uygulanmasฤฑ sonrasฤฑnda ortaya รงฤฑkabilecek erken ve geรง istenmeyen etkiler Halk Saฤlฤฑฤฤฑ Yรถnetim Sistemi (HSYS), Aile Hekimliฤi Bilgi Sistemi (AHBS) veya Hastane Bilgi Yรถnetim Sistemi (HBYS) รผzerinden bildirilecektir.
- ฤฐkinci bir talimata kadar aktif COVID-19 hastasฤฑna, 180 gรผn iรงerisinde COVID-19โu geรงirmiล (PCR testiyle doฤrulanmฤฑล) ve aลฤฑnฤฑn uygulanmasฤฑndan รถnceki 10 gรผn iรงerisinde doฤrulanmฤฑล bir COVID-19 vakasฤฑyla temas etmiล kiลilere uygulanmayacaktฤฑr.
- Aลฤฑnฤฑn her iki dozu da aynฤฑ pandemik aลฤฑ ile uygulanmalฤฑdฤฑr.
- Gebelikte mRNA aลฤฑsฤฑnฤฑn (BNT162b2) uygulanmasฤฑna iliลkin veri bulunmamaktadฤฑr. COVID-19โu aฤฤฑr geรงirime riski yรผksek olan gebelere
kendi istekleri halinde uygulanabilir. ฤฐlk trimesterde uygulanmamasฤฑ tercih edilir. - Emzirme dรถneminde mRNA aลฤฑsฤฑnฤฑn (BNT162b2) uygulanmasฤฑna iliลkin veri bulunmamaktadฤฑr. COVID-19โu aฤฤฑr geรงirme riski yรผksek olan emziren kadฤฑnlara kendi istekleri halinde uygulanabilir.
- Kontrolsรผz epilepsi ve Guillain-Barre Sendromu, transvers myelit gibi enfeksiyonla ve aลฤฑyla alevlenebilen nรถrolojik hastalฤฑk tanฤฑsฤฑ bulunanlara takip eden klinisyen tarafฤฑndan yapฤฑlacak deฤerlendirmeye baฤlฤฑ olarak aลฤฑlama kararฤฑ verilir.
- ฤฐmmรผn suprese kiลilere aลฤฑ yanฤฑtฤฑnฤฑn en iyi olabileceฤi zaman aralฤฑฤฤฑnฤฑ saptayabilmek iรงin takip eden klinisyenin deฤerlendirmesine baฤlฤฑ olarak aลฤฑ uygulanmalฤฑdฤฑr.
- Trombositopeni ve kanama bozukluฤu olan hastalarda intramรผskรผler enjeksiyon kanamaya neden olabilir.
- Aลฤฑnฤฑn iรงeriฤinde bulunan herhangi bir maddeye karลฤฑ anafilaksi รถykรผsรผ varlฤฑฤฤฑnda aลฤฑ uygulanmaz
- Aลฤฑnฤฑn ilk dozunun sonrasฤฑnda anafilaksi รถykรผsรผ varlฤฑฤฤฑnda ikinci doz uygulanmaz.
- Aลฤฑ, 38ยบC ve รผzerinde ateลi olan kiลilerde, henรผz kesin tanฤฑ konulamamฤฑล akut hastalฤฑklarda, kronik hastalฤฑklarฤฑn akut ataklarฤฑ sฤฑrasฤฑnda ertelenmelidir.
