Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn bugรผn 200 baz puan ile piyasalarฤฑn 100 baz puan beklentisinin รผstรผnde faiz artฤฑลฤฑ yapmasฤฑna dรถnรผk deฤerlendirmeler gelmeye devam ediyor. Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn politika faizini yรผzde 19’a yรผkseltmesini deฤerlendiren Altฤฑnbaล รniversitesi รฤretim รyesi Prof. Dr. Emre Alkin, faiz artฤฑลฤฑnฤฑ deฤerlendirirken โMerkez Bankasฤฑ imkansฤฑz deฤil ama dรผลรผk ihtimal olarak 100 baz puanฤฑn da รผzerindeki bรถylesi bir faiz artฤฑลฤฑnฤฑ bรผyรผk bir cesaretle gerรงekleลtirdiโ dedi.
Merkez Bankasฤฑโnฤฑn bu kararฤฑyla bir anlamda tรผm ekonomi aktรถrlerine de bir mesaj vermiล olduฤunu kaydeden รผnlรผ ekonomist, โEnflasyon ve dรถviz kurlarฤฑnฤฑn yรผkseliลi, hayat pahalฤฑlฤฑฤฤฑ ve diฤer piyasa bozukluklarฤฑyla alakalฤฑ olarak nedenlerle uฤraลmak yerine sonuรงlarla mรผcadele gerekiyorsa bunu en sert ลekilde yaparฤฑm mesajฤฑnฤฑ verdi. Siz ekonomik sorunlarฤฑn sebepleriyle uฤraลmazsanฤฑz ben de sonuรงlarฤฑyla uฤraลฤฑr ve en sert ลekilde mรผdahale ederim demek istiyor.โ
โTedbir almazsanฤฑz ameliyat ลart olurโ
Prof. Dr. Emre Alkinโe gรถre bir baลka ifadeyle Merkez Bankasฤฑโnฤฑn sรถylemek istediฤi aslฤฑnda ลu:
โSayฤฑn Cumhurbaลkanฤฑ bir ekonomi program aรงฤฑkladฤฑ. Program ekonomik istikrara etki eden faktรถrlerin bilindiฤini, izleneceฤini sรถylรผyordu. Bu amaรงla da gฤฑda fiyatlarฤฑ izleme komitesi kurulmuลtu. Ancak bu komiteler gรถrevini tam yapana kadar enflasyon yรผkselmeye devam edecek. Bu nedenle Ticaret, Sanayi, Hazine ve Maliye bakanlฤฑklarฤฑ ile belediyelerin de รผzerine dรผลen gรถrevleri yapmalarฤฑ lazฤฑm. Fakat istikrarsฤฑzlฤฑk yรผzรผnden yaลanan enflasyon ve kur artฤฑลฤฑnฤฑ รถnleyecek tedbirler almazsanฤฑz, ben de Merkez Bankasฤฑ olarak cerrah gibi davranฤฑr, ameliyat gibi bir operasyonla duruma mรผdahale ederim.โ
Merkez, diฤer kurumlara zaman kazandฤฑrdฤฑ
Alkin, Merkez Bankasฤฑโnฤฑn son faiz artฤฑลฤฑ kararฤฑ ile enflasyonla mรผcadeleye katkฤฑ yapmasฤฑ beklenen diฤer kurumlara zaman ve manevra alanฤฑ kazandฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ da ifade etti. โBu faiz artฤฑลฤฑ รผรง aylฤฑฤฤฑna vakit kazandฤฑrmฤฑล olduโ diyen Alkin, diฤer kurumlara dรผลen gรถrevleri ise ลรถyle รถzetledi:
โTarฤฑm Bakanlฤฑฤฤฑ, tarฤฑm ve gฤฑda รผrรผnlerinin รผreticiden tรผketiciye ulaลmasฤฑna uzanan zincirdeki piyasa bozucu faktรถrleri Ticaret Bakanlฤฑฤฤฑ ile eลgรผdรผmlรผ ลekilde yakฤฑndan izlemeli ve รถnlemeli. Ticaret Bakanlฤฑฤฤฑ da enflasyon รผreten dฤฑล ticaret mevzuatฤฑnฤฑ tekrar ele almalฤฑ, gerekli deฤiลiklikleri yapmalฤฑ. Dฤฑล Ticaret yapanlardan kanun dฤฑลฤฑ para alan yerler var. Hazine ve Maliye Bakanlฤฑฤฤฑ zaruri mallar รผzerindeki tรผm vergileri dรผลรผrmeli. Bunun gibi รถrnekleri sฤฑralayabiliriz. Tรผm bu ve benzeri รถnlemleri almadan, enflasyonla mรผcadeleyi sadece Merkez Bankasฤฑโna bฤฑrakฤฑrsak o da soruna yarayฤฑ pansuman eder gibi deฤil, ameliyat eder gibi mรผdahale eder.โ
Yeni Baลkanโฤฑn baลka imkรขnฤฑ yok
Prof. Dr. Emre Alkin, son faiz artฤฑลฤฑ kararฤฑnฤฑ โGรผรงlรผ bir Merkez Bankasฤฑโnฤฑn ve onun baลkanฤฑnฤฑn bundan รถte bir mรผdahale imkanฤฑ yokturโ diye deฤerlendirdi. Alkin ลรถyle devam etti:
โMerkez Bankasฤฑ sadece enflasyon deฤil, diplomaside ve kรผresel รถlรงekte yaลanabilecek tรผm belirsizliklerin de farkฤฑnda olarak รถnden yรผklemeli bir faiz artฤฑลฤฑ yapma kararฤฑ almฤฑล gรถzรผkรผyor. Daha รถnceki Merkez Bankasฤฑ yรถnetiminin yanlฤฑล bir ลekilde รถnden yรผklemeli olarak dรผลรผrdรผฤรผ faizlerin zararlฤฑ sonuรงlarฤฑnฤฑ gรถrdรผk. Bugรผnkรผ Merkez Bankasฤฑ yรถnetimi ise daha doฤru bir hareketle, รถnden yรผklemeli olarak 200 baz puanlฤฑk bir faiz artฤฑลฤฑyla yaลanabilecek olumsuzluklara tepkisel deฤil, proaktif bir hamle yapmฤฑล oldu.โ
โTalep deฤil maliyet enflasyonu varโ
Ekonomist Emre Alkin, faizlerdeki yรผkseliลin ne bankacฤฑlar ne de ekonomistler iรงin hiรงbir zaman iyi haber olmadฤฑฤฤฑnฤฑ vurgularken โAncak sรถylediฤim gibi sebeplerle mรผcadele etmek yerine sonuรงlarฤฑnฤฑ bertaraf etmeye kalkarsak elimizde faiz yรผkseltmekten baลka bir รงare kalmazโ diye konuลtu. Alkin deฤerlendirmesini ลรถyle tamamladฤฑ:
โTekrar hatฤฑrlatฤฑyorum. Bir devletin gรถrevi mal ve hizmet รผretenin maliyetini dรผลรผrรผp onlarฤฑ rasyonel fiyattan mal satmaya ikna etmektir. Bunuz yapmayฤฑnca ve fiyatlar da yรผkselince Merkez Bankalarฤฑnฤฑn elinde faiz yรผkseltmekten baลka รงare kalmฤฑyor. Halbuki Tรผrkiyeโde talep enflasyonu deฤil, maliyet enflasyonu hรผkรผm sรผrรผyor.โ
