Elektrikli araรงlarฤฑn kรผresel otomotiv satฤฑลlarฤฑndaki payฤฑ henรผz yรผzde 5โe ulaลamadฤฑ. Tรผrkiyeโde ise elektrikli ve hibrit araรงlarฤฑn pazar payฤฑ yรผzde 3.4โle sฤฑnฤฑrlฤฑ kaldฤฑ. Uluslararasฤฑ danฤฑลmanlฤฑk ลirketi Kearneyโe gรถre kฤฑsa menzil, yรผksek fiyat ve sฤฑnฤฑrlฤฑ seรงenek, elektrikli araรงlarฤฑn yaygฤฑnlaลmamasฤฑnฤฑn รถnรผndeki en รถnemli engeller. Elektrikli araรงlarฤฑn fiyatฤฑnฤฑ dรผลรผrmek iรงin vergi avantajฤฑ ลart. Reklam ve Ar-Ge desteฤine de ihtiyaรง var. Otomotiv รผreticilerinin filo ลirketleri ve bankalarla kuracaฤฤฑ iลbirliklerinin de desteklenmesi gerekiyor.
Uluslararasฤฑ danฤฑลmanlฤฑk ลirketi Kearney, elektrikli araรงlar sektรถrรผnรผn durumu ve geleceฤine dair beklentileri iรงeren bir rapor yayฤฑnladฤฑ. Rapora gรถre elektrikli araรงlar henรผz otomotiv endรผstrisinin kรผรงรผk bir kฤฑsmฤฑnฤฑ oluลturuyor. Elektrikli araรงlarฤฑn kรผresel otomotiv satฤฑลlarฤฑndaki payฤฑ henรผz yรผzde 5โe ulaลamadฤฑ. Tรผrkiyeโde ise elektrikli ve hibrit araรงlarฤฑn pazar payฤฑ yรผzde 3.4โle sฤฑnฤฑrlฤฑ kaldฤฑ. Dรผnyanฤฑn en bรผyรผk pazarฤฑ ABDโde elektrikli araรงlar toplam otomobil รผretiminin sadece yรผzde 1.5โini oluลturuyor.
Kearney uzmanlarฤฑnฤฑn deฤerlendirmesine gรถre elektrikli araรง satฤฑลlarฤฑnฤฑn kritik eลiฤi aลabilmesi iรงin tรผketicilerin finansal ve gรผnlรผk kullanฤฑm aรงฤฑsฤฑndan bu araรงlarฤฑ edinmenin mantฤฑklฤฑ olduฤuna dair ikna edilmeleri ลart. Bunun iรงin รถncelikle elektrikli araรงlarฤฑn evde ve iลte kolayca ลarj edilebilmeleri gerekiyor.
รlรงek ekonomisi eksikliฤi
Tรผketicilerin elektrikli araรง edinme konusunda tereddรผt yaลamasฤฑnฤฑn en รถnemli nedeni, bu araรงlarฤฑn ortalama menzilinin 450 kilometre ile sฤฑnฤฑrlฤฑ olmasฤฑ. รstelik elektrikli araรงlarฤฑn tek ลarjla kat edebileceฤi mesafe, soฤuk havalarda daha da kฤฑsalฤฑyor.
Kearneyโin raporuna gรถre elektrikli araรงlarฤฑn daha az tercih edilmesinin ikinci รถnemli nedeni ise fiyatlar. Elektrikli araรงlarฤฑn yรผksek fiyattan satฤฑlmasฤฑnฤฑn arkasฤฑnda รถlรงek ekonomisinin oluลturulamamasฤฑ yatฤฑyor. Yรผksek sayฤฑlarla รผretime geรงilememesinin yol aรงtฤฑฤฤฑ birim baลฤฑna yรผksek maliyet, bu araรงlarฤฑn yรผksek fiyatlarla satฤฑlmasฤฑna yol aรงฤฑyor.
Devlet desteฤine hรขlรข ihtiyaรง var
Yeni geliลen endรผstrilerin kritik eลiฤi geรงebilmek iรงin devlet desteฤine ihtiyaรง duyduฤu belirtilen raporda, elektrikli araรงlarฤฑn sadece รงalฤฑลanlara ve tรผketicilere fayda saฤlamadฤฑฤฤฑ; havayฤฑ temizlediฤi ve karbon salฤฑmฤฑnฤฑ azalttฤฑฤฤฑ iรงin kรผresel ฤฑsฤฑnmanฤฑn yavaลlatฤฑlmasฤฑ ve รงevrenin korunmasฤฑnฤฑ da saฤladฤฑฤฤฑ kaydedildi.
Kearney uzmanlarฤฑna gรถre, elektrikli araรงlarฤฑ tรผketici aรงฤฑsฤฑndan daha tercih edilir kฤฑlmanฤฑn bir yolu da seรงenek sayฤฑsฤฑnฤฑ arttฤฑrmak. Ucuzdan pahalฤฑya, bรผyรผkten kรผรงรผฤe, arazi iรงin olanฤฑndan ลehir iรงi versiyonuna pek รงok model seรงeneฤinin bulunmasฤฑ, elektrikli araรงlarฤฑn yaygฤฑnlaลabilmesi iรงin bรผyรผk รถnem taลฤฑyor.
Vergi teลvikleri fiyatlarฤฑ dรผลรผrรผr
Rapora gรถre elektrikli araรงlarฤฑn yaygฤฑnlaลmasฤฑ iรงin devlete dรผลen รถnemli sorumluluklar da var. Bunlarฤฑn baลฤฑnda vergi teลvikleriyle fiyatฤฑn azaltฤฑlmasฤฑ geliyor. Yerel yรถnetimlere ve enerji ลirketlerine yรถnelik destekler de, Kearney uzmanlarฤฑna gรถre altyapฤฑnฤฑn geliลmesini saฤlayacaฤฤฑ iรงin รถnem taลฤฑyor. Rapora gรถre devletlere dรผลen bir baลka gรถrev, otoparklar ve trafikte bazฤฑ avantajlar saฤlayarak elektrikli araรงlarฤฑn cazibesini artฤฑrmak.
En fazla destek Norveรงโte
Raporda, gรผรงlรผ destekler sunan รผlkelerde elektrikli araรงlarฤฑn daha hฤฑzlฤฑ yaygฤฑnlaลtฤฑฤฤฑna dikkat รงekildi. Dรผnyada elektrikli araรงlara en fazla destek saฤlayan รผlkelerin baลฤฑnda Norveรง geliyor. Saฤlanan vergi teลvikleri maliyet dezavantajฤฑnฤฑ tรผmรผyle ortadan kaldฤฑrdฤฑฤฤฑ iรงin, satฤฑlan araรงlarฤฑn yรผzde 50โden fazlasฤฑ elektrikli. Ekim ayฤฑnda Norveรงโte elektrikli araรงlarฤฑn payฤฑ yรผzde 60โฤฑ da aลtฤฑ.
Destek kesilince satฤฑลlar dรผลรผyor
Danimarkaโda elektrikli araรงlara yรถnelik destekler 2016โda azaltฤฑlฤฑnca fiyatlar anฤฑnda yรผkseldi ve satฤฑลlar yรผzde 60โdan fazla dรผลtรผ. Kanadaโnฤฑn Ontario eyaletinde teลvik programฤฑ 2018โde sona erdirilince satฤฑลlar yรผzde 50 geriledi. รinโde elektrikli araรงlara yรถnelik destekler 2019โda yarฤฑ yarฤฑya azaltฤฑlฤฑnca, yerli รผretici BYDโnin satฤฑลlarฤฑ bir รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 39 azaldฤฑ.
Salgฤฑn dรถneminde destekler sรผrmeli
Kearney uzmanlarฤฑna gรถre, Covid19 salgฤฑnฤฑndan รงฤฑkฤฑล dรถnemi, teลviklerden vazgeรงilerek elektrikli araรง รผreticilerinin kendi ayaklarฤฑ รผzerinde durmalarฤฑnฤฑ beklemek iรงin pek doฤru bir zaman deฤil. Kearney Tรผrkiye Direktรถrรผ Onur Okutur, halihazฤฑrda saฤlanan tรผm desteklere raฤmen elektrikli araรงlarฤฑn maliyetinin konvansiyonel araรงlardan hรขlรข รงok yรผksek olduฤuna dikkat รงekerek, โBuna raฤmen elektrikli araรงlarฤฑn, bireysel alฤฑcฤฑlar iรงin aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak tรผketici hassasiyetinden, kurumsal alฤฑcฤฑlar aรงฤฑsฤฑndan ise karbon nรถtr yaklaลฤฑmฤฑndan รถtรผrรผ tercih edildiฤini sรถyleyebiliriz. Fosil yakฤฑtlฤฑ muadillerine gรถre pahalฤฑ olduฤu halde bu araรงlarฤฑ almayฤฑ tercih edenleri caydฤฑrabilecek adฤฑmlar atmamakta fayda varโ dedi.
Devlet destekleri vergi teลvikinden ibaret deฤil
Kearney raporunda, elektrikli araรงlara yรถnelik devlet desteklerinin vergi teลviklerinden ibaret olmadฤฑฤฤฑ, farklฤฑ desteklere de ihtiyaรง duyulduฤu belirtildi. Bunlardan biri, yerleลim bรถlgelerinde ลarj altyapฤฑsฤฑnฤฑn oluลturulmasฤฑ. Bu kapsamda, yeni yerleลim bรถlgelerinde ลarj altyapฤฑsฤฑnฤฑn oluลturulmasฤฑnฤฑn yasal bir zorunluluk haline getirilebileceฤi belirtildi. Bir diฤer seรงenek olarak, ลarj altyapฤฑsฤฑnฤฑn oluลturulmasฤฑna yรถnelik dรผลรผk faizli kredilerin saฤlanmasฤฑ. Kearney Tรผrkiye Direktรถrรผ Onur Okutur, elektrik daฤฤฑtฤฑm ลirketlerinin รงeลitli desteklerle, รผcretsiz veya kar marjฤฑ konulmayan ลarj istasyonlarฤฑnฤฑn inลaatฤฑ konusunda cesaretlendirilmesinin faydalฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ belirtti ve baลta EPDK olmak รผzere kamu kurumlarฤฑnฤฑn gerekli dรผzenlemeler iรงin รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑ sรผrdรผrdรผฤรผnรผ vurguladฤฑ.
Ar-Ge destekleri nereye yรถnelmeli?
Elektrikli araรงlarฤฑn geliลiminin รถnรผndeki en bรผyรผk engellerden biri, halihazฤฑrda yรผksek gelir gruplarฤฑna yรถnelik รผretiliyor olmasฤฑ. Bunun nedeni, pil ve diฤer bazฤฑ kritik ekipmanlarฤฑn yรผksek maliyeti. Kearney uzmanlarฤฑ, elektrikli araรงlarฤฑn menzilini artฤฑrmanฤฑn maliyet รผzerinde aลaฤฤฑ yรถnlรผ bir etki doฤurmayabileceฤine dikkat รงekti ve devlet desteklerinin fiyatฤฑ azaltmaya yรถnelik Ar-Ge รงalฤฑลmalarฤฑna yรถneltilmesi gereฤini belirtti. Raporda, โElektrikli araรงlarda en maliyetli kฤฑsฤฑm pil olduฤu iรงin devlet destekleri รถzellikle bu alandaki รงalฤฑลmalarฤฑ hedeflemeliโ denildi.
Nadir elementlere baฤฤฑmlฤฑlฤฑk
Kearney raporunda dikkat รงekilen bir baลka nokta, elektrikli araรงlarla alanฤฑndaki teknolojilerin nadir bulunan elementlere ve kobalta baฤฤฑmlฤฑlฤฑฤฤฑ. Nadir element olarak nitelendirilen maddelerin รงoฤunlukla รinโde, kobaltฤฑn ise Orta Afrikaโda รงฤฑktฤฑฤฤฑ hatฤฑrlatฤฑlan raporda, รผlkeler arasฤฑndaki politik sorunlarฤฑn arz kesintilerine yol aรงabileceฤi vurgulandฤฑ. Raporda, bu nedenle nadir bulunan elementlere baฤฤฑmlฤฑlฤฑฤฤฑ ortadan kaldฤฑracak Ar-Ge รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑn desteklenmesinin รถzel bir รถnem taลฤฑdฤฑฤฤฑ kaydedildi.
ฤฐลbirlikleri desteklenmeli
Devletin elektrikli araรงlara destek verebileceฤi bir baลka alan, otomotiv รผreticilerinin filo ลirketleri ve bankalarla iลbirlikleri. Kearney uzmanlarฤฑna gรถre, tรผketicideki elektrikli araรงlara yรถnelik psikolojik bariyerleri kaldฤฑrmak iรงin devletler gรถrev รผstlenmeli. Raporda bu kapsamda ilgili resmi makamlarฤฑn ลarj istasyonlarฤฑnฤฑn gรถrรผnรผrlรผฤรผnรผ artฤฑrmasฤฑ รถnerildi. Bir baลka รถneri, kamu spotlarฤฑ ile baลlangฤฑรง maliyetleri yรผksek olsa da elektrikli araรงlarฤฑn uzun vadede daha kรขrlฤฑ olduklarฤฑnฤฑ vurgulamak.
