Tรผrkiye, Serbest Ticaret Anlaลmasฤฑ imzaladฤฑฤฤฑ รผlkelere son 5 yฤฑlda 10.6 milyar dolar aรงฤฑk verdi
Tรผrkiye, serbest ticaret anlaลmasฤฑ (STA) yaptฤฑฤฤฑ รผlkelerde dฤฑล ticaretinde aรงฤฑk veriyor. DรNYAโnฤฑn belirlemelerine gรถre, STA kapsamฤฑnda 20 รผlke ve EFTA รผlkeleriyle ticarette son beล yฤฑlda verilen aรงฤฑฤฤฑn toplamฤฑ 10,5 milyar dolar oldu. Aรงฤฑฤฤฑn bรผyรผk bรถlรผmรผ G. Kore ile ticaretten kaynaklanฤฑyor. Geรงen yฤฑlฤฑn 11 aylฤฑk dรถneminde bu รผlkeyle ticarette 4 milyar dolarlฤฑk aรงฤฑk oluลtu. STA รผlkeleriyle ticarette istisna yฤฑlฤฑ 2019 oldu. ฤฐthalatฤฑn yรผzde 9 azaldฤฑฤฤฑ 2019 yฤฑlฤฑnda ise STA รผlkeleriyle ticarette fazla verildi. Brexit ardฤฑndan ฤฐngiltere ile imzalanan Serbest Ticaret Anlaลmasฤฑ (STA) onaylanmak รผzere TBMM gรผndemine sunuldu. Bu anlaลmayla birlikte รถzel sektรถrรผn yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑ kolaylaลtฤฑran, ikili ticarette gรผmrรผk vergilerini ve iลlemlerini esnekleลtiren STAโlar yeniden tartฤฑลฤฑlmaya baลlandฤฑ. DรNYA, halen toplam 5.3 trilyon dolar civarฤฑnda ekonomik bรผyรผklรผฤe sahip 20 รผlke ve EFTA ile imzalanmฤฑล STAโlarฤฑn ikili ticarete olan etkilerini mercek altฤฑna aldฤฑ. Tรผrkiye, STAโlarฤฑn yรผrรผrlรผkte olduฤu รผlkelerle 2016โdan bu yana yaptฤฑฤฤฑ ticarette toplam 10.5 milyar dolar aรงฤฑk verdi.
Tรผrkiye ilk STAโyฤฑ 1980โde ekonomide liberalleลme ve dฤฑลa aรงฤฑlma adฤฑmlarฤฑnฤฑ attฤฑktan 12 yฤฑl sonra yรผrรผrlรผฤe soktu. 1992 yฤฑlฤฑnda 7 EFTA รผlkesiyle imzalanan STA kapsamฤฑndaki รผlke sayฤฑsฤฑ, ABโye giren รผlkelerin รงฤฑkmasฤฑyla bugรผn (Norveรง, ฤฐsviรงre, ฤฐzlanda ve Liechtenstein) 4โe dรผลtรผ. ฤฐkinci anlaลma 5 yฤฑl sonra ฤฐsrail ile yapฤฑlฤฑrken, bu kategoride en รงok ticaret hacmine sahip olduฤumuz Gรผney Kore ile yapฤฑlan anlaลma ise 2013โte yรผrรผrlรผฤe girdi.
3 anlaลma onay bekliyor
Tรผrkiye, ฤฐngiltere, Lรผbnan, Sudan ve Katar ile STA mรผzakerelerini tamamladฤฑ. Bu anlaลmalar iรง onay sรผreรงleri tamamlandฤฑktan sonra yรผrรผrlรผฤe girecek. Buna en yakฤฑn olanฤฑ ise ฤฐngiltere. ฤฐngiltere ile yapฤฑlan STA, onay iรงin TBMMโye sunuldu. รte yandan daha รถnce Suriye ile imzalanan STA, 2011โde askฤฑya alฤฑndฤฑ. 2011โde yรผrรผrlรผฤe giren Tรผrkiye-รrdรผn STA ise 22 Kasฤฑm 2018โde yรผrรผrlรผkten kaldฤฑrฤฑldฤฑ. 16 รผlke ile mรผzakereler sรผrรผyor, 4 tanesinin kapsamฤฑnda hizmet ticareti de var. Tรผrkiye halen 16 รผlke ile STA mรผzakerelerini yรผrรผtรผyor. Bunlardan Japonya, Tayland, Endonezya ve Ukrayna ile olanlar โaktif mรผzakereโ sฤฑnฤฑfฤฑnda yer alฤฑyor.
Mรผzakere sรผrecine devamโฆ
Mรผzakere sรผrecindeki diฤer รผlke ve รผlke gruplarฤฑ ise ลunlar: Meksika, Peru, Kolombiya, MERCOSUR, Ekvador, Kamerun, รad, Kรถrfez ฤฐลbirliฤi Konseyi, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Seyลeller, Cibuti ve Pakistan. STA mรผzakerelerinde, bazฤฑ รผlkelerle mal ticareti yanฤฑ sฤฑra hizmet ticareti ve yatฤฑrฤฑmlarla ilgili konular da ele alฤฑnฤฑyor. Bunlardan Ukrayna ile hizmet, Peru ve Meksika ile hizmet ticareti ve yatฤฑrฤฑmlar, Japonya ile ise hizmet ticareti, yatฤฑrฤฑmlar ve kamu alฤฑmlarฤฑ konularฤฑ da kapsamda bulunuyor. Bu arada Tรผrkiye, aralarฤฑnda ABD, Hindistan ve Libyaโnฤฑn da yer aldฤฑฤฤฑ 9 รผlke ve รผlke grubuyla ise STA giriลiminde bulunmuล durumda. STA giriลiminde bulunulan diฤer รผlkeler ise Kanada, Vietnam, Orta Amerika รผlkeleri, Afrika Karayip Pasifik รlkeleri, Cezayir ve Gรผney Afrika Cumhuriyeti.
