CHP, AKP iktidara geldikten sonra kapatฤฑlan Refik Saydam Hฤฑfzฤฑssฤฑhha Enstitรผsรผ Baลkanlฤฑฤฤฑnฤฑn yeniden kurulmasฤฑ iรงin kanun teklifi verdi.
CHP Grup Baลkanvekilleri Engin รzkoรง, Engin Altay ve รzgรผr รzel imzasฤฑyla TBMM Baลkanlฤฑฤฤฑna sunulan “Tรผrkiye Cumhuriyeti Refik Saydam Hฤฑfzฤฑssฤฑhha Enstitรผsรผ Baลkanlฤฑฤฤฑ Hakkฤฑnda Kanun Teklifi” 16 maddeden oluลuyor.
Teklifin gerekรงesinde, Tรผrkiye’de koronavirรผse karลฤฑ aลฤฑ geliลtirme รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑn diฤer รผlkelere ve kurumlara kฤฑyasla 4-6 ay geriden geldiฤi, iktidarฤฑn salgฤฑn sรผrecini iyi yรถnetemediฤi iddia edildi.
Kovid-19 ile mรผcadelede risk gruplarฤฑ iรงin tavsiye edilen grip ve zatรผrre aลฤฑlarฤฑnฤฑn temininde de Tรผrkiye’nin zorluk yaลadฤฑฤฤฑ ileri sรผrรผlen gerekรงede, ลu ifadelere yer verildi:
“Risk gruplarฤฑnฤฑn tamamฤฑ iรงin bu aลฤฑlarฤฑn temin edilemediฤi ortadadฤฑr. รlkemizde aลฤฑ, serum, ilaรง ve test materyali geliลtirmek ve รผretmek รผzere araลtฤฑrmalar yapmak ve halk saฤlฤฑฤฤฑnฤฑn korunmasฤฑ amacฤฑyla temel laboratuvar hizmetlerini yรผrรผtmek amacฤฑyla Refik Saydam Hฤฑfzฤฑssฤฑhha Enstitรผsรผ Baลkanlฤฑฤฤฑnฤฑn yeniden aรงฤฑlmasฤฑ gerekmektedir. Bu kanun teklifiyle รผlkemizde yeniden aลฤฑ รผretilebilmesinin saฤlanmasฤฑ amacฤฑyla hem bulaลฤฑcฤฑ hastalฤฑklara karลฤฑ savaลฤฑmda bilimsel bir araลtฤฑrma merkezi hem de aลฤฑ Ar-Ge ve รผretim merkezi olacak ลekilde Refik Saydam Hฤฑfzฤฑssฤฑhha Enstitรผsรผ Baลkanlฤฑฤฤฑnฤฑn yeniden aรงฤฑlmasฤฑ amaรงlanmaktadฤฑr.”
Teklifle, aลฤฑ, serum, ilaรง ve test materyali geliลtirmek ve รผretmek รผzere araลtฤฑrmalar yapmak ve halk saฤlฤฑฤฤฑnฤฑn korunmasฤฑ amacฤฑyla temel laboratuvar hizmetleri yรผrรผtmek iรงin Saฤlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑna baฤlฤฑ olarak Tรผrkiye Cumhuriyeti Refik Saydam Hฤฑfzฤฑssฤฑhha Enstitรผsรผ Baลkanlฤฑฤฤฑnฤฑn kuruluลuna, yรถnetimine, gelir ve faaliyetlerine iliลkin usul ve esaslarฤฑn dรผzenlenmesi รถngรถrรผlรผyor.
Merkez ve illerde laboratuvarlar kurulmasฤฑ รถngรถrรผlรผyor
Epidemi ve/veya pandemi ilan edilen durumlarda, Baลkanlฤฑฤฤฑn salgฤฑn hastalฤฑkla mรผcadele kapsamฤฑnda aldฤฑฤฤฑ kararlarฤฑn, tรผm kamu kurum ve kuruluลlarฤฑ, kamu idareleri ile gerรงek ve tรผzel kiลiler yรถnรผnden baฤlayฤฑcฤฑ olmasฤฑ, bu kararlara uymayanlarฤฑn, รผรง aydan altฤฑ aya kadar hapisle cezalandฤฑrฤฑlmasฤฑ isteniyor.
Teklifte, Baลkanlฤฑk personelinin, 657 sayฤฑlฤฑ Kanun’a tabi olmasฤฑ; Baลkanlฤฑฤa baฤlฤฑ laboratuvarlarda salgฤฑn hastalฤฑklar ve genel saฤlฤฑฤa iliลkin olarak kamu kurum ve kuruluลlarฤฑ ile belediyeler tarafฤฑndan talep edilen tetkik, inceleme, araลtฤฑrma ve muayenelerden รผcret alฤฑnmamasฤฑ dรผzenleniyor.
Ancak genel saฤlฤฑฤฤฑ ilgilendirmeyen, gerรงek ve tรผzel kiลilere ait muayene, tahlil, tetkik, inceleme ve araลtฤฑrma iล ve iลlemlerinden รผcret alฤฑnmasฤฑ planlanฤฑyor.
Refik Saydam Hฤฑfzฤฑssฤฑhha Mรผessesesi’nin tarihรงesi
Refik Saydam Hฤฑfzฤฑssฤฑhha Mรผessesesi 27 Mayฤฑs 1928 tarihinde kurulmuลtur. Kurulduฤu tarihte geรงerli olan 1267 sayฤฑlฤฑ yasa tasarฤฑsฤฑ uyarฤฑnca Saฤlฤฑk ve Sosyal Yardฤฑm Bakanlฤฑฤฤฑna baฤlฤฑ idi. Kurumun yetki ve sorumluluklarฤฑ, geliลen ihtiyaรงlar karลฤฑsฤฑnda deฤiลtirilerek 4 Ocak 1941’de yeniden belirlenmiลtir. Mรผessesenin ismi 14 Aralฤฑk 1983’te “Refik Saydam Hฤฑfzฤฑssฤฑhha Merkezi Baลkanlฤฑฤฤฑ” olarak deฤiลtirilmiล ve Saฤlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑ’na baฤlฤฑ kuruluล haline getirilmiลtir.
663 sayฤฑlฤฑ Tรผrkiye Cumhuriyeti Saฤlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑ ve Baฤlฤฑ Kuruluลlarฤฑnฤฑn Teลkilat ve Gรถrevleri Hakkฤฑnda Kanun Hรผkmรผnde Kararname’nin 2/11/2011 tarihinde yรผrรผrlรผฤe girmesi ile Tรผrkiye Halk Saฤlฤฑฤฤฑ Kurumu’na devir olunmuลtur. Tรผrkiye Halk Saฤlฤฑฤฤฑ Kurumu da, daha sonra T.C. Saฤlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑ Halk Saฤlฤฑฤฤฑ Genel Mรผdรผrlรผฤรผ olarak isimlendirilmiลtir. Bu mรผdรผrlรผk altฤฑnda Refik Saydam isimli herhangi bir birim artฤฑk bulunmamaktadฤฑr.
Gรถrevde bulunduฤu sรผre zarfฤฑnda kurumda gerรงekleลtirilen รงeลitli ilklerden bazฤฑlarฤฑ ลunlardฤฑr:
1931: Aฤฤฑz yoluyla uygulanan BCG Aลฤฑsฤฑ รผretimi.
1932: Serum รผretiminin รผlke ihtiyacฤฑnฤฑ karลฤฑlayacak dรผzeye gelmesi sonucu, dฤฑลarฤฑdan serum ithali durduruldu.
1933: Simple Metodu ile kuduz aลฤฑsฤฑ รผretimi.
1934: ฤฐstanbul Aลฤฑhanesi’nin enstitรผ bรผnyesine nakli ve รงiรงek aลฤฑsฤฑ รผretimi รผlke ihtiyacฤฑnฤฑ karลฤฑlayacak dรผzeye gelmesi.
1942: Tifรผs aลฤฑsฤฑ ve akrep serumu รผretimi.
1948: Boฤmaca aลฤฑsฤฑ รผretimi. ฤฐnfluenza virรผsรผ, New-Castle virรผsรผ ve tavuk vebasฤฑ รผzerine araลtฤฑrmalarฤฑn baลlamasฤฑ.
1950: ฤฐnfluenza Laboratuvarฤฑ’nฤฑn Dรผnya Saฤlฤฑk รrgรผtรผ tarafฤฑndan Uluslararasฤฑ Bรถlgesel ฤฐnfluenza Merkezi olarak tanฤฑnmasฤฑ, influenza aลฤฑsฤฑ รผretimi.
1958: Frenginin modern yรถntemlerle teลhisi.
1965: Kuru รงiรงek aลฤฑsฤฑ รผretimi.
1970: Fibrinojen, albumin ve gamma globulin รผretimi.
1983: Kuru BCG aลฤฑsฤฑ รผretimi.
1987: AIDS Araลtฤฑrma ve Doฤrulama Merkezi’nin aรงฤฑlmasฤฑ.
1992: Kan รผrรผnlerinin viral inaktivasyonu.
