New York Times gazetesi, ABD Baลkanฤฑ Donald Trump yรถnetiminin, Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan’ฤฑn talebi รผzerine uzun bir sรผre Halkbank’a karลฤฑ suรงlamalarฤฑn dรผลรผrรผlmesi iรงin รงalฤฑลtฤฑฤฤฑnฤฑ kaleme aldฤฑ.
Gazetenin olaylarฤฑ kronolojik bir sฤฑrayla anlattฤฑฤฤฑ kapsamlฤฑ haberine gรถre Tรผrkiye’nin lobi faaliyetleri sonucu Trump uzun bir sรผre boyunca yargฤฑ รผzerinde Halkbank’a karลฤฑ suรงlamalarฤฑn yรถneltilmemesi iรงin รงaba harcadฤฑ.
Onlarca Tรผrkiye ve ABD’li hรผkรผmet yetkilisi, lobici ve avukatla yapฤฑlan gรถrรผลmeler sonucu hazฤฑrlandฤฑฤฤฑ belirtilen haberde, Beyaz Saray’ฤฑn Halkbank’a suรงlamalarฤฑn yรถneltilmesine ancak Ekim 2019’da Barฤฑล Pฤฑnarฤฑ Harekรขtฤฑ’yla Tรผrkiye’nin Suriye’ye asker gรถndermesi รผzerine yeลil ฤฑลฤฑk yaktฤฑฤฤฑ belirtildi.
Gazeteye gรถre ABD Adalet Bakanฤฑ William Barr, Haziran 2019’da Halkbank soruลturmasฤฑnฤฑ yรผrรผten New York Gรผney Bรถlge Baลsavcฤฑsฤฑ Geoffrey Berman ile bir toplantฤฑ yaparak Halkbank ile bir anlaลma yapฤฑlmasฤฑnฤฑ istedi.
Barr’ฤฑn, Halkbank’ฤฑn suรงlamanฤฑn bir kฤฑsmฤฑnฤฑ kabul ederek ve bir miktar ceza รถdemesiyle Tรผrk yetkililere ve banka yรถneticilerine yรถnelik suรงlamalarฤฑn dรผลรผrรผlmesini ve bir anlaลmanฤฑn yapฤฑlmasฤฑnฤฑ istediฤi รถne sรผrรผldรผ.
Habere gรถre Berman ise ofisinin halen kilit isimler รผzerindeki soruลturmasฤฑnฤฑn sรผrdรผฤรผnรผ sรถyledi; bรถyle bir ลeyi kabul edemeyeceklerini, bunun etik olmadฤฑฤฤฑnฤฑ dile getirdi.
New York Times, her ne kadar Beyaz Saray’dan yeลil ฤฑลฤฑk yanmasฤฑyla Halkbank iddianamesi ekim ayฤฑnda hazฤฑrlansa da, Trump’ฤฑn bu yaz Geoffrey Berman’ฤฑ gรถrevden almasฤฑnda bu tutumunun rol oynadฤฑฤฤฑnฤฑ iddia etti.
‘Trump Erdoฤan’ฤฑ memnun etmeye รงalฤฑลtฤฑ’
15 Ekim 2019’da New York Gรผney Bรถlge Savcฤฑlฤฑฤฤฑ, ฤฐran’a uygulanan yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn delinmesinde rol oynadฤฑฤฤฑ gerekรงesiyle Halkbank hakkฤฑnda bir iddianame hazฤฑrladฤฑ.
45 sayfalฤฑk iddianamede, hisselerinin bรผyรผk รงoฤunluฤunun Tรผrk devletine ait olduฤuna dikkat รงekilen Halkbank’a aralarฤฑnda dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑk ve kara para aklamanฤฑn da olduฤu 6 farklฤฑ suรงlama yรถneltildi.
ฤฐran’a yรถnelik yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn delinmesi iรงin kurulduฤu iddia edilen sistemin Tรผrk hรผkรผmetinin รผst dรผzey yetkilileri tarafฤฑndan da desteklenip korunduฤu รถne sรผrรผldรผ.
New York Times gazetesi, iddianamenin hazฤฑrlanmasฤฑnda Tรผrkiye’nin Suriye’ye ekim ayฤฑnda Barฤฑล Pฤฑnarฤฑ Harekรขtฤฑ’yla asker gรถndermesinin rol oynadฤฑฤฤฑnฤฑ aktarฤฑyor.
Gazeteye gรถre bu tarihe kadar Trump yรถnetimi, New York Gรผney Bรถlge Baลsavcฤฑsฤฑ Geoffrey Berman’a Halkbank’a ve Tรผrk yetkililere yรถnelik suรงlamalarฤฑn dรผลรผrรผlmesi iรงin baskฤฑ yaptฤฑ.
Bunun nedeni olarak ise Trump’ฤฑn Erdoฤan’ฤฑ memnun etme รงabasฤฑ gรถsterildi.
Haberde, Beyaz Saray’dan kimi รผst dรผzey yetkililerin bile Trump’ฤฑ, Erdoฤan’la bu kadar samimi bir iliลkisinin olmasฤฑnฤฑ eleลtirdiฤi belirtildi.
Trump’ฤฑn bu duruลunun, ฤฐran’a ve Suriye’ye karลฤฑ dฤฑล politikasฤฑyla uyuลmamasฤฑ dolayฤฑsฤฑyla da eleลtirildiฤi ifade edildi.
New York Times’a konuลan ABD’nin eski ulusal gรผvenlik danฤฑลmanฤฑ John R. Bolton, “Yabancฤฑ bir lider iรงin bir ลeyler yapmak adฤฑna hรผkรผmetin sฤฑradan bir sรผrecine bile karฤฑลabiliyor. Neyin uฤruna? Yolunda giderken o kiลiden gรถreceฤi bir iyilik uฤruna” dedi.
New York Times gazetesinin eylรผl ayฤฑnda yayฤฑmladฤฑฤฤฑ araลtฤฑrmasฤฑna gรถre Trump, Tรผrkiye’deki iลlerinden 2015-2018 yฤฑllarฤฑ arasฤฑnda en az 2,6 milyon dolar net gelir elde etti.
Gazeteye konuลan kimi eski Beyaz Saray yetkilileri, Trump’ฤฑn kendi ajandasฤฑnฤฑ uygulamak adฤฑna yargฤฑ sistemini gรถrmezden gelmeye hazฤฑr olduฤunu รถne sรผrdรผ.
Biden’a da aynฤฑ talep yรถneltildi
Halkbank’a yรถnelik davanฤฑn dรผลรผrรผlmesi iรงin Tรผrkiye hรผkรผmetinin ve yetkililerinin uzun yฤฑllar boyunca lobicilik yaptฤฑฤฤฑ haberde ifade edildi.
Obama yรถnetimine de aynฤฑ talebin iletildiฤi aktarฤฑldฤฑ.
Aฤustos 2016’da Erdoฤan’ฤฑn o zamanlar ABD baลkan yardฤฑmcฤฑsฤฑ Joe Biden’dan, dรถnemin New York gรผney bรถlgesi baลsavcฤฑsฤฑ Preet Bharara’yฤฑ gรถrevden almasฤฑnฤฑ istediฤi รถne sรผrรผldรผ.
Aynฤฑ zamanda Erdoฤan’ฤฑn ABD’nin ฤฐran’a uyguladฤฑฤฤฑ yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn delinmesiyle suรงlanan iล adamฤฑ Reza Zarrab’ฤฑn da iade edilmesini istediฤi belirtildi.
ABD’nin eski ulusal gรผvenlik danฤฑลmanฤฑ John R. Bolton, yazdฤฑฤฤฑ kitabฤฑnda, 2018’de Arjantin’deki G-20 toplantฤฑsฤฑnda da Erdoฤan’ฤฑn Trump’tan New York Gรผney Bรถlge Savcฤฑlฤฑฤฤฑ’ndaki savcฤฑlarฤฑn gรถrevden alฤฑnmasฤฑnฤฑ istediฤini anlattฤฑ.
Kitaba gรถre Erdoฤan, Halkbank ile yapฤฑlan ticaretin altฤฑn ve yiyecek bazฤฑnda olduฤu, dolar ve ABD bankalarฤฑ aracฤฑlฤฑฤฤฑyla olmamasฤฑ dolayฤฑsฤฑyla yasa dฤฑลฤฑ olmadฤฑฤฤฑnฤฑ aktardฤฑ.
Bolton, Trump’ฤฑn da bunu mantฤฑklฤฑ bulduฤunu yazdฤฑ.
Bolton kitabฤฑnda ayrฤฑca Nisan 2019’da Barr’ฤฑ, Trump’ฤฑn, ‘diktatรถrlere kiลisel faydasฤฑnฤฑn bulunduฤu’ konusunda uyardฤฑฤฤฑnฤฑ da ifade etti.
New York Times gazetesi ise Ekim 2019’a kadar Trump yรถnetiminin yargฤฑ รผzerinde Halkbank davasฤฑyla ilgili baskฤฑnฤฑn devam ettiฤini aktardฤฑ.(BBC Tรผrkรงe)
