Barajlar kuraklฤฑk nedeniyle son 10 yฤฑlฤฑn en kรถtรผ ikinci dรถnemin yaลฤฑyor. Barajlardaki doluluk oranฤฑ yรผzde 44โรผn altฤฑna indi. 7 Temmuzโda yรผzde 60.78 olarak รถlรงรผlen doluluk oranฤฑ, dรผn yรผzde 44โe kadar geriledi. ฤฐstanbulโda sonbaharฤฑn sฤฑcak ve yaฤฤฑลlฤฑ geรงeceฤini ancak yaฤฤฑล dengesizliฤi nedeniyle yaฤฤฑลlarฤฑn verimli olmayacaฤฤฑnฤฑ belirten ฤฐstanbul Teknik รniversitesi (ฤฐTร) Meteoroloji Mรผhendisliฤi Bรถlรผmรผโnden Prof. Dr. Orhan ลen, “Melenโden gelen su dahil olmak รผzere her gรผn barajlardaki suyun yรผzde 0.8โi azalฤฑyor. Bu oran 0.6โya รงekilmeli. ลayet hiรง yaฤmur yaฤmazsa bugรผnden itibaren 60 gรผnlรผk suyumuz kaldฤฑ. Dรผzgรผn su politikalarฤฑ hayata geรงirilmezse birkaรง yฤฑl iรงinde ciddi sฤฑkฤฑntฤฑlar yaลanฤฑr” dedi.
“ลiddetli, hฤฑzlฤฑ ve yรผzeysel akฤฑลla boลa gidecek yaฤฤฑลlarฤฑn su havzalarฤฑnฤฑ yeterince besleyemediฤinden” bahseden Prof. Dr. Orhan ลen ลunlarฤฑ sรถyledi:
“ฤฐstanbulโun su toplama havzalarฤฑ imara aรงฤฑldฤฑฤฤฑ iรงin yaฤฤฑลlar, topraฤa karฤฑลamฤฑyor. ลehirde yeลil alan kalmadฤฑ. Yaฤmur suyu yรผzeysel akฤฑลla denizlere, kanalizasyon sistemine gidiyor. Kuraklฤฑkla bรถyle mรผcadele edemeyiz. Melen Barajฤฑ ivedilikle tamamlanฤฑp, hizmete girmeli. Melen Barajฤฑ faaliyete geรงmediฤi takdirde bรผyรผk sฤฑkฤฑntฤฑ yaลanฤฑr. ฤฐstanbulโun su kaderi bir anlamda Melen Barajฤฑโna baฤlฤฑ. Yeni barajlara da ihtiyaรง var ancak baraj yapacak yer kalmadฤฑ. Eldeki barajlar ancak 5 milyon kiลiye yetecek suyu biriktiriyor. Melenโden gelen su da 5 milyon kiลiye yetecek dรผzeyde. Kentin gerรงek nรผfusu 20 milyon ve aslฤฑnda mevcut potansiyelin iki katฤฑ daha su gerekiyor. Tek kaynaฤฤฑmฤฑz yaฤmur. Kuraklฤฑk devam ederse, รถnรผmรผzdeki yaz su seviyeleri dibe vurur. ฤฐstanbulโun gรผnlรผk su ihtiyacฤฑ 3.2 milyon metrekรผp. Su tasarrufu, kayฤฑp, kaรงaklarฤฑn รถnlenmesiyle bu oranฤฑ 2.5 milyon metrekรผp seviyesine dรผลรผrmemiz mรผmkรผn.โ
“Bรผyรผk bir su riski var”
Boฤaziรงi รniversitesi Kandilli Rasathanesi Meteoroloji Laboratuvarฤฑ Baลkanฤฑ Prof. Dr. Adil Tek, ฤฐstanbul ve รงevresi iรงin รถnรผmรผzdeki dรถnem ciddi meteorolojik kuraklฤฑk yaลanacaฤฤฑ uyarฤฑsฤฑnda bulunarak, ลรถyle konuลtu:
โฤฐklim modellemeleri รถnรผmรผzdeki Ekim ve Kasฤฑm aylarฤฑnฤฑn da kurak geรงeceฤini gรถsteriyor. Sฤฑcaklฤฑklar bir miktar dรผลse de, yaฤฤฑลlarฤฑ sel ลeklinde gรถreceฤiz. Bu tรผr yaฤฤฑลlar topraฤa ve su kaynaklarฤฑna karฤฑลmadan yรผzeyden akฤฑp gidiyor. Son yฤฑllarda ortaya รงฤฑkan yaฤฤฑล rejimi topraฤฤฑ doldurmadฤฑฤฤฑ gibi yeraltฤฑ sularฤฑ da beslenemiyor. ฤฐstanbul aรงฤฑsฤฑndan bรผyรผk su riski var ama kimse gรถrmek istemiyor. Kent genelindeki barajlarฤฑn doluluk oranฤฑ yรผzde 40โlara gerilemiล vaziyette. Melenโden gelen su dahil olmak รผzere her gรผn barajlardaki suyun yรผzde 0.8โi azalฤฑyor. Bu oran 0.6โya รงekilmeli. ลayet hiรง yaฤmur yaฤmazsa bugรผnden itibaren 60 gรผnlรผk suyumuz kaldฤฑ. Dรผzgรผn su politikalarฤฑ hayata geรงirilmezse birkaรง yฤฑl iรงinde ciddi sฤฑkฤฑntฤฑlar yaลanฤฑr.”
“ฤฐstanbul susuz kalฤฑr”
Devlet Su ฤฐลleri (DSฤฐ) Eski Daire Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ ve Su Politikalarฤฑ Derneฤi Baลkanฤฑ Dursun Yฤฑldฤฑz, Melen Barajฤฑโnฤฑn รถnemine dikkat รงekerek ลu uyarฤฑlarda bulundu:
โUmarฤฑm kuraklฤฑk tablosu Melen havzasฤฑnda ortaya รงฤฑkmaz. รnรผmรผzdeki yฤฑl ฤฐstanbulโda ciddi bir su krizi yaลanabilir. Bu tablonun 2021, 2022โye sarkmasฤฑ durumunda รงok aรงฤฑk sรถylรผyorum, ฤฐstanbul susuz kalฤฑr. Suyun รงok verimli kullanฤฑlmasฤฑ gerekiyor. ฤฐstanbul, รงevresindeki su kaynaklarฤฑnฤฑ sรผnger gibi emiyor. Vatandaลlarฤฑn su kullanฤฑm bilincini arttฤฑracak eฤitim ve tanฤฑtฤฑmlar yapฤฑlmalฤฑ. Suyu verimli kullanan tesislere geรงilmeli. Araba yฤฑkama, halฤฑ yฤฑkama gibi hoyratlฤฑklara son verilmeli. Bulaลฤฑk, รงamaลฤฑr yฤฑkarken suyu รงok dikkatli tรผketmeliyiz.โ
“Baraj gรถvdesinde รงatlaklar var”
Melen Barajฤฑ inลaatฤฑ geรงtiฤimiz yฤฑl tamamlandฤฑ. Ancak baraj gรถvdesinde yaลanan รงatlaklar nedeniyle, barajฤฑn su tutmadฤฑฤฤฑ belirtilirken, sorunun gรผรงlendirilme รงalฤฑลmalarฤฑyla giderilmesi planlanฤฑyor. Milliyet’en Mert ฤฐnan’a konuลan Dursun Yฤฑldฤฑz ลunlarฤฑ sรถyledi:
โBarajฤฑn aslฤฑnda geรงen yฤฑl tamamlanmasฤฑ gerekiyordu. Zemindeki oturmalar nedeniyle baraj gรถvdesinde รงatlaklar oluลtu. Bunun รผzerine DSฤฐ mevcut barajฤฑ gรผรงlendirmek iรงin hฤฑzla yeni bir proje hazฤฑrlattฤฑ ve inลaat iลini 28 ลubat 2020โde ihale etti. ลimdi mevcut barajฤฑn arkasฤฑna bu barajฤฑ destekleyecek bir yapฤฑ yapฤฑlacak ve รถnceki barajฤฑn memba yรผzรผne jeo-membran denilen geรงirimsiz bir malzeme serilecek. DSฤฐ yeni inลaat iรงin yer teslimini 1 Haziran 2020โde yaptฤฑ ve iลin bin gรผn iรงinde tamamlanmasฤฑnฤฑ istedi. Ancak bu yeni projenin de sorunu รงรถzemeyip tekrar sรผrenin uzamasฤฑ ve maliyetin รงok artmasฤฑna neden olma ihtimalinden sรถz ediliyor. DSฤฐ ve ฤฐSKฤฐ arasฤฑnda daha yakฤฑn bilgilendirme ve iลbirliฤi gerekli.โ
