Tรผrkiye ekonomisi uzun sรผreden beri bir kavramsal รงerรงeveden yoksun ifadesini kullanan Sesmir Baลkanฤฑ Orhan รkmen, Tรผrkiye ekonominin kavramsal รงerรงevesi olmadฤฑฤฤฑ iรงin, veri ve bilgileri elde edilmesi, iลlenmesi, daฤฤฑtฤฑmฤฑ veya iletiลim sรผreรงleri matematiksel bir temelde kurgulanamฤฑyor” ifadesini kullandฤฑ.
รkmen’in aรงฤฑklamasฤฑ ลu ลekilde:
“Tรผrkiye ekonomisinde entelektรผel sermaye kullanฤฑmฤฑ gรถreceli olarak zayฤฑf kalฤฑyor: Bilginin temel รผretim faktรถrรผ olduฤu bu gรผnkรผ dรผnya da Tรผrkiye ekonomisi daha รงok fiziksel ve temel beลerรฎ sermayeyi kullanฤฑyor, entelektรผel sermaye kullanฤฑmฤฑ zayฤฑf kalฤฑyor. Dolayฤฑsฤฑyla bir yandan dijitalleลmeye ve internete baฤlฤฑ bir รผretim yapฤฑsฤฑna geรงiล hฤฑzฤฑ yavaลlฤฑyor, bir yandan da ekonominin kรผresel baฤlantฤฑ aฤlarฤฑ azalฤฑyor.
Regรผlasyonlar kumanda-kontrol felsefesiyle hazฤฑrlanmakta, ekonomi hiyerarลik-bรผrokratik bir yapฤฑya evirilmektedir: Geliลmiล Dรผnya ekonomileri aฤ รถrgรผsรผ veya ลebeke tรผrรผ organizasyon standardฤฑna giderken, Tรผrkiye ekonomisi giderek hiyerarลik ve bรผrokratik bir yapฤฑya doฤru evirilmekte ve regรผlasyonlar kumanda-kontrol felsefesiyle hazฤฑrlanmaktadฤฑr. Dรผzenlemelerde, esneklik ve piyasa amaรงlarฤฑna uygun kriterlerin รถn plana รงฤฑkartฤฑlmasฤฑ esas olmalฤฑdฤฑr.
Mal ve hizmet รผretimi, kapsam, yenilik ve kalite รผzerine deฤil, sadece dรผลรผk maliyet รผzerine kurgulandฤฑฤฤฑ iรงin ulusal ekonominin dฤฑล dรผnyayla var olan karลฤฑlaลtฤฑrmalฤฑ รผstรผnlรผkleri iลlevsizleลmektedir:
รretim ve dฤฑล satฤฑm, dรผลรผk maliyet, dรผลรผk deฤerli yerel para mantฤฑฤฤฑ รผzerine kurgulanmฤฑล olduฤu iรงin, karลฤฑlaลtฤฑrmalฤฑ รผstรผnlรผk alanlarฤฑ artฤฑk korunamamakta ve Tรผrkiye ekonomisi iรงin rekabet avantajฤฑ artฤฑk ortaya รงฤฑkmamaktadฤฑr. Halbuki karลฤฑlaลtฤฑrmalฤฑ รผstรผnlรผฤรผn kaynaฤฤฑ artฤฑk dรผลรผk maliyet ve รถlรงek ekonomisi deฤil, kapsam ekonomisi, yenilik ve kalitedir.
Giriลimcilerin, tek baลฤฑna ve kapalฤฑ rekabet stilini hฤฑzlฤฑca terk etmeleri gerekir: Giriลimcilerin tek baลฤฑna ve kapalฤฑ rekabet stili terk etmekte zorlanฤฑyorlar. Gรผnรผmรผzde iล birlikleri, ortaklฤฑklar, karลฤฑlฤฑklฤฑ veya karลฤฑlฤฑksฤฑz sinerji ve birleลme esastฤฑr.
Bilanรงolarฤฑnฤฑ yayฤฑmlamaktan korkan firmalarฤฑn รงoฤunlukta olduฤu bir ekonomi aรงฤฑsฤฑndan global pazarlarda oyun kurucu olmak mรผmkรผn deฤildir.
Tรผrkiye ekonomisi, yรผksek reel รผcret politikasฤฑna geรงmelidir.
Yรผksek reel รผcret iลgรผcรผ verimliliฤini, รงฤฑktฤฑ kalitesini ve bรผyรผmeyi artฤฑracak, sosyal dengeyi koruyacaktฤฑr.
Bilginin temel รผretim gรผcรผ haline gelmesi iรงin, gayri maddi varlฤฑklarฤฑn, bilanรงolarda maddi varlฤฑklardan daha รงok yer kaplamasฤฑ gerekir.”
