Bingรถl ve Elazฤฑฤ depremlerini bilen Bilim Akademisi รyesi ve Yer Bilimci Prof. Dr. Naci Gรถrรผr, deprem beklenen yerlerin hangileri olduฤuyla ilgili bilgi verirken โMarmaraโnฤฑn altฤฑndaki arz kabuฤu รงatฤฑrdamaya baลladฤฑโ dedi.
Gรถrรผr, deprem endiลesi yaลadฤฑklarฤฑ yerleri, “Birinci derecede olma olasฤฑlฤฑฤฤฑ ฤฐstanbul var, kuzey Anadolu fayฤฑ รผzerinde. Yine bu fay รผzerinde, Erzincan Karlฤฑova arasฤฑ var, orada da en son deprem 1794, 7.1 bรผyรผklรผฤรผnde bir deprem. Doฤu Anadolu fayฤฑ รผzerinde yine Karlฤฑova Bingรถl, aynฤฑ zamanda รelikhan Erkenek, Kahramanmaraล Tรผrkoฤlu yรถresi sฤฑkฤฑntฤฑlฤฑ olduฤunu dรผลรผndรผฤรผmรผz yer. Hatay civarฤฑ, รlรผdeniz รผzerinde yine 1822’de orada da 7.4 bรผyรผklรผฤรผnde bir deprem olmuลtu. Bu saydฤฑฤฤฑm yerler endiลe ettiฤimiz yerler. รรผnkรผ, uzun zamandฤฑr depremler olmamฤฑล, fazla da zaman geรงtiฤi iรงin endiลe ederiz. Deprem beklenen yerler listesine sokarฤฑz” ลeklinde aรงฤฑkladฤฑ.
Bingรถl ve Elazฤฑฤ Depremlerini bilen Bilim Akademisi รyesi ve Yer Bilimci Prof. Dr. Naci Gรถrรผr, Tรผrkiyeโdeki deprem gerรงeฤiyle ilgili รถnemli aรงฤฑklamalarda bulundu. Mynette yer alan habere gรถre, Tรผrkiye’de kentsel dรถnรผลรผmรผn mรผteahhitlerin yolunu aรงtฤฑฤฤฑnฤฑ, afet ve risk yรถnetiminde eksikliklerin bulunduฤuna dikkat รงeken Prof. Dr. Naci Gรถrรผr, kendilerinin depremin zamanฤฑnฤฑ bilmediฤini ancak bir yer bilimci olarak endiลe ettikleri hususlarฤฑ dile getirdiklerini sรถyledi.
Bilim Akademisi รyesi ve Yer Bilimci Prof. Dr. Naci Gรถrรผr’รผn, aรงฤฑklamalarฤฑ;
Hem Dรผzce hem Gรถlcรผk depremleri, Marmara Depremiโni tetikledi. Beklediฤimiz deprem halihazฤฑrda tetiklenmiลtir. 99 depremleri olmasaydฤฑ, biz bugรผn Marmara’da deprem bekliyor olmayacaktฤฑk.
โMarmara’nฤฑn altฤฑndaki arz kabuฤu รงatฤฑrdamaya baลladฤฑ”
Anadolu, iki fay boyunca (Kuzey Anadolu, Doฤu Anadolu Fayฤฑ) Yunanistan’a doฤru her yฤฑl 2, 2.5 santim gelir. Bu hareket durmaz, durdurulamaz. Bu mekanizma en son 13 milyon yฤฑl รถnce gerรงekleลti, daha da devam edecek. O hareket devam ederken bir yerde takฤฑlฤฑr, kayalar gerilir, eninde sonunda patlar, deprem olur. Bunu ลunun iรงin sรถylรผyorum, รถzellikle Gรถlcรผk depremi, o zaman zarfฤฑnda Marmara’nฤฑn altฤฑndaki kabuฤa 220, 250 senede birikmesi gereken enerjiyi yรผkledi. Zaten gerilmiลti, Marmara’nฤฑn altฤฑndaki arz kabuฤu รงatฤฑrdamaya baลladฤฑ.
“Bardaฤฤฑ taลฤฑran son damla olabilir”
Parson diye bir araลtฤฑrmacฤฑ, Tรผrk bilim adamlarฤฑ ile birlikte yayฤฑnladฤฑlar. Dediler ki, 99 Gรถlcรผk depreminden sonra her an olmak kaydฤฑyla 30 sene iรงerisinde Marmara’da 7’den bรผyรผk bir deprem olma olasฤฑlฤฑฤฤฑ yรผzde 60’dan fazladฤฑr. Dolayฤฑsฤฑyla Marmara’da deprem beklentisi bilimsel bir gerรงeklik.
โKumburgaz fayฤฑnฤฑn batฤฑ ucunda meydana geldi”
Silivri aรงฤฑklarฤฑnda olan son iki deprem, bizim kฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ beklediฤimiz ve kฤฑrฤฑlฤฑrsa en az 7.2 deprem รผreteceฤini dรผลรผndรผฤรผmรผz Kumburgaz fayฤฑnฤฑn batฤฑ ucunda meydana geldi. Kรผรงรผkte olsa etkisi bรผyรผk olabilir. Bunlar bir anlamda bardaฤฤฑ taลฤฑran son damla olabilir. Bizim beklediฤimiz Marmara depremini daha da รถne รงekebilir.
โDรผnyanฤฑn en iyi bilinen iรง denizi”
Marmara, deprem olduฤu zaman (99 depremi) hiรง bilemediฤimiz bir denizdi. Bugรผn rahatlฤฑkla sรถyleyebilirim, dรผnyanฤฑn en iyi bilinen iรง denizi. Bu iล iรงinde milyonlarca euro araลtฤฑrma projeleri oluลturduk. Tรผrkiye Cumhuriyeti Devleti’nden tek bir kuruล harcamadฤฑk. Uluslararasฤฑ fonlarla baลardฤฑk bir avuรง insan, teknik รผniversitede.
“10-15 bin รถlรผmle bunu atlatamazsฤฑnฤฑz”
ฤฐstanbul’da tehlike ciddi. 10-15 bin รถlรผmle bunu atlatamazsฤฑnฤฑz. 1 milyon 600 bin binanฤฑn yรผzde 1’i, 16 bin bina yapar. Beklediฤimiz depremde desek ki, ฤฐstanbul’daki depremde insanlarฤฑn yรผzde 99’u burnu kanamadan รงฤฑkacak. Geriye kalฤฑyor yรผzde 1, 16 bin bina, rakamlar 500 bine รงฤฑkฤฑyor. Yรผzde 1’i de alma. Binde 2.5’i dรผลรผn. 4 bin binayฤฑ 4 katla รงarpsan, her katta iki daire, 32 bin daire her daireye 4 kiลiyi koy, yine 120 binleri bulacaktฤฑr. รyle 10 bin รถlรผmle bu doฤru deฤil. Deprem veya herhangi bir afette en bรผyรผk tehlike, o tehlikenin cahili olmaktฤฑr.
โรnce yรถnetimi hazฤฑrlamak lazฤฑm”
ฤฐstanbul’u veya bir kenti depreme hazฤฑrlamak iรงin รถnce yรถnetimi depreme hazฤฑrlamak lazฤฑm. Yani ฤฐstanbul’u yรถnetenlerin, Valilik, belediye veya bunlara baฤlฤฑ kuruluลlarฤฑn, afet yรถnetimi nedir, risk yรถnetimi nedir, biliyor ve sindirmiล olmalarฤฑ lazฤฑm. Depreme hazฤฑrlanacaksak, bilinรงsiz bir halkla baล edemezsiniz. Yani halk, deprem รถncesinde, deprem sonrasฤฑnda ne yapacaฤฤฑnฤฑ biliyor olmasฤฑ lazฤฑm. Halk eฤitimi olmalฤฑ.
โDeprem Kanal ฤฐstanbul’u รงok kรถtรผ tetikler”
Kanal ฤฐstanbul depremi tetiklemez ama deprem Kanal ฤฐstanbul’u รงok kรถtรผ etkiler. Bรถyle bir projeyi bir yer bilimci olarak doฤru bulmuyorum. Bize รงok pahalฤฑya mal olabilir. Depremle bu yapฤฑnฤฑn sฤฑnavฤฑ depremin bu yapฤฑyฤฑ bรผyรผk รถlรงรผde tahrip edebileceฤi gibi bir endiลem var, geriye dรถnรผลรผ olmayan sonuรงlara yol aรงabilir. ฤฐstanbul iรงin en saฤlฤฑklฤฑ proje insanlarฤฑn eve, Anadolu’ya dรถnmesi projesidir.
