Ekonomik bรผyรผmenin รถncรผ gรถstergesi olan imalat sanayi performansฤฑnda en hฤฑzlฤฑ ve gรผvenilir referans kabul edilen ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye ฤฐmalat PMI (Satฤฑn Alma Yรถneticileri Endeksi) nisan ayฤฑnda 33,4โe gerileyerek imalat sektรถrรผnde belirgin bir yavaลlamaya iลaret etti. Covid-19 salgฤฑnฤฑ ve salgฤฑnฤฑn yayฤฑlmasฤฑnฤฑ รถnlemeye yรถnelik tedbirlerin sonucu olarak ลiddetlenen imalat sektรถrรผndeki yavaลlama, kรผresel finansal krizden beri en yรผksek oranda gerรงekleลti.
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye Sektรถrel PMI nisan ayฤฑ verileri de Covid-19 salgฤฑnฤฑnฤฑn Tรผrk imalat sektรถrรผnรผn tamamฤฑnฤฑ gรผรงlรผ ลekilde etkilediฤini gรถsterdi. Takip edilen sektรถrlerin tamamฤฑnda faaliyet koลullarฤฑ Haziran 2019โdan bu yana ilk kez yavaลladฤฑ. Tรผm sektรถrlerdeki yavaลlama, sektรถrel PMI serisinin baลladฤฑฤฤฑ Ocak 2016โdan beri en yรผksek oranlarda gerรงekleลti.
Ekonomik bรผyรผmenin รถncรผ gรถstergesi olan imalat sanayi performansฤฑnda en hฤฑzlฤฑ ve gรผvenilir referans kabul edilen ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ (ฤฐSO) Tรผrkiye ฤฐmalat PMI (Satฤฑn Alma Yรถneticileri Endeksi) anketinin Nisan 2020 dรถnemi sonuรงlarฤฑ aรงฤฑklandฤฑ.
Eลik deฤer olan 50,0โnin รผzerinde รถlรงรผlen tรผm rakamlarฤฑn sektรถrde iyileลmeye iลaret ettiฤi anket sonuรงlarฤฑna gรถre, martta 48,1 olarak รถlรงรผlen PMI nisanda 33,4โe gerileyerek imalat sektรถrรผnde belirgin bir yavaลlamaya iลaret etti. Koronavirรผs (Covid-19) salgฤฑnฤฑ ve salgฤฑnฤฑn yayฤฑlmasฤฑnฤฑ รถnlemeye yรถnelik tedbirlerin sonucu olarak ลiddetlenen imalat sektรถrรผndeki yavaลlama, 2008 yฤฑlฤฑndaki kรผresel finansal krizden beri en yรผksek oranda gerรงekleลti.
Nisanda imalatรงฤฑlarฤฑn yaygฤฑn bir ลekilde รผretime ara verdikleri gรถrรผlรผrken, bu durum hem รผretim hem de yeni sipariลlerde ciddi yavaลlamalara yol aรงtฤฑ. Her iki gรถstergede de anketin baลladฤฑฤฤฑ Haziran 2005โten beri en belirgin ivme kaybฤฑ gรถzlendi. Toplam yeni sipariลlerdeki azalmanฤฑn yanฤฑ sฤฑra, salgฤฑnฤฑn kรผresel รถlรงekte tรผm pazarlarฤฑ etkilemesi sonucu, firmalarฤฑn yeni ihracat sipariลlerinde de sert yavaลlama kaydedildi. Yeni sipariลlerdeki yetersizlik, firmalarฤฑn son dรถrt ayda ilk kez istihdam dรผzeyini azaltmalarฤฑna yol aรงtฤฑ. Sรถz konusu dรผลรผล son 11 yฤฑlฤฑn en yรผksek oranฤฑnda gerรงekleลti. Nisanda satฤฑn alma faaliyetleri azalฤฑrken bu durum girdi stoklarฤฑndaki dรผลรผลรผn hฤฑzlanmasฤฑna katkฤฑda bulundu.
Veriler Covid-19 salgฤฑnฤฑnฤฑn tedarik zincirlerini de รถnemli รถlรงรผde etkilediฤine iลaret etti. Anket katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑ, bazฤฑ tedarikรงilerin รผretime ara verdiฤini, ayrฤฑca girdi temini ve lojistikte sorunlar yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti. Bunlara baฤlฤฑ olarak, girdilerin teslimat sรผrelerinde anket tarihinin en yรผksek artฤฑลฤฑ gรถrรผldรผ. Girdi maliyetleri belirgin bir ลekilde yรผkselmeyi sรผrdรผrdรผ, ancak artฤฑล nisan ayฤฑnda son รผรง ayฤฑn en dรผลรผk oranฤฑnda gerรงekleลti. Firmalar genel olarak, girdi fiyatlarฤฑnda artฤฑลa yol aรงan temel faktรถrรผn Tรผrk Lirasฤฑndaki zayฤฑflฤฑk olduฤunu belirtti. ฤฐmalatรงฤฑlar, girdi maliyetlerindeki yรผkseliลe nihai รผrรผn fiyatlarฤฑnฤฑ artฤฑrarak karลฤฑlฤฑk verdi. Bununla birlikte, bazฤฑ firmalarฤฑn sipariลleri gรผvence altฤฑna almak iรงin fiyatlarda indirimlere gitmesi enflasyon oranฤฑnฤฑn ocak ayฤฑndan beri en dรผลรผk seviyeye gerilemesini saฤladฤฑ.
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye ฤฐmalat PMI verileri hakkฤฑnda deฤerlendirmede bulunan IHS Markit Ekonomi Direktรถrรผ Andrew Harker, ลunlarฤฑ sรถyledi:
Nisan ayฤฑ PMI verileri, Covid-19 salgฤฑnฤฑnฤฑn ve salgฤฑna karลฤฑ devreye alฤฑnan sokaฤa รงฤฑkma kฤฑsฤฑtlamasฤฑ รถnlemlerinin Tรผrk imalat sektรถrรผ รผzerindeki olumsuz etkilerini ortaya koydu. รretim ve yeni sipariลlerdeki yavaลlamalar, kรผresel finans krizinin etkilerinin en yoฤun hissedildiฤi dรถnemdekinden bile daha yรผksek oranda gerรงekleลti. ฤฐล yรผklerindeki sert dรผลรผลe baฤlฤฑ olarak yeni iลe alฤฑmlarฤฑ sรผrdรผremeyen firmalar, koลullarฤฑn รถnรผmรผzdeki dรถnemde iyileลmeye baลlamasฤฑnฤฑ umuyor.โ
Sektรถrlerin tamamฤฑ etkilendi
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye Sektรถrel PMI nisan ayฤฑ verileri de Covid-19 salgฤฑnฤฑnฤฑn Tรผrk imalat sektรถrรผnรผn tamamฤฑnฤฑ gรผรงlรผ ลekilde etkilediฤini gรถsterdi. Takip edilen sektรถrlerin tamamฤฑnda faaliyet koลullarฤฑ yavaลladฤฑ ve bu durum Haziran 2019โdan beri ilk kez gerรงekleลti. Tรผm sektรถrlerde, nisan ayฤฑndaki yavaลlama sektรถrel PMI serisinin baลladฤฑฤฤฑ Ocak 2016โdan beri en yรผksek oranlarda gerรงekleลti. รretimin en sert ivme kaybettiฤi sektรถr, anket tarihindeki en yรผksek oranlฤฑ gerilemenin gerรงekleลtiฤi giyim ve deri รผrรผnleri sektรถrรผ oldu. Tekstil ile elektrikli ve elektronik รผrรผnler sektรถrlerinde de belirgin hฤฑz kaybฤฑ yaลandฤฑ. รretimdeki en dรผลรผk oranlฤฑ yavaลlama gฤฑda รผrรผnleri sektรถrรผnde gรถrรผldรผ. รretim tarafฤฑndaki zayฤฑflฤฑฤa paralel yeni sipariลlerde de yavaลlamalar gerรงekleลti. Kรผresel รถlรงekte yaลanan pazar daralmasฤฑna baฤlฤฑ olarak yeni ihracat sipariลleri genele yaygฤฑn bir ลekilde yavaลladฤฑ. ฤฐstihdama iliลkin olarak ise kฤฑsmi iyimserlik belirtileri gรถzlendi. Kimyasal, plastik ve kauรงuk รผrรผnler sektรถrรผ istihdamฤฑ artฤฑrmayฤฑ sรผrdรผrรผrken ana metal ve tekstil gibi diฤer bazฤฑ sektรถrlerde nispeten ฤฑlฤฑmlฤฑ iลgรผcรผ kayฤฑplarฤฑ gerรงekleลti. On sektรถrรผn tamamฤฑnda tedarikรงilerin teslimat sรผresi mart ayฤฑna kฤฑyasla daha yรผksek oranda arttฤฑ. Dรถrt sektรถrde maliyet enflasyonu hฤฑzlandฤฑ, metalik olmayan mineral รผrรผnler ve tekstil hariรง tรผm sektรถrlerde nihai รผrรผn fiyatlarฤฑ arttฤฑ.
Nisan anketi sonuรงlarฤฑnฤฑ deฤerlendiren IHS Markit Ekonomi Direktรถrรผ Andrew Harker, ลunlarฤฑ sรถyledi:
โNisan ayฤฑnda Tรผrk imalat sektรถrlerinin tamamฤฑ, COVID-19 salgฤฑnฤฑnฤฑn sekteye uฤratฤฑcฤฑ etkilerine maruz kaldฤฑ. Salgฤฑnฤฑn ilk aลamasฤฑnda talep yรถnรผnden gรผรงlenme sergileyen gฤฑda รผrรผnleri sektรถrรผ bile yavaลlama konusunda diฤer sektรถrlere katฤฑldฤฑ. Kimyasal, plastik ve kauรงuk sektรถrรผ gรถreli olarak gรผรงlรผ performans gรถsteren sektรถrlerden biri oldu ve ikinci รงeyreฤin baลฤฑnda istihdam yaratmaya devam etti.โ
