Hazine ve Maliye Bakanฤฑ Berat Albayrak, yeni tip koronavirรผs (Kovid-19) salgฤฑnฤฑ nedeniyle dรผnya genelinde yaลanan olumsuz gรถrรผntรผlerin Tรผrkiye’de yaลanmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek “รlke olarak da bir zihinsel eลiฤi de aลmฤฑล durumdayฤฑz. ‘Biz yapamayฤฑz’ duvarฤฑ yฤฑkฤฑlmฤฑลtฤฑr” dedi.
Hazine ve Maliye Bakanฤฑ Berat Albayrak, Sabah yazarฤฑ Okan Mรผderrisoฤlu’nun gรผndeme iliลkin sorularฤฑnฤฑ yanฤฑtladฤฑ. Albayrak, “Kovid-19 salgฤฑnฤฑ kรผresel ekonomiyi nasฤฑl etkiledi, toparlanma sรผreci iรงin รถngรถrรผnรผz nedir?” ลeklindeki soruya, “Kรผresel ekonomi maalesef salgฤฑna hazฤฑrlฤฑksฤฑz yakalandฤฑ. 2008 sonrasฤฑ para ve maliye politikalarฤฑnda eล gรผdรผm saฤlanmadฤฑ. Bรผyรผmeler, hala kรผresel anlamda hedeflenen seviyelere ulaลamadฤฑ. ABD ve diฤer geliลmiล รผlkeler arasฤฑnda da ciddi bir uyumsuzluk sรถz konusuydu” yanฤฑtฤฑnฤฑ verdi.
Albayrak ลunlarฤฑ kaydetti:
“Ticaret savaลlarฤฑ bu uyumsuzluฤun en somut ortaya รงฤฑkฤฑล biรงimiydi. ฤฐlaveten Brexit ve AB kaynaklฤฑ siyasi belirsizlikler de eklendiฤinde salgฤฑn kรผresel ekonomiyi de hฤฑzla etkisi altฤฑna aldฤฑ. Kรผresel รถlรงekte borsalarฤฑn gerilemesine, genel olarak รผlke risk primlerinin yรผkselmesine, finansal varlฤฑk gruplarฤฑnฤฑn ve geliลmekte olan รผlke para birimlerinin deฤer kaybetmesine, geliลmekte olan รผlkelerden para รงฤฑkฤฑลฤฑ yaลandฤฑฤฤฑna, tรผm dรผnyada ekonomik aktivitenin yavaลlamasฤฑna, hanehalkฤฑ gelirlerinin azalmasฤฑna, iลsizliฤin artmasฤฑna ลahit olduk.
Salgฤฑn ne kadar hฤฑzlฤฑ kontrol altฤฑna alฤฑnฤฑrsa toparlanma sรผreci de o kadar hฤฑzlฤฑ olacaktฤฑr. รlke olarak bizim salgฤฑnla mรผcadelede baลarฤฑlฤฑ olmamฤฑz รถnemli, ancak tam anlamฤฑyla normalleลmenin gerรงekleลebilmesi iรงin yakฤฑn ticaret ortaฤฤฑmฤฑz olan รผlkeler ile bize รงok sayฤฑda turist gรถnderen รผlkelerin de ekonomik anlamda normale dรถnmesi รถnemli. ลunu net olarak sรถylemeliyim ki, รผlkemizin en bรผyรผk ลanslarฤฑndan biri รถzellikle bรถyle bir salgฤฑn dรถneminde Sayฤฑn Cumhurbaลkanฤฑmฤฑzฤฑn liderliฤinde, neyin ne olduฤunu bilen bir kadro tarafฤฑndan yรถnetiliyor olasฤฑdฤฑr. Bizim deฤerlendirmelerimize gรถre kรผresel ekonomide toparlanma 2021 yฤฑlฤฑnฤฑn baลlarฤฑnda ancak baลlayabilecek.”
‘ฤฐlave tedbir alฤฑrฤฑz’
– Kovid-19 mรผcadelesinde Tรผrkiye’nin uyguladฤฑฤฤฑ ekonomik reรงetenin kapsayฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑ ve etkinliฤi noktasฤฑnda ilk veriler, geri dรถnรผลler hakkฤฑnda bilgi verir misiniz?
Salgฤฑnla mรผcadelede tarihi bir baลarฤฑ ortaya koyduk. Dรผnyanฤฑn neredeyse tamamฤฑnda gรถrdรผฤรผmรผz olumsuz gรถrรผntรผlerin 1 tanesi bile รผlkemizde yaลanmadฤฑ. Bundan sonra yatฤฑrฤฑmcฤฑlara, saฤlฤฑk, ulaลฤฑm, รผretim, teknoloji gibi alanlardaki kapasitemizi ya da altyapฤฑmฤฑzฤฑ anlatmayacaฤฤฑz. รรผnkรผ tรผm dรผnya Tรผrkiye fotoฤrafฤฑnฤฑ net bir ลekilde gรถrmรผล oldu. En รถnemli kazanฤฑmlardan birisi bu oldu. รlke olarak da bir zihinsel eลiฤi de aลmฤฑล durumdayฤฑz. “Biz Yapamayฤฑz” duvarฤฑ yฤฑkฤฑlmฤฑลtฤฑr. Bundan sonrasฤฑ iรงin de gerek gรผรงlรผ รผretim altyapฤฑmฤฑz, gerek dรผnyada Tรผrkiye’ye karลฤฑ oluลan teveccรผh, gerekse dinamik iรง pazarฤฑmฤฑz toparlanma sรผreci ve sonrasฤฑ iรงin bรผyรผk potansiyel sunacaktฤฑr.
4.4 milyon ailemize nakdi yardฤฑm yaptฤฑk. ฤฐลini kaybeden vatandaลlarฤฑmฤฑzฤฑ da ayrฤฑca bu yardฤฑm kapsamฤฑna alฤฑyoruz. KGF paketli ฤฐล’e Devam Paketi kapsamฤฑnda 144 bin 446 firmamฤฑza yaklaลฤฑk 121,1 milyar TL finansman saฤlandฤฑ. ลirketlerin yรผzde 97’sini KOBฤฐ’ler oluลturdu. Aylฤฑk geliri 5.000 TL’den az vatandaลlarฤฑmฤฑz iรงin sunulan destek kapsamฤฑnda 5 milyon 52 bin vatandaลฤฑmฤฑza 29.2 milyar TL kaynak sunuldu. Yaklaลฤฑk 878 bin esnafฤฑmฤฑza 19.7 milyar TL finansman saฤladฤฑk. Eksiklerimiz olabilir, ancak devamlฤฑ olarak sahadan talepleri topluyor, gereken ilave tedbirleri alฤฑyoruz. Tรผm baลvurularda yรผzde 85’in รผzerinde, dรผnyada eลi benzeri olmayan bir geri dรถnรผล, finansman saฤlama oranฤฑ yakaladฤฑk.
– Salgฤฑn sonrasฤฑnda Tรผrkiye’de kamu maliyesinin ve piyasalarฤฑn nasฤฑl ลekil alacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyorsunuz?
Aฤustos 2018’de baลlayan kur saldฤฑrฤฑlarฤฑnฤฑn ve ekonomimizi doฤrudan hedef alan giriลimlerin neden olduฤu tahribatla mรผcadele ettiฤimiz dengelenme sรผrecinin sonunda bu salgฤฑna yakalandฤฑk. รzellikle enflasyon ve faiz ile mรผcadelemizde saฤladฤฑฤฤฑmฤฑz kazanฤฑmlar sayesinde bugรผn bu denli bรผyรผk bir nakit imkรขnฤฑnฤฑ piyasalara sunabildik. ลimdi dengelenme sonrasฤฑ, “Katma deฤerli, ihracat ve istihdama dayalฤฑ รผretim” olarak tanฤฑmladฤฑฤฤฑmฤฑz deฤiลim sรผrecini tam anlamฤฑyla hayata geรงirecek potansiyelimiz olduฤunu gรถrรผyoruz. รncelikli hedefimiz bu olacak.
Bu yฤฑl geรงici bir ลekilde bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑmฤฑz artacaktฤฑr. Ancak borรง stokumuzun milli gelire oranฤฑ sadece yรผzde 32 ve bu oranda her tรผrlรผ kriterde dรผnya ortalamalarฤฑndan รงok daha iyi durumdayฤฑz. Sรผreรง sonunda dรผnya ortalamalarฤฑ ile farkฤฑmฤฑz bizim lehimize artacaktฤฑr, bu durum orta ve uzun vadede kredi riski algฤฑsฤฑnฤฑn iyileลmesine katkฤฑ saฤlayacaktฤฑr. Kamu maliyesi yรถnetimimiz manevra aรงฤฑsฤฑndan bugรผn birรงok รผlkenin karลฤฑ karลฤฑya kaldฤฑฤฤฑ รงaresizlikler iรงinde olmayฤฑp tam tersi olabildiฤince geniล bir alana sahiptir. Piyasalarda da acil likidite ihtiyacฤฑ yaลanmamasฤฑ amacฤฑyla atฤฑlan adฤฑmlarฤฑn olumlu sonuรงlarฤฑnฤฑ gรถrรผyoruz. Normalleลme ile birlikte Tรผrkiye’nin gรผรงlรผ bรผyรผme potansiyeline hฤฑzla geri dรถneceฤine inanฤฑyorum. Ayrฤฑca bono faizlerindeki dรผลรผล finansman yรผkรผmรผzรผ de azaltฤฑyor.
– ฤฐhracat ve turizm gelirleri noktasฤฑnda yeni tahmin seviyesi nedir? Cari aรงฤฑฤฤฑn finansmanฤฑ iรงin formรผlรผnรผz var mฤฑ?
Biliyorsunuz 2019’u Tรผrkiye’de bir ilk olarak hem pozitif bรผyรผme hem de cari fazlanฤฑn birlikte gรถzlendiฤi bir yฤฑl olarak kapattฤฑk. Kรผresel salgฤฑn ile birlikte dฤฑล talepte gรถrdรผฤรผmรผz dรผลรผล ve รถzellikle uluslararasฤฑ dolaลฤฑmda gรถrdรผฤรผmรผz รถnemli kฤฑsฤฑtlamalar, nisan sonu itibarฤฑyla ihracatฤฑmฤฑzda yฤฑllฤฑk bazda yรผzde 40 kadar bir dรผลรผล olduฤunu gรถsteriyor. Turizm tarafฤฑnda her ne kadar yฤฑlฤฑn ilk iki ayฤฑ oldukรงa gรผรงlรผ geรงmiล olsa da, muhtemelen yฤฑlฤฑn รผรงรผncรผ รงeyreฤinden รถnce kayda deฤer bir iyileลme gรถrmek mรผmkรผn olmayacak. Bununla birlikte, ihracat ve turizm gelirlerinde beklenen dรผลรผลe raฤmen, cari aรงฤฑฤฤฑ olumlu etkileyecek geliลmeler de gรถrรผyoruz.
Enerji ve diฤer emtia fiyatlarฤฑnda kรผresel bazda gรถzlenen รถnemli dรผลรผล ve iรง talebin daralmasฤฑyla ithal รผrรผnlere olan talebin dรผลmesi, dengeleyici faktรถrler olarak rol oynayacak. 2020’de cari dengenin makul ฤฑlฤฑmlฤฑ seviyelerde gideceฤini gรถrรผyoruz. รlkemiz milli gelirin yรผzde 4-5’i seviyelerinde cari aรงฤฑk gรถrdรผฤรผ dรถnemlerde dahi finansman aรงฤฑsฤฑndan sฤฑkฤฑntฤฑ yaลamamฤฑลtฤฑr. Bu รถngรถrรผler ฤฑลฤฑฤฤฑnda ben cari aรงฤฑฤฤฑn finansmanฤฑ anlamฤฑnda bir sorunumuz olduฤunu dรผลรผnmรผyorum. Hazine ve Maliye Bakanlฤฑฤฤฑ’ndaki arkadaลlarฤฑmฤฑz, Turizm Bakanlฤฑฤฤฑmฤฑz, turizmde 2020 yฤฑlฤฑnฤฑn kayฤฑp yฤฑl olmamasฤฑ iรงin bir eylem planฤฑ hazฤฑrlฤฑyorlar. Detaylar netleลtiฤinde onu da kamuoyu ile paylaลฤฑrฤฑz.
‘Bir nevi tefecilik yaparsanฤฑz devlet izin vermez’
– รzel bankalar, bilhassa yabancฤฑ sermayeli olanlar Kovid-19 ลokunun atlatฤฑlmasฤฑnda neden elini taลฤฑn altฤฑna uzatmฤฑyorlar?
Bu soruya รถzellikle finansal anlamda bir cevap vermek gerรงekten zor. Verilecek kredilerinde maliyetlerin yรผksek olmasฤฑ nedeniyle bankalarฤฑn kredi vermemesi anlaลฤฑlabilir. Ancak politika faizinden mevduat faizine kadar Tรผrk Lirasฤฑ tarafฤฑnda tรผm faizlerin dรผลtรผฤรผ veya รถngรถrรผlebilir bantta hareket ettiฤi bir dรถnemdeyiz. Fiyatlamalarฤฑ bu aรงฤฑdan rahatlฤฑkla yapฤฑp risklerini de bu fiyatlamalarla yรถnetebilme imkรขnlarฤฑ olduฤu รงok aรงฤฑk ortada. Sรถzรผnรผ ettiฤiniz bankalar maalesef ihtiyatlฤฑ davranฤฑyoruz iddiasฤฑyla yaklaลฤฑk iki yฤฑldฤฑr reel sektรถre ihtiyacฤฑ olan finansmanฤฑ saฤlamaktan imtina ediyor. Bugรผn de Kovid- 19 ile ilgili belirsizlikler devam ederken kredi kullandฤฑrmayฤฑ ticari anlamda doฤru bulmadฤฑklarฤฑ sรถyleniyor.
Tabi siz, ‘ลu kadar teminatฤฑm var, mรผลterim batarsa batsฤฑn, teminatฤฑmฤฑ alฤฑr zarar etmem,’ dรผลรผncesiyle hareket ediyor ve bir nevi tefecilik tรผrรผnde bir faaliyet yรผrรผtรผyorsanฤฑz, bizim de devlet olarak buna mรผsaade etmemiz, kimse kusura bakmasฤฑn, mรผmkรผn olmaz. Son olarak รผlkemizin kฤฑymetli finansal kaynaklarฤฑnฤฑn daha fazla sayฤฑda ihtiyaรง sahibinin kullanฤฑmฤฑna aรงฤฑlmasฤฑ amacฤฑyla dรผzenleyici kurumumuz BDDK da oldukรงa รถnemli adฤฑmlar attฤฑ. Bu noktada yeni Aktif Rasyosu dรผzenlemeleri bu soruna kesin bir รงรถzรผm buluyor olacaktฤฑr. Bankalardan beklentimiz reel sektรถre ve hane halklarฤฑna kredi kanallarฤฑnฤฑ aรงฤฑk tutmaya devam etmeleridir. Bu baฤlamda ilgili bรผtรผn aktรถrlerle uyum iรงerisinde adฤฑmlar atmaya devam edeceฤiz.
– Kovid-19 sonrasฤฑnda nasฤฑl bir kรผresel sistem tasavvur ediyorsunuz?
ฤฐลbirliฤi mi, yoksa korumacฤฑlฤฑk mฤฑ รถn plana รงฤฑkacak? Birรงok sektรถrde korumacฤฑlฤฑฤฤฑn artacaฤฤฑ, yerel paralarla ticaretin ve dengeli dฤฑล ticaretin รถn plana รงฤฑkacaฤฤฑ, serbest ticaret anlaลmalarฤฑ ve gรผmrรผk birliklerinin yeniden gรถzden geรงirileceฤi bir dรผnyaya doฤru gidiyoruz. Biz de cari aรงฤฑฤฤฑmฤฑz iรงinde รถnemli payฤฑ olan, aรงฤฑk verdiฤimiz รผlkelerle yerel paralarla ticaret ve ithalat dรผzenlemeleri konusunda รถnรผmรผzdeki 1-2 ay iรงinde kararlฤฑ adฤฑmlar atacaฤฤฑz. Artฤฑk yeni bir sistemin ve oyun planฤฑnฤฑn kurgulanmasฤฑ, karลฤฑlฤฑklฤฑ eลitlik รผzerine bir ticari dengenin kurgulanmasฤฑ esas. ลu anda kรผresel tedarik zincirleri geri dรถnรผlemez ลekilde deฤiลiyor. Dรผnya, tรผm tedariฤin belli coฤrafyalara yoฤunlaลmasฤฑnฤฑn sakฤฑncalarฤฑnฤฑ gรถrdรผ. Coฤrafi konumumuzun saฤladฤฑฤฤฑ avantajlarฤฑ hayata geรงirmek iรงin รงok olumlu bir dรถnem olacak, รงeviklik kavramฤฑnฤฑn รถnemi ortaya รงฤฑkacak ve Tรผrkiye birรงok sektรถrde bunun meyvelerini alacak.
– Birkaรง haftadฤฑr swap konusu konuลuluyor. Hangi merkez bankalarฤฑyla swap gรถrรผลmeleri yapฤฑlฤฑyor? Sรผreรงler ne durumda?
G20 รผlkeleriyle gรถrรผลmelerimiz devam ediyor. Bu anlaลmalar, รผlkelerin kendi paralarฤฑyla oluลturduฤu limitler รงerรงevesinde ikili รผlke ticaretini gรผvence altฤฑna almak iรงin yapฤฑlmaktadฤฑr. Farklฤฑ รผlkelerle hali hazฤฑrda faal swap hatlarฤฑmฤฑz da mevcut. Dฤฑล ticaretimizde รถnemli paya sahip olan ve aรงฤฑk verdiฤimiz รผlkelerin yanฤฑ sฤฑra serbest ticaret anlaลmamฤฑz olan tรผm รผlkelerle yerel parayla ticareti gerรงekleลtirmek iรงin swap anlaลmalarฤฑ iรงin gรถrรผลรผyoruz.
– Dolarฤฑn yรผkseliลini baskฤฑlamak iรงin Merkez Bankasฤฑ rezervlerinin satฤฑldฤฑฤฤฑ, rezervlerin yetersiz kaldฤฑฤฤฑ sรถyleniyor…
Merkez Bankamฤฑzฤฑn rezervleri, รผlkemizin kฤฑsa vadeli dรถviz likiditesi ihtiyacฤฑnฤฑ karลฤฑlamak iรงin yeterlidir. Bu konuda yapฤฑlan siyasi kaynaklฤฑ tezviratฤฑn amacฤฑ รผlkede bir panik havasฤฑ oluลturmak, yurt iรงi yerleลiklerin dรถviz talebini kรถrรผklemek, yabancฤฑ sermayeyi korkutup kaรงฤฑrmaktฤฑr. ฤฐรงinden geรงtiฤimiz sรผreรงte, geliลmekte olan รผlkelerden ciddi miktarda sermaye รงฤฑkฤฑลฤฑ oldu. Piyasalarda รงok kฤฑsa sรผrede, รงok yรผksek miktarlarda dรถviz talebi oluลtu. Bu tip dรถnemlerde, tรผm merkez bankalarฤฑ gibi bizim Merkez Bankamฤฑz da piyasadaki oynaklฤฑklarฤฑ azaltmak, dรถviz kurlarฤฑnda gerรงekleลebilecek sert hareketlerin piyasalarda ve ekonomik aktivitede oluลturabileceฤi yan etkilerini sฤฑnฤฑrlamak iรงin piyasaya dรถviz likiditesi saฤlamฤฑล olabilir. Zaten geliลmekte olan รผlkelerin rezerv biriktirmesinin sebeplerinden biri de bรถyle zor dรถnemlerde piyasalara dรถviz likiditesi saฤlayabilmektir. Dฤฑล finansman konusunda oluลturulmak istenen hava Aฤustos 2018’de baลlayan saldฤฑrฤฑlarฤฑn uzantฤฑsฤฑdฤฑr.
– Kurlarda son dรถnemde gรถzlenen hareketliliฤin yรถnetilebilir dรผzeyde tutulmasฤฑ ve รถzellikle ekonomiye dรถviz enjeksiyonu iรงin ne yapacaksฤฑnฤฑz?
Oynaklฤฑk yalnฤฑzca bizim para birimizde deฤil tรผm para birimlerinde ortaya รงฤฑkmฤฑล durumda. Bu krizin baลฤฑndan itibaren geliลmiล รผlke para birimleri dahi eurodan yen’e dolar karลฤฑsฤฑnda รงok ciddi bir oynaklฤฑk gรถsterdi. Ekim 2018 baลlangฤฑcฤฑndan bu yana yabancฤฑlarฤฑn dolar satฤฑp o รผlkenin yerel para birimlerine ve o para birimine ait faizlere yatฤฑrฤฑm yaptฤฑklarฤฑ para birimleri iรงerisinde TL hala karda olan nadir birkaรง para biriminden biridir. Baลka bir deyiลle o tarihten bu yana TL’ye geรงen pozisyonlar dolar getirilerinin yรผzde 13 kadar daha fazla bir getiri saฤlamฤฑลlardฤฑr.
Aslฤฑnda uzun vadeli baktฤฑฤฤฑmฤฑzda รงok net gรถrรผyoruz ki TL pozisyonu alanlar uzun vadeli hep haklฤฑ ve karlฤฑ รงฤฑkmฤฑลlardฤฑr. Buna raฤmen, gรถrรผyoruz ki, siyasi dรผลรผncelerle hareket eden belirli bir kesim, Merkez Bankamฤฑzฤฑn rezerv seviyesini bahane ederek piyasalarฤฑmฤฑzda bir panik havasฤฑ oluลturma ve Tรผrk Lira’sฤฑnฤฑ baskฤฑ altฤฑnda tutma รงabasฤฑ iรงinde. รzellikle yurt dฤฑลฤฑnda yayฤฑn yapan ve geniล bir takipรงi kitlesi olan bazฤฑ basฤฑn-yayฤฑn organlarฤฑ, sanki dรผnyada baลka รผlke kalmamฤฑล gibi sรผrekli olarak Tรผrkiye’yi gรผndemde tutmakta, oluลturduklarฤฑ gerรงeklerden uzak olumsuz gรผndemle, รผlkemizin itibarฤฑna ve finansal gรผvenliฤine saldฤฑrฤฑlarda bulunmaktadฤฑr.
– Rezervler borรงlarฤฑ รถdeyecek durumda yani…
รlkemiz cari iลlemler dengesini saฤlamฤฑลtฤฑr ve bu kanaldan ciddi bir finansman ihtiyacฤฑ bulunmamaktadฤฑr. Hem bankalarฤฑmฤฑzฤฑn hem de finansal olmayan firmalarฤฑmฤฑzฤฑn kฤฑsa vadeli dรถviz aรงฤฑk pozisyonu bulunmamaktadฤฑr; yani, bankalarฤฑmฤฑzฤฑn ve diฤer firmalarฤฑmฤฑzฤฑn kฤฑsa vadeli yurt dฤฑลฤฑ borรงlarฤฑnฤฑ tamamen kapatmaya yetecek kadar dรถviz varlฤฑklarฤฑ bulunmaktadฤฑr. Dฤฑล borcumuzun รถnemli bir kฤฑsmฤฑ dฤฑล ticaretle ilgili finansmanlarฤฑn yanฤฑ sฤฑra bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn istikrarlฤฑ mevduat finansmanฤฑndan oluลmaktadฤฑr.
Devletimizin dฤฑล borรง geri รถdeme takvimi son derece rahat durumdadฤฑr. Gerek bankalarฤฑmฤฑz gerekse de reel sektรถr firmalarฤฑmฤฑz geรงmiล kriz dรถnemlerinde dahi borรงlarฤฑnฤฑ yรผzde 90’lar seviyesinde yรผksek oranlar ile รงevirebilmiลlerdir; bu yฤฑlฤฑn mart ve nisan ayฤฑnda, global piyasalarฤฑn son derece รงalkantฤฑlฤฑ olduฤu dรถnemde dahi, yenilemeler geรงmiลteki seviyelere yakฤฑn seyretmiลtir, Merkez Bankamฤฑzฤฑn toplam rezervleri 86 milyar dolar seviyesinde ve mevcut resimde vadesi gelecek yurt dฤฑลฤฑ finansal borรงlarฤฑ karลฤฑlamak iรงin fazlasฤฑyla yeterlidir.
– 2020 yฤฑlฤฑnda enflasyonist baskฤฑnฤฑn azalacaฤฤฑ gรถrรผlรผyor. Gerek parasal geniลlemenin kontrolรผ gerekse makro dengeler bakฤฑmฤฑndan yฤฑlฤฑn kalan dรถnemi iรงin รถngรถrรผnรผz ve tedbirlerinizi nelerdir?
Mevcut koลullar altฤฑnda hanehalkฤฑ tรผketimi de yavaลlama eฤilimi gรถstermekte. รncรผ veriler aktivite seviyesinde dengelenme ve toparlanma ima etse de รถzellikle yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda iyileลen gรผven ortamฤฑ, dรผลรผk faiz hadleri ve yรผksek รงฤฑktฤฑ aรงฤฑฤฤฑ enflasyonist etkiler doฤurmadan bรผyรผmenin saฤlanmasฤฑ konusunda destekleyici unsurlar olacaktฤฑr. Bu baฤlamda son รงeyrekte ekonomik bรผyรผmenin de normal seyrine dรถneceฤi ve yฤฑlฤฑ pozitif bir bรผyรผme performansฤฑyla tamamlayacaฤฤฑmฤฑzฤฑ dรผลรผnรผyoruz.
– Son yฤฑllarda geliลmekte olan รผlkelerin tahvil/bono ve hisse senedi piyasalarฤฑndan รงฤฑkฤฑลlar yaลanฤฑyor. รzellikle yฤฑlbaลฤฑndan bu yana bu yoฤunlaลtฤฑ. Sizce yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑ yeniden yatฤฑrฤฑm yapmaya ne zaman baลlar?
Bu Tรผrkiye’ye has bir durum deฤil. Tรผm geliลmekte olan รผlkelerde yaลanฤฑyor. Kฤฑsa vadeli spekรผlatif yatฤฑrฤฑmcฤฑya รงok sฤฑcak bakmadฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑ ve bu sฤฑcak paranฤฑn gerek girerken gerekse de รงฤฑkarken finansal istikrarsฤฑzlฤฑk yarattฤฑฤฤฑnฤฑ biliyorsunuz. Biz รผlkemizin potansiyeline inanan ve รผlkemize uzun vadeli yatฤฑrฤฑm yapacak yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑ istiyoruz. FED ve ECB son aylarda bilanรงolarฤฑnฤฑ tarihte gรถrรผlmemiล seviyelerde geniลletti, parasal geniลlemeye gitti. Enflasyon, bรผyรผme ve finansal getirilerin sฤฑfฤฑr seviyesinde seyrettiฤi ABD ve Avrupa’da bu paralarฤฑn kฤฑsa vadede geri รงekilmesi mรผmkรผn gรถrรผnmรผyor.
Salgฤฑn ile ilgili kaygฤฑlarฤฑn azalacaฤฤฑ, normalleลmenin baลlayacaฤฤฑ ileriki gรผnlerde, ABD ve Avrupa kaynaklฤฑ getiri arayฤฑลฤฑ iรงerisinde olan yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn รผlkemize ve diฤer geliลmekte olan รผlkelere yรผklรผ miktarda sermaye taลฤฑyacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyoruz. Biz รผlkemize inanฤฑp uzun vadeli yatฤฑrฤฑm yapan portfรถy yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ ile devamlฤฑ temas halindeyiz. Bu hafta da kendileri ile telekonferans yoluyla bir araya geleceฤiz, dรผลรผncelerimizi aktarฤฑp merak ettikleri konularda sorularฤฑnฤฑ yanฤฑtlayacaฤฤฑz.
