Wall Street’in yarฤฑ iletken endeksi, ABD’nin รin’e geliลmiล yarฤฑ iletken teknolojisi ihracatฤฑna daha sฤฑkฤฑ sฤฑnฤฑrlamalar getirmeyi dรผลรผndรผฤรผnรผ belirten bir raporun ardฤฑndan รarลamba gรผnรผ 2020’den bu yana en kรถtรผ seansฤฑnda 500 milyar dolardan fazla borsa deฤeri kaybetti.
Cumhuriyetรงi baลkan adayฤฑ Donald Trump’ฤฑn kilit รผretim merkezi Tayvan’ฤฑn savunmasฤฑ iรงin ABD’ye รถdeme yapmasฤฑ gerektiฤi yรถnรผndeki aรงฤฑklamalarฤฑ da รงip hisselerindeki satฤฑลlarฤฑ derinleลtirdi.
รip yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ iรงin son endiลeler, Washington’un son yฤฑllarda รin’e karลฤฑ rekabet etmek iรงin stratejik olarak รถnemli gรถrdรผฤรผ ABD yarฤฑ iletken imalat endรผstrisi iรงin daha koruyucu bir tutum benimsemesinin ardฤฑndan geldi. Bloomberg News’in Salฤฑ gรผnรผ bildirdiฤine gรถre ABD, mรผttefiklerine ลirketlerin รin’e geliลmiล yarฤฑ iletken teknolojisine eriลim saฤlamaya devam etmesi halinde mevcut en ciddi ticaret kฤฑsฤฑtlamalarฤฑnฤฑ kullanmayฤฑ dรผลรผndรผฤรผnรผ sรถyledi.
Hollandalฤฑ รงip รผretim ekipmanฤฑ saฤlayฤฑcฤฑsฤฑ ASML Holding’in ABD’de listelenen hisseleri, ikinci รงeyrek kar tahminlerini aลmasฤฑna raฤmen raporun ardฤฑndan %13 dรผลtรผ. Yapay zekanฤฑn aฤฤฑr topu Nvidia neredeyse %7 dรผลerek piyasa deฤerinden 200 milyar dolardan fazla kaybetti. Daha kรผรงรผk rakip AMD ve Arm yaklaลฤฑk %10 dรผลtรผ.
รip devlerinin hisseleri รงakฤฑldฤฑ, Intel fฤฑrsata รงevirdi
Micron %6 ve Broadcom %8 deฤer kaybetti. ABD’de รงip รผretimi yapan ลirketler ise GlobalFoundries neredeyse %7 ve Intel %0,35 deฤer kazandฤฑ. Bazฤฑ analistler, Intel’in รผlkede birkaรง fabrika inลa ettiฤi iรงin jeopolitik gerilimlerden faydalanabileceฤine inanฤฑyor.
Intel, TSMC’ye kaptฤฑrdฤฑฤฤฑ รผretim avantajฤฑnฤฑ geri kazanmak iรงin bรผyรผk yatฤฑrฤฑmlar yapฤฑyor. ลirket aynฤฑ zamanda Biden tarafฤฑndan Aฤustos 2022’de imzalanan ABD รip Yasasฤฑ’ndan 52,7 milyar dolarlฤฑk sรผbvansiyonla en รงok yararlananlardan biri. Bazฤฑ politika uzmanlarฤฑ, Trump iktidara gelse bile ABD’nin yarฤฑ iletkenlere odaklanmasฤฑnฤฑn, รin’e ihracatฤฑ potansiyel olarak daha fazla kฤฑsฤฑtlayarak ve Intel gibi yerli รงip รผreticilerini destekleyerek devam edeceฤini sรถyledi.
Ancak Intel’in รผretim iลini yeniden canlandฤฑrma kabiliyeti noktasฤฑnda belirsizlik olduฤu konusunda uyarฤฑda bulundular; ลirketin dรถkรผmhane bรถlรผmรผ 30 Mart’ta sona eren รงeyrekte 2,47 milyar dolar faaliyet zararฤฑ kaydetti. Amerikan Dฤฑล Politika Konseyi’nde kฤฑdemli bir araลtฤฑrmacฤฑ olan Michael Sobolik, “Baลkan Trump’ฤฑn ihracat kฤฑsฤฑtlamalarฤฑnฤฑ sรผrdรผrmekle kalmayฤฑp gรผรงlendirmesi muhtemel” dedi ve ekledi: “ฤฐlk yรถnetimi sฤฑrasฤฑnda, yabancฤฑ taraflarฤฑn Huawei’nin yarฤฑ iletkenlere eriลimini saฤlamasฤฑnฤฑ sฤฑnฤฑrlayan gรผรงlรผ ‘doฤrudan yabancฤฑ รผrรผn kuralฤฑ’ da dahil olmak รผzere birรงok yarฤฑ iletken ihracat kontrolรผnรผ baลlattฤฑ.”
TECHnalysis Research’รผn baล analisti Bob O’Donnell “Piyasa tepkileri muhtemelen kฤฑsa รถmรผrlรผ olacak รงรผnkรผ bu piyasalarฤฑ yรถnlendiren temel faktรถrler deฤiลmedi. Evet, ABD’nin รin’e sevkiyatlara getirdiฤi kฤฑsฤฑtlamalar muhtemelen bir miktar artacak, ancak bu kฤฑsฤฑtlamalar zaten bir sรผredir yรผrรผrlรผkteydi” dedi.
Baลkan Joe Biden’ฤฑn yรถnetimi, Nvidia gibi firmalar tarafฤฑndan tasarlanan yapay zeka iลlemcilerinin ihracatฤฑnฤฑ sฤฑnฤฑrlamak iรงin Ekim ayฤฑnda yayฤฑnlanan kapsamlฤฑ kฤฑsฤฑtlamalar da dahil olmak รผzere, รin’in en son รงip teknolojisine eriลimini engellemek iรงin agresif bir ลekilde harekete geรงmiลti.
Kฤฑsฤฑtlamalar ABD’li yonga รผreticilerinin รin’e satฤฑลlarฤฑnฤฑ azalttฤฑ. Nvidia’nฤฑn รin’den elde ettiฤi gelir, 28 Nisan’da sona eren รงeyrekte toplam gelirinin yaklaลฤฑk %18’ini oluลtururken, bu oran bir รถnceki yฤฑl %66’ydฤฑ. 5 Kasฤฑm’daki ABD seรงimlerinde yeniden baลkanlฤฑk koltuฤuna oturmak isteyen Trump, Bloomberg Businessweek’e verdiฤi demeรงte, Tayvan’ฤฑn ABD’ye hiรงbir ลey vermediฤi iรงin savunmasฤฑ iรงin ABD’ye รถdeme yapmasฤฑ gerektiฤini sรถyledi.
Bunun รผzerine dรผnyanฤฑn en bรผyรผk sรถzleลmeli รงip รผreticisi Tayvanlฤฑ TSMC’nin ABD’de iลlem gรถren hisseleri %8 deฤer kaybetti. Tayvan kรผresel รงip tedarik zincirinde bรผyรผk bir rol oynuyor. Analistler, ada รผzerindeki herhangi bir รงatฤฑลmanฤฑn kรผresel ekonomiyi sarsabileceฤi uyarฤฑsฤฑnda bulundu.
