Rusya’nฤฑn Ankara Bรผyรผkelรงisi Aleksey Yerhov, ฤฐdlib’deki durumla ilgili, “Bu gibi acil sorunlara bir an รถnce รงรถzรผm bulup partnerliฤimizi saฤlamlaลtฤฑrmalฤฑyฤฑz. รรผnkรผ ancak bรถyle yaparsak, Tรผrk-Rus halklarฤฑ arasฤฑna fitne sokmak isteyenlerin bu isteฤi kaybolacaktฤฑr” derken, Soรงi Mutabakatฤฑ’nฤฑn ihlal eden รผlkenin Tรผrkiye olduฤunu iddia etti.
Sputnik’e Tรผrkiye-Rusya iliลkileriyle ilgili aรงฤฑklamalarda bulunan Yerhov, iki รผlkenin iliลkilerinin saฤlฤฑklฤฑ bir ลekilde devam etmesi ve iลbirliฤinin saฤlamlaลmasฤฑ iรงin ฤฐdlib meselesi baลta olmak รผzere sฤฑcak meselelere bir an รถnce ortak รงรถzรผm bulunmasฤฑ gerektiฤini savundu. Deneyimli diplomat, Tรผrkiye’nin anlaลmanฤฑn ลartlarฤฑnฤฑ yerine getirmediฤinin ve ฤฐdlib’de bu yรผzden รงatฤฑลmalarฤฑn sรผrdรผฤรผnรผn altฤฑnฤฑ รงizdi.
Tรผrkiye’nin Soรงi Mutabakatฤฑ’nฤฑ ihlal ettiฤini iddia eden Yerhov “Anlaลma yerine getirilmedi, รงatฤฑลmalar sรผrรผyor ve ลรถyle bir soru ortaya รงฤฑkฤฑyor: Bu noktalardan ne iรงin gรถzlem yapฤฑlmaktadฤฑr? Bu tesislerin iลlevi ne? Ki askeri dilde bu noktalarฤฑn adฤฑ aslฤฑnda ‘mustahkem mevkidir'” dedi.
“Tรผrkiye’de รงoฤunluk ‘Suriye Rejimi’ni suรงluyor; gelin iลin aslฤฑna bakalฤฑm…”
Yerhov’un aรงฤฑklamalarฤฑndan satฤฑr baลlarฤฑ ลรถyle:
“ลimdi Tรผrkiye’de รงoฤunluk Rusya’yฤฑ ve gรผya mutabakatฤฑ ‘ihlal eden, saldฤฑran, sivil hedefleri bombalayan’ ‘Suriye rejimini’ suรงluyor. Gelin iลin aslฤฑna bakalฤฑm:
“รncelikle, bazฤฑlarฤฑ iรงin ลam’daki hรผkรผmet meลruiyetini kaybetmiล olabilir, ama bazฤฑlar iรงin de meลrudur, kaldฤฑ ki bรถyle dรผลรผnenlerin sayฤฑsฤฑ az deฤil. Uluslararasฤฑ toplum ve Birleลmiล Milletler (BM) รผyelerinin bรผyรผk kฤฑsmฤฑ bu hรผkรผmeti meลru gรถrรผyor. ลam’ฤฑ her fฤฑrsatta eleลtiren ama yine de iletiลimi koruyan ve farklฤฑ konularda iลbirliฤi yapanlar da var. “Savaล ekonomisi”, bilirsiniz, รงok kurnaz ve ilginรง bir ลey.
“Yรผkรผmlรผlรผklerinizi yerine getirmiyorsanฤฑz, diฤer taraftan bunu talep etmeye hakkฤฑnฤฑz var mฤฑ?”
“ฤฐkincisi, ลam ve Rusya’nฤฑn ‘ihlal’ ettiฤi iddia edilen 17 Eylรผl 2018 Soรงi Mutabakatฤฑ nedir? Bu ikili bir anlaลma ve bu anlaลma kapsamฤฑnda taraflar รผzerlerine oldukรงa aรงฤฑk ve net yรผkรผmlรผlรผkler aldฤฑ. รrneฤin, Rusya ฤฐdlib gerilimi azaltma bรถlgesinde Tรผrk gรถzlem noktalarฤฑnฤฑn varlฤฑฤฤฑnฤฑ ve bรถlgede askeri statรผkonun devam ettirilmesini kabul etti. Tรผrkiye de ฤฐdlib’de oluลturulan 15-20 kilometre geniลliฤindeki silahsฤฑz bรถlgeden “tรผm radikal terรถrist gruplarฤฑ”, tanklar, รงok namlulu roketatarlar, topรงu sistemleri dahil tรผm aฤฤฑr silahlarฤฑ tahliye etme yรผkรผmlรผlรผฤรผnรผ aldฤฑ. M5 ve M4 karayollarฤฑnฤฑ trafiฤe aรงma konusunda da mutabakat saฤlandฤฑ. Ne oldu, terรถristler รงฤฑkarฤฑldฤฑ mฤฑ? Yollar aรงฤฑldฤฑ mฤฑ? Eฤer yรผkรผmlรผlรผklerinizi yerine getirmiyorsanฤฑz, diฤer taraftan yรผkรผmlรผlรผklerini yerine getirmesini talep etmeye hakkฤฑnฤฑz var mฤฑ? Anlaลma taraflarฤฑnฤฑn yรผkรผmlรผlรผkleri ‘diyalektik birlik iรงinde’ bulunmalฤฑ, aksi takdirde eลit partnerlikten bahsetmek gรผรง oluyor.
“Sonra. รeteler silahsฤฑzlandฤฑrฤฑlmadฤฑ ve ‘ฤฑlฤฑmlฤฑlardan’ ayฤฑklanmadฤฑ. Ne fark eder? รok ลey fark eder. รรผnkรผ terรถristler, onlarฤฑ kimsenin silahsฤฑzlandฤฑrmadฤฑฤฤฑnฤฑ ve ‘ayฤฑrmadฤฑฤฤฑnฤฑ’ gรถrรผnce yรผreklendi ve geรงen yฤฑlฤฑn ilkbaharฤฑndan itibaren Suriye hรผkรผmet ordusu mevzilerine ve bu arada Hmeymim’deki Rus hava รผssรผne saldฤฑrฤฑlarฤฑ gรผn geรงtikรงe artฤฑrdฤฑ.
“Ocak ayฤฑnda ฤฐdlib’de ateลkes ilan etmeye รงalฤฑลtฤฑk”
“Aralฤฑk 2019 โ Ocak 2020 dรถneminde, Suriye hรผkรผmet ordusu mevzilerine ve yakฤฑnฤฑndaki kentlere, ki bunun baลฤฑnda Halep geliyor, saldฤฑrฤฑlar รงok daha etkin hale geldi. Geรงen aralฤฑk ayฤฑnda terรถristler tank, piyade araรงlarฤฑ, havan toplarฤฑ ve toplarla 1400’den fazla saldฤฑrฤฑ dรผzenledi.
“Ocak ortasฤฑnda Tรผrkiye ile birlikte ฤฐdlib’de bir kez daha ‘ateลkes’ ilan etmeye รงalฤฑลtฤฑk. Ne oldu? Ocak ayฤฑnฤฑn sadece son 2 haftasฤฑnda binden fazla saldฤฑrฤฑ meydana geldi, yรผzlerce Suriyeli asker, sivil รถldรผ veya yaralandฤฑ. Silahlฤฑ insansฤฑz hava araรงlarฤฑ ile Hmeymim’e saldฤฑrฤฑ giriลimleri de devam etti.
“Sabฤฑr tรผkendi, Suriye ordusu topraklarฤฑnฤฑn her bir karฤฑลฤฑnฤฑ geri alma kararฤฑ verdi”
“Burada da sabฤฑr tรผkendi ve Suriye ordusu kendi topraklarฤฑnฤฑn her bir karฤฑลฤฑnฤฑ geri alma kararฤฑ verdi. Altฤฑnฤฑ รงizerek sรถylรผyorum, kendi egemen topraklarฤฑnฤฑ. Suriye ordusu kendi topraklarฤฑnda, kendi halkฤฑ iรงin savaลฤฑyor. Birtakฤฑm sakallฤฑ yabancฤฑlarฤฑn dikte ettiฤi kurallara gรถre deฤil, atalarฤฑnฤฑn yaลadฤฑฤฤฑ gibi yaลama haklarฤฑ iรงin savaลฤฑyorlar. Bu yรผzden yasadฤฑลฤฑ silahlฤฑ oluลumlarฤฑn elinden onlarca kรถyรผ ve son gรผnlerde de stratejik รถneme sahip M5 karayolunu kurtardฤฑlar, artฤฑk kimse taarruza geรงmiล olan Suriye ordusunu geri รงeviremez.
“Turkiye’ye Soรงi Mutabakatฤฑ’nฤฑ yerine getirmiyor”
“Soรงi’de Tรผrkiye’nin varlฤฑฤฤฑ konusunda anlaลtฤฑฤฤฑmฤฑzda, bu noktalarฤฑn anlaลmada belirtilen ateลkesi ve anlaลmanฤฑn yerine getirilmesini gรถzlemleyeceฤi kastedilmiลti. Ama anlaลma yerine getirilmedi, รงatฤฑลmalar sรผrรผyor ve ลรถyle bir soru ortaya รงฤฑkฤฑyor: Bu noktalardan ne iรงin gรถzlem yapฤฑlmaktadฤฑr? Bu tesislerin iลlevi ne? Ki askeri dilde bu noktalarฤฑn adฤฑ aslฤฑnda ‘mustahkem mevkidir’. Yerel basฤฑn, bu Tรผrk mรผstahkem mevkilerden Suriye ordu birliklerine yรถnelik topรงu ateลi aรงฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ bildiriyor. Bu noktalar aslฤฑnda ‘cephenin’ รงok gerisinde kaldฤฑ ve orada ne yapฤฑyor?
“Biz yaklaลฤฑmฤฑmฤฑzฤฑ Tรผrkiye’ye anlatmaya รงalฤฑลฤฑyoruz”
“Biz, yaklaลฤฑmฤฑmฤฑzฤฑ Tรผrkiye yรถnetimine ve toplumuna anlatmaya รงalฤฑลฤฑyoruz. Bizi anlamalarฤฑnฤฑ ve doฤru anlamalarฤฑnฤฑ istiyoruz. Bu baฤlamda bรผyรผk รถlรงรผde ajansฤฑnฤฑza da gรผveniyoruz. Eฤer acil sorunlar dahil bu konularda anlayฤฑลa varฤฑrsak partnerliฤimiz รงok daha saฤlam bir temele sahip olacak, daha emin adฤฑmlarla yukarฤฑya doฤru tฤฑrmanacak. Bu durumda Ruslarฤฑn da Tรผrklerin de ikili iliลkilerin saฤlamlฤฑฤฤฑ, faydasฤฑ ve geleceฤi konusunda ลรผphesi olmayacak, bazฤฑlarฤฑnฤฑn da Moskova ile Ankara ve Rus ile Tรผrk halklarฤฑ arasฤฑna fitne sokma arzusu dahi kalmayacaktฤฑr.”
