Tรผrkiyeโde F-35 uรงaklarฤฑ iรงin รผretim yapan ลirketler ABDโnin yaptฤฑrฤฑm kararlarฤฑna karลฤฑ fabrikalarฤฑnฤฑ Bulgaristanโa taลฤฑmayฤฑ dรผลรผnรผyor. Konuya yakฤฑn kaynaklardan alฤฑnan bilgiye gรถre Eskiลehirโde รผretim yapan baลta Alp Havacฤฑlฤฑk olmak รผzere ลirketler Bulgaristanโdan yer bakฤฑyor.
Dรผnya gazetesinde yer alan habere gรถre, ABDโnin Tรผrkiyeโye yaptฤฑrฤฑmlarฤฑ iรงeren kararlarฤฑ, รผlkenin yetkili kurumlarฤฑndan teker teker geรงiyor. ABD Kongresiโnin รผst kanadฤฑ Senato, Tรผrkiyeโye yaptฤฑrฤฑm รถngรถren 2020 savunma bรผtรงe tasarฤฑsฤฑnฤฑ onayladฤฑ. Tasarฤฑ ABD Baลkanฤฑ Donald Trumpโฤฑn imzasฤฑ sonrasฤฑ, yasalaลarak yรผrรผrlรผฤe girdi. Yasa, Tรผrkiyeโye F-35 uรงaklarฤฑ ve ekipmanlarฤฑ sevkiyatฤฑnฤฑ yasaklarken, F-35 parรงalarฤฑ รผreten Tรผrk ลirketlerinden alฤฑmฤฑ da bu karar sonrasฤฑ yeniden tartฤฑลmaya aรงฤฑldฤฑ. F-35โlerin gรถvdesi ile iniล takฤฑmฤฑnฤฑn bรผyรผk bรถlรผmรผnรผn de aralarฤฑnda bulunduฤu 937 parรงasฤฑ Tรผrk ลirketler tarafฤฑndan รผretiliyor. 400โden fazla F-35 kaleminde ise Tรผrkiye tek tedarikรงi ve sekiz bรผyรผk Tรผrk ลirketi ana yรผklenici konumunda. Tรผrkiye, 1999โdan bu yana 3. seviye (Level3) program ortaฤฤฑ olduฤu F-35 projesi iรงin 1.4 milyar dolar รถdeme yaptฤฑ. Ve bu Tรผrk ลirketleri bu zamana kadar 1 milyar dolarlฤฑk ihracat gerรงekleลtirdiler.
ESKฤฐลEHฤฐR รNE รIKIYOR
Eskiลehir ise savunma sanayide kรผmelenmesiyle รถne รงฤฑkan bir il. Bu ilde baลta Alp Havacฤฑlฤฑk olmak รผzere irili ufaklฤฑ birรงok firma F-35 uรงaฤฤฑ programฤฑna รผretim yapฤฑyor. Yรผzde 50 payฤฑnฤฑn ABDโli Sikorskyโnin olduฤu Alp Havacฤฑlฤฑk ise F-35 uรงak gรถvdesi yapฤฑsal parรงalarฤฑ, iniล takฤฑmฤฑ bileลenleri ve motor iรงin F135 motoru titanyum entegre kanat rotorlarฤฑ รผretiyor.
Eskiลehir sanayisinden konuya yakฤฑn bir kaynaฤฤฑn verdiฤi bilgiye gรถre F-35 programฤฑnda yer alan ลirketler ambargo gelmesi durumunda alternatif รงรถzรผmler รผzerinde duruyor. F-35 programฤฑnda yer alan bazฤฑ firmalarฤฑn รผretime Bulgaristanโda devam etmek ลeklinde bir รงรถzรผm arayฤฑลฤฑ iรงindeler. Hatta bazฤฑ firmalar Bulgaristanโda yer bakmaya baลladฤฑ. Edinilen bilgiye gรถre firmalar Eskiลehirโde ki รผretimlerini Bulgaristanโa taลฤฑyacaklar. Fabrikalarฤฑnฤฑ Bulgaristanโda taลฤฑyฤฑp F-35โe parรงalarฤฑ รผretmeye devam edecekler. Tรผrk รผretici firmalarฤฑn da bรถylece bir kaybฤฑ olmayacak.
Kaynak, โBulgaristanโda yer bakan firmalar arasฤฑnda Alp Havacฤฑlฤฑkโฤฑn adฤฑnฤฑ duyduk. Bununla birlikte birkaรง firma daha Bulgaristan alternatifini deฤerlendiriyor. Bu konuda hรผkรผmetin yaklaลฤฑmฤฑnฤฑn da olumlu olduฤunu sรถylemeliyim. F-35 parรงalarฤฑnฤฑn รผretimi konusunda bugรผne kadar edinilen deneyimin boลa gitmemesi aรงฤฑsฤฑndan bu tรผr alternatifler รผzerinde duruluyor. รรผnkรผ zaten ambargo รผlkeye geldi, firmalar ambargolu deฤil. Dolayฤฑsฤฑyla Tรผrkiye yerine Bulgaristanโda รผretim bugรผne kadarki kazanฤฑmlarฤฑn kaybedilmemesi aรงฤฑsฤฑndan รถnemliโ dedi.
