Bankacฤฑlฤฑk Dรผzenleme ve Denetleme Kurulu’nun (BDDK) dรผn aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ ve bankalara swap sฤฑnฤฑrlamasฤฑ getiren kararฤฑn faizleri yรผkselteceฤi buna karลฤฑlฤฑk dรถviz kurlarฤฑndaki oynaklฤฑฤฤฑ dรผลรผreceฤi ileri sรผrรผldรผ.
QNB Finansbank Baลekonomisti Erkin Iลฤฑk, BDDK’nฤฑn swap iลlemlerine iliลkin dรผzenlemesi ile bankalarฤฑn yurt dฤฑลฤฑndan TL borรงlanmalarฤฑnฤฑn, yurt iรงine yรถnleneceฤini vurgulayarak, “Bรถylece, son gรผnlerde politika faizinin altฤฑna dรผลen kฤฑsa vadeli faizler (dun TLREF %11โin bile altฤฑna geldi.) tekrar politika faizine doฤru yรผkselebilir. Buna karลฤฑlฤฑk, yurt dฤฑลฤฑ swap piyasasฤฑndaki kฤฑsa vadeli faizlerin dรผลmesi ve TLโde uzun pozisyon almanฤฑn cazibesinin azalmasฤฑ beklenebilir.” dedi.
Erkin Iลฤฑk Foreks’e yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, BDDK’nฤฑn Eylรผl 2018โde, bankalarฤฑn yurt dฤฑลฤฑ yerleลiklerle yaptฤฑklarฤฑ bir bacaฤฤฑ dรถviz diฤer bacaฤฤฑ TL olan ve vadede TL alฤฑm yรถnรผnde gerรงekleลtirecekleri para swapฤฑ, forward, opsiyon ve diฤer tรผrev iลlemlerin toplamฤฑnฤฑ bankalarฤฑn en son hesapladฤฑklarฤฑ yasal รถzkaynaklarฤฑnฤฑn %25โi ile sฤฑnฤฑrlandฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlatarak, “Bu dรผzenlemedeki amaรง, yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn swap piyasasฤฑnda TL borรงlanฤฑp bunu spot piyasada satarak, TLโde kฤฑsa pozisyon almalarฤฑnฤฑ engellemek ve bรถylece TLโdeki spekรผlatif satฤฑล baskฤฑsฤฑnฤฑn รถnรผne geรงmekti. Dรผnkรผ dรผzenlemede ise bunun tam tersi olarak, bankalarฤฑn yurt dฤฑลฤฑ yerleลiklerle yaptฤฑklarฤฑ bir bacaฤฤฑ dรถviz diฤer bacaฤฤฑ TL olan ve vadesine yedi gรผn veya daha kฤฑsa sรผre kalan, vadede TL satฤฑm yรถnรผndeki para swapฤฑ, forward, opsiyon ve diฤer tรผrev iลlem tutarlarฤฑ toplamฤฑ, en son hesaplanan yasal รถz kaynaklarฤฑnฤฑn %10 ile sฤฑnฤฑrlandฤฑrฤฑlฤฑyor. Bu sefer yabancฤฑlarฤฑn, TLโdeki kฤฑsa vadeli uzun pozisyon (carry trade) iลlemleri de kฤฑsฤฑtlanฤฑyor.” diye konuลtu.
Iลฤฑk, hesaplamalarฤฑna gรถre 11 Ekim – 22 Kasฤฑm arasฤฑnda ‘carry trade’ yoluyla 5 milyar dolar civarฤฑ giriล olduktan sonra, 29 Kasฤฑm haftasฤฑnda giriลlerin durduฤunu, geรงen hafta da รงฤฑkฤฑล baลlamฤฑล gibi gรถrรผndรผฤรผnรผ ifade ederek, ลu ลekilde konuลtu:
“Bu giriล-รงฤฑkฤฑลlar dรถviz kurlarฤฑnda dalgalanmalarฤฑn ana sebebi gibi durmaktadฤฑr. Bu yรผzden de kฤฑsa vadeli swap hareketleri, hem giriล hem de รงฤฑkฤฑล yรถnรผnde sฤฑnฤฑrlandฤฑrฤฑlarak, orta vadede kurlardaki dalgalanma azaltฤฑlmak istenmektedir.
Bu dรผzenlemedeki bir baลka amaรง da, bankalarฤฑn yabancฤฑlarla yaptฤฑฤฤฑ swap iลlemleri sฤฑrasฤฑndaki dรถviz รงฤฑkฤฑลฤฑnฤฑ engellemek, bunun TCMB ile yapฤฑlan swaplara yรถnlendirmek olabilir. Son dรถnemde bankalarฤฑn %10-20 kredi bรผyรผme hedefini tutturarak zorunlu karลฤฑlฤฑk avantajฤฑndan yararlanmasฤฑ, bankalarฤฑn rezerv opsiyon mekanizmasฤฑ รงerรงevesinde TCMBโde tuttuklarฤฑ dรถvizi azaltmalarฤฑna, bu doฤrultuda da TCMB dรถviz rezervinin gerilemesine yol aรงmฤฑลtฤฑ.
Bu dรผzenleme ile bankalarฤฑn yurt dฤฑลฤฑndan TL borรงlanmalarฤฑ, yurt iรงine yรถnlenecektir. Bรถylece, son gรผnlerde politika faizinin altฤฑna dรผลen kฤฑsa vadeli faizler (dun TLREF %11โin bile altฤฑna geldi.) tekrar politika faizine doฤru yรผkselebilir. Buna karลฤฑlฤฑk, yurt dฤฑลฤฑ swap piyasasฤฑndaki kฤฑsa vadeli faizlerin dรผลmesi ve TLโde uzun pozisyon almanฤฑn cazibesinin azalmasฤฑ beklenebilir.”
Amaรง kur oynaklฤฑฤฤฑnฤฑ azaltmak
Tera Yatฤฑrฤฑm’dan Enver Erkan’ฤฑn konu ile ilgili deฤerlendirmesi ise ลรถyle:
“Son gรผnlerde artan bir kur oynaklฤฑฤฤฑ var. Bu oynaklฤฑk volatilitenin tarihi dip yapฤฑp kura da sฤฑkฤฑลma getirmesinden sonra son gรผnlerde arttฤฑ ve kur artฤฑล eฤilimine aฤฤฑrlฤฑk verdi. ลimdi swap piyasasฤฑna mรผdahale ediliyor. Bu adฤฑm TL satmayฤฑ, TL kฤฑsa pozisyon almayฤฑ zorlaลtฤฑrฤฑyor, sฤฑnฤฑrlandฤฑrฤฑyor. Bir baลka deyiลle, kฤฑsa vadede spekรผlatif amaรงlฤฑ TL satmayฤฑ kฤฑsฤฑtlayan bir รถnlem olarak deฤerlendirilebilir. TL satฤฑm yรถnรผnde limit รถzkaynaฤฤฑn %10’unu geรงmeyecek ลekilde ayarlanmฤฑล. TL alฤฑm yรถnรผnde ise %25 korunmuล. Swap piyasasฤฑna mรผdahale olduฤu iรงin algฤฑ aรงฤฑsฤฑndan olumsuz olabilir, temel amaรง kur oynaklฤฑฤฤฑnฤฑ azaltmakโฆ “
