Borsa, halka arzlar, dรถviz, kripto para, hisse รถnerileri

Erdinรง ERGENร‡

Tรผm Yazฤฑlarฤฑ

Toplar patlarken al, kemanlar รงalarken sat!

GLOBAL HALKA ARZ REHBERฤฐ (1)

Dรผnyada savaลŸ tamtamlarฤฑ รงalarken ve uluslararasฤฑ politikada akฤฑl yerini รงฤฑlgฤฑnlฤฑฤŸa bฤฑrakฤฑrken, uluslararasฤฑ mega halka arzlar sanki umarsฤฑzca yoluna devam ediyor. Elbette savaลŸ ve kรผresel akฤฑl tutulmasฤฑ takvim ile fiyatlamalarฤฑ etkiliyor ve daha da etkileyecek gรถrรผnรผyor. Ancak gelin ABD ve Avrupaโ€™da sฤฑra bekleyen, kรผresel karฤฑลŸฤฑklฤฑklardan ari mega halka arzlara beraberce yakฤฑndan bakalฤฑm.

Zamanฤฑ geldikรงe bu kรถลŸeden her birini tek tek analiz etmeye de รงalฤฑลŸacaฤŸฤฑz. Bu kรถลŸede okuyacaklarฤฑnฤฑz herhangi bir yatฤฑrฤฑm tavsiyesi deฤŸildir, tavsiye vermek sadece SPK lisanslฤฑ analist ve uzmanlarฤฑn iลŸidir. Biz gazeteciler ise sadece bilgi vermekle mรผkellefiz. Lafฤฑ uzatmadan Nisan 2026 itibariyle ABDโ€™deki NASDAQ ve NYSEโ€™de gerรงekleลŸmesi beklenen โ€œmega halka arzlarโ€ ve enteresan detaylarฤฑna geรงelim.

1. SpaceX

ลžirket 1 Nisanโ€™da halka arz iรงin gizli baลŸvuru yaptฤฑ. 2026 ortasฤฑ veya sonuna kadar arzฤฑ gerรงekleลŸtirmek isteyen SpaceX, yaklaลŸฤฑk 1.5 trilyon USD ile 1.75 trilyon USD arasฤฑ bir ลŸirket deฤŸerlemesine ulaลŸmayฤฑ hedefliyor. ลžirket deฤŸerlemesinin Aralฤฑk 2025โ€™te sadece 837 milyar USD civarฤฑnda olduฤŸunu da hatฤฑrlatmakta fayda var.

SpaceXโ€™in 2025 cirosu 15.5 milyar USD idi ve bu gelirlerin รถnemli bir kฤฑsmฤฑ uydu internet hizmeti saฤŸlayan Starlinkโ€™in bรผyรผmesinden kaynaklandฤฑ. Halka arz gerรงekleลŸirse bu ลŸimdiye kadar yapฤฑlan en bรผyรผk ลŸirket listelemesi olacak. Son dรถnemde รงฤฑkan dedikodularฤฑn aksine Starlinkโ€™in ลŸirketin iรงinden arz รถncesi รงฤฑkarฤฑlarak ayrฤฑ bir ลŸirkete dรถnรผลŸtรผrรผlmesi gรผndemde deฤŸil.

Bรถylesine bรผyรผk bir arz sonrasฤฑ MSCI ve S&P endekslerine dahil olmasฤฑ demek hisselerinin birรงok yatฤฑrฤฑm kuruluลŸu tarafฤฑndan mecburi olarak satฤฑn alฤฑnmasฤฑnฤฑ da tetiklemesi anlamฤฑna geliyor. Henรผz halka arz oranฤฑ belli olmasa bile beklentiler, Elon Musk gibi yรผksek egolu ve yรผksek oranlฤฑ ลŸirket sahipliฤŸini seven bir patronun, yaklaลŸฤฑk %5 ile %10 arasฤฑnda arza gidebileceฤŸi yรถnรผnde.

Bu da 1.7 trilyon USD deฤŸere karลŸฤฑlฤฑk 170 milyar USD halka arz geliri anlamฤฑna geliyor. Bu denli bir sermayenin el deฤŸiลŸtirmesinin, sektรถrdeki Lockheed Martin ve Boeing gibi emsal ลŸirketlerin hisseleri รผzerinde ciddi etkileri olmasฤฑ da bekleniyor.

SpaceX neredeyse dรผnya yรถrรผngesine uydu gรถnderme iลŸinin kรผresel monopolรผ durumunda ve uzay ekonomisinin tam kalbinde yer alฤฑyor. Hem roket teknolojisi, hem de Starlink ile yarattฤฑฤŸฤฑ uydu sinerjisiyle rakiplerinden aรงฤฑk olarak ayrฤฑlฤฑyor. Ancak yine de bรผtรผn bunlarฤฑn 1.7 trilyon USD deฤŸerlemeyi haklฤฑ รงฤฑkartmaya yetmeyeceฤŸi de aรงฤฑk. Elbette piyasa รงฤฑlgฤฑnlฤฑฤŸฤฑ ve FOMO bu deฤŸerin รผzerine dahi รงฤฑkmasฤฑnฤฑ saฤŸlayabilir.

Ya da halka arz sonrasฤฑ Starship programฤฑnda yaลŸanacak bir gecikme bรผyรผk bir dรผzeltmenin tetiฤŸini รงekebilir, deniyor. Daha da รถtesi Musk gibi siyasileลŸmiลŸ bir figรผrรผn yarattฤฑฤŸฤฑ risk en bรผyรผk sorun olabilir. Hatta รถylesine ki, SpaceXโ€™in uydu yerleลŸtirme alanฤฑndaki monopole yakฤฑn bir konumu dahi ikincil risk olarak deฤŸerlendiriliyor.

Muskโ€™ฤฑn arz ve sonrasฤฑnda ABD hรผkรผmeti ile yaลŸayabileceฤŸi gerginlik ve dolayฤฑsฤฑyla sรถzleลŸmele sorunlarฤฑ ลŸirketin hisselerini ciddi ลŸekilde etkileyebilir. Kฤฑsaca, SpaceXโ€™in en bรผyรผk avantajฤฑ da dezavantajฤฑ da Musk. Bazฤฑ analistler ise ลŸirketi bir havacฤฑlฤฑk ve uzay ลŸirketinden รงok, geleceฤŸin altyapฤฑ ลŸirketi olarak niteliyor ve bunu uzay merkezli data center iลŸiyle iliลŸkilendiriyor.

2. OpenAI

OpenAI

Sam Altman ลŸirketini halka arza hazฤฑrlarken bir yandan da rekor oranlฤฑ bรผyรผme yatฤฑrฤฑmฤฑ almaya da devam ediyor. ลžirket son olarak 31 Martโ€™ta 852 milyar USD deฤŸerleme ile 122 milyar dolarlฤฑk bir round kapattฤฑ ve ลŸirketin aylฤฑk geliri 2 milyar USDโ€™a ulaลŸtฤฑ. Ancak yine de OpenAI bir ayda yaktฤฑฤŸฤฑ para (burn rate) gelirinin tam iki katฤฑ: 4 milyar USD.

Open AI iรงin halka arz tarihinin 2026 sonuna doฤŸru olmasฤฑ รถngรถrรผlรผyor. YaklaลŸฤฑk 850 milyar USD ve 1 trilyon USD arasฤฑnda deฤŸerleme ile gerรงekleลŸmesi beklenen halka arz bรผyรผk รถlรงekli AI iลŸ modelleri geliลŸtiren ลŸirketler iรงin adeta bir turnusol kaฤŸฤฑdฤฑ olacak, elbette Anthropic ondan รถnce davranmaz ise.

ลžirket ChatGPT ile yapay zekada kategori lideri ve Microsoft, Apple ve Oracle ile entegre olmasฤฑ sayesinde devasa bir daฤŸฤฑtฤฑm aฤŸฤฑna da sahip. Ancak ลŸirketin kar etmesinin en erken 2030โ€™u bulmasฤฑ bekleniyor. Buzkฤฑran rolรผ oynadฤฑฤŸฤฑ รผretken yapay zeka nedeniyle her tรผrlรผ yasal sorunu da รถncelikle gรถฤŸรผslemesi de cabasฤฑ.

3. Anthropic

Halka arz niyeti olduฤŸu bilinse de Anthropic henรผz bir baลŸvuru yapmadฤฑ. ลžirketin yฤฑl ortasฤฑnda baลŸvuru yapmasฤฑ halinde 2026 sonunda halka arz edilebileceฤŸi belirtiliyor. Claudeโ€™un yaratฤฑcฤฑsฤฑ Anthropic en son ลžubat 2026โ€™da Seri G yatฤฑrฤฑm turunda aldฤฑฤŸฤฑ 30 milyar USDโ€™lฤฑk yatฤฑrฤฑmla ลŸirket deฤŸerini 380 milyar USDโ€™a yรผkseltti. ลžirketin gelirleri ise son รผรง yฤฑlda 10 kat artarak, yฤฑllฤฑk 14 milyar USDโ€™a ulaลŸtฤฑ. Sadece 6 ay รถnce Eylรผl 2025โ€™teki roundda deฤŸerleme sadece 183 milyar USD idi.

2026 sonunda gerรงekleลŸmesi beklenen halka arzฤฑn deฤŸerlemesine iliลŸkin net bir rakam yok. Ancak Antropic, rakibi OpenAIโ€™a oranla kurumsal yapay zeka tarafฤฑnda daha gรผรงlรผ bir duruลŸ sergiliyor ve tek baลŸฤฑna Claude ile yฤฑllฤฑk 2.5 milyar USD gelir yaratฤฑyor. Bugรผne kadar aldฤฑฤŸฤฑ her bir USD iรงin 0.23 USD gelir yaratan Anthropic, OpenAI tarafฤฑndan aynฤฑ metrikte yaratฤฑlan 0.11 USDโ€™ฤฑn bir hayli รผzerinde ve rakibinden en az 2-3 yฤฑl รถnce karlฤฑlฤฑฤŸa ulaลŸmasฤฑ bekleniyor.

Ancak bazฤฑ kusurlarฤฑ da olduฤŸu belirtiliyor. ร–zellikle Google ve Amazonโ€™a biliลŸim altyapฤฑsฤฑ baฤŸฤฑmlฤฑlฤฑฤŸฤฑ karlฤฑlฤฑฤŸฤฑnฤฑ etkileyebileceฤŸi ve kurumsal yapay zekada rekabetin kฤฑzฤฑลŸmasฤฑnฤฑn fiyatlamalarda baskฤฑ oluลŸturabileceฤŸi de ifade ediliyor.

4 Kraken (Payward Inc)

Toplar patlarken al, kemanlar รงalarken sat! Borsatek

Kraken 2011 yฤฑlฤฑnda California merkezli en eski ve kรถklรผ kripto para borsalarฤฑndan biri. ร‡ok kฤฑsa sรผre รถncesinde gizli bir halka arz baลŸvurusu yaptฤฑฤŸฤฑ ortaya รงฤฑkan ลŸirket, Kasฤฑm 2025โ€™teki รถzel finansman turunda 20 milyar USD deฤŸerlemeye ulaลŸtฤฑ. Deutsche Bรถrse 14 Nisanโ€™da รงatฤฑ ลŸirketi Paywardโ€™a ikincil bir iลŸlemde %1.5โ€™luk pay iรงin 200 milyon USD รถdedi. Bu iลŸlemin 13 milyar USD deฤŸerleme ile gerรงekleลŸtiฤŸini hatฤฑrlatmak gerekiyor ve bunun kripto borsalarฤฑndaki dรผลŸรผลŸten kaynaklandฤฑฤŸฤฑna ifade etmek.

Ancak daha รถnemlisi ilk kez yerleลŸik bir borsa operatรถrรผnรผn bir kripto borsasฤฑna yatฤฑrฤฑm yapmasฤฑ, geleneksel finans ve kripto dรผnyasฤฑnฤฑn hibrid bir piyasaya doฤŸru evrildiฤŸinin gรถstergesi olarak kabul ediliyor. Ayrฤฑca Kraken iรงin de halka arz konusunda รถnemli bir kaldฤฑraรง olarak gรถrรผlรผyor.

Halka arzฤฑn yฤฑlฤฑn 3. veya 4. รงeyreฤŸinde gerรงekleลŸmesi bekleniyor. ABD Merkez Bankasฤฑโ€™ndan Ana Hesap aรงma hakkฤฑ elde ederek geleneksel bankacฤฑlฤฑk sistemine entegrasyon saฤŸladฤฑ. Tektonik bir deฤŸiลŸim olarak nitelenen bu lisans sayesinde ลŸirketin aracฤฑ bankalara olan baฤŸฤฑmlฤฑlฤฑฤŸฤฑ sona erdi ve maliyetlerini daha iyi kontrol edeilir hale geldi

Kripto ลŸirketi agresif bir inorganik bรผyรผme de gรถsteriyor. NinjaTraderโ€™ฤฑ 1.5 milyar USDโ€™a satฤฑn alan ลŸirket, ayrฤฑca Breakout ve Alpaca Securities ve Backed Finance adlฤฑ ลŸirketleri de satฤฑn aldฤฑ. Benden duymuลŸ olmayฤฑn ama Krakenโ€™in Tรผrkiyeโ€™de de satฤฑn alma peลŸinde olduฤŸu da sรถyleniyor. Elbette en bรผyรผk rakiplerinin de aynฤฑ arayฤฑลŸta olduฤŸu piyasada konuลŸulanlar arasฤฑnda.

Kraken sadece kripto gibi oynak bir varlฤฑk sฤฑnฤฑfฤฑndan gelen komisyonlara dayalฤฑ bir borsa olmaktan รงฤฑkarak, komisyonsuz hisse ve ETF iลŸlemlerine de yer vermeye de baลŸlamasฤฑ olumlu olarak niteleniyor. Ancak SEC ile olan รงekiลŸmesinin yarattฤฑฤŸฤฑ belirsizlik ve Robinhood ile diฤŸer rakiplerin Kraken ile aynฤฑ varlฤฑk sฤฑnฤฑflarฤฑnda hizmet vererek komisyon oranlarฤฑnฤฑ dรผลŸรผren baskฤฑlarฤฑnฤฑn, ลŸirketin รถnรผndeki sorunlar olduฤŸu belirtiliyor.

5 Discord

Discord

Bir diฤŸer gizli halka arz baลŸvurusu ise oyun dรผnyasฤฑnฤฑn merkez platformu olan Discordโ€™dan geldi. Yฤฑlฤฑn son gรผnlerinde halka arz planlayan Discord en son 2021 yฤฑlฤฑnda yapฤฑlan 500 milyon USDโ€™lฤฑk bir turda deฤŸerlemesi 15 milyar USD olmuลŸtu.

Halka arzฤฑn bu deฤŸerlemenin altฤฑnda olabileceฤŸi belirtiliyor. ฤฐkinci piyasalarda ลŸirketin hisselerinin %50 ile %70 arasฤฑnda indirimli olarak iลŸlem gรถrdรผฤŸรผ ve deฤŸerlemesinin ise 7 milyar USD ile 10 milyar USD arasฤฑnda deฤŸiลŸtiฤŸi de biliniyor.

Yฤฑllฤฑk gelir tahmini 725 milyon USD olan ลŸirket, yaptฤฑฤŸฤฑ bu baลŸvuru sayesinde halka arza kadar finansal detaylarฤฑ gizli tutmasฤฑna olanak tanฤฑnฤฑyor. ลžirketin halka arz sรผrecini yรถnetmek iรงin Goldman Sachs ve JP Morgan Chaseโ€™in yetkilendirildiฤŸi belirtiliyor.  

Bugรผne kadar reklam almayan ve aboneliklerden gelir saฤŸlayan ลŸirket, son olarak bu konudaki inadฤฑndan vazgeรงtiฤŸi ancak bugรผne kadar sadฤฑk kullanฤฑcฤฑlarฤฑnฤฑn buna tepki verebileceฤŸi de ifade ediliyor.

Discordโ€™un halka arz deฤŸerlemesi sosyal medya ลŸirketleri iรงin de bir stres testi olacak. EฤŸer deฤŸerleme 15 milyar USD civarฤฑnda olursa bunun topluluk (community) sermayesinin hala kฤฑymetli olduฤŸunu gรถstermesi, 7-8 milyar USD civarฤฑnda olursa ise abone odaklฤฑ iลŸ modellerinin piyasa tarafฤฑndan รงok da cazip gรถrรผlmediฤŸini ลŸeklinde yorumlanฤฑyor.