New York borsasฤฑnda Dow Jones vadeli iลlemleri, Amerika Birleลik Devletleri Baลkanฤฑ Donald Trump’ฤฑn ฤฐran enerji tesislerine yรถnelik saldฤฑrฤฑ planฤฑnฤฑ ertelemesinin ardฤฑndan cuma sabahฤฑ yรผkseliล kaydetti.
Kรผresel piyasalar, ertelenen saldฤฑrฤฑ takvimiyle birlikte savaลฤฑn hafifleyebileceฤine dair umutlarฤฑ fiyatlฤฑyor. S&P 500 vadeli iลlemleri cuma sabahฤฑ yรผzde 0,55 oranฤฑnda artฤฑลla 6.560,75 puana ulaลtฤฑ. Nasdaq 100 vadeli kontratlarฤฑ yรผzde 0,6 oranฤฑnda yรผkselerek 23.935,50 puana รงฤฑkarken, Dow Jones vadeli iลlemleri yรผzde 0,5 oranฤฑnda primle 46.460,0 puana tฤฑrmandฤฑ.
Bรถylece Amerikan endeksleri perลembe gรผnkรผ ana seansta yaลanan derin kayฤฑplarฤฑn ardฤฑndan toparlanma eฤilimi gรถsterdi. Dow Jones, S&P 500 ve Nasdaq dรผn sert kayฤฑp ile kapanmฤฑลtฤฑ.
ABD Baลkanฤฑ Donald Trump, sosyal medya รผzerinden yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, ฤฐran enerji altyapฤฑsฤฑna yรถnelik saldฤฑrฤฑ takvimini 6 Nisan tarihine kadar uzattฤฑฤฤฑnฤฑ duyurdu. Yeni takvim, cuma gรผnรผ dolmasฤฑ beklenen bir รถnceki sรผrenin on gรผn sonrasฤฑna iลaret ediyor. Trump, Tahran yรถnetiminin ek sรผre talep ettiฤini ve mรผzakerelerin iyi gittiฤini savundu ancak konuyla ilgili detay vermedi.
Amerikan baลkanฤฑ, ฤฐran hรผkรผmetinin Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndan on petrol tankerinin geรงiลine izin verdiฤini ileri sรผrdรผ. Dรผnyadaki petrol tรผketiminin yaklaลฤฑk yรผzde 20’sini saฤlayan Hรผrmรผz Boฤazฤฑ, Tahran yรถnetiminin kontrolรผnde bulunuyor. Washington yรถnetiminin enerji tesislerine yรถnelik saldฤฑrฤฑ planฤฑ, doฤrudan boฤazฤฑn uluslararasฤฑ trafiฤe aรงฤฑlmasฤฑ ลartฤฑna baฤlanmฤฑลtฤฑ.
Ertelenen saldฤฑrฤฑ takvimi piyasalara bir miktar nefes aldฤฑrsa bile, Pentagon kaynaklฤฑ yeni askeri planlar yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ tedirgin etmeye devam ediyor. Wall Street Journal gazetesinin haberine gรถre Amerikan Savunma Bakanlฤฑฤฤฑ, Orta Doฤu’ya 10 bin ilave asker gรถndermeyi planlฤฑyor. Yeni askeri birliklerin bรถlgeye sevkiyat planฤฑ, vadeli iลlemlerde dalgalanmaya yol aรงtฤฑ.
ฤฐlgili haberin ardฤฑndan perลembe akลamฤฑ kazanรงlarฤฑnฤฑ hฤฑzla geri veren vadeli kontratlar, cuma sabahฤฑna doฤru yeniden toparlandฤฑ. Planlanan 10 bin kiลilik ilave kuvvetin, halihazฤฑrda Orta Doฤu’da bulunan 5 bin deniz piyadesi ve paraลรผtรงรผ birliฤine katฤฑlmasฤฑ bekleniyor. Askeri birliklerin, ฤฐran sฤฑnฤฑrlarฤฑna ve รผlkenin kilit petrol ihracat terminali konumundaki Kharg Adasฤฑ’na saldฤฑrฤฑ mesafesinde konuลlandฤฑrฤฑlacaฤฤฑ tahmin ediliyor.
Yeni askeri yฤฑฤฤฑnak planlarฤฑ, Washington ile Tahran arasฤฑndaki muhtemel bir ateลkes gรถrรผลmesine dair iyimserliฤi zayฤฑflatฤฑyor. Siyasi cephedeki karmaลฤฑk mesajlar, borsalardaki fiyatlamalarฤฑn yรถnรผnรผ anlฤฑk olarak deฤiลtiriyor. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, birbirine zฤฑt yรถndeki askeri ve diplomatik geliลmeleri aynฤฑ anda deฤerlendirmek zorunda kalฤฑyor. Washington cephesindeki kararsฤฑz tablo, kรผresel sermayenin strateji kurmasฤฑnฤฑ zorlaลtฤฑrarak gรผnlรผk iลlemlerdeki oynaklฤฑฤฤฑ artฤฑrฤฑyor.
Dow Jones ve teknoloji hisselerindeki kayฤฑplar
Wall Street endeksleri, mรผzakerelere dair รงeliลkili sinyallerin yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ riskli varlฤฑklardan uzaklaลtฤฑrmasฤฑyla perลembe gรผnรผnรผ sert dรผลรผลlerle tamamlamฤฑลtฤฑ. Teknoloji hisselerinin aฤฤฑrlฤฑkta olduฤu Nasdaq Composite endeksi, perลembe seansฤฑnฤฑ son rekor kapanฤฑล seviyesinin yรผzde 10’undan daha aลaฤฤฑda kapatarak resmen dรผzeltme bรถlgesine girdi. Sosyal medya devi Meta Platforms hisseleri, ลirketin genรง kullanฤฑcฤฑlara zarar vermekten sorumlu tutulduฤu iki ayrฤฑ mahkeme kararฤฑnฤฑn ardฤฑndan yรผzde 7 oranฤฑnda deฤer kaybetti.
Meta hisselerindeki dรผลรผล, teknoloji endeksini aลaฤฤฑ รงeken en bรผyรผk etkenlerden biri oldu. Yapay zeka รงip รผreticisi Nvidia hisseleri ise yรผzde 4 oranฤฑnda geriledi. รip tasarฤฑmcฤฑsฤฑ Arm Holdings ลirketinin yeni bir veri merkezi รงipi tanฤฑtmasฤฑ, sektรถrdeki rekabetin artacaฤฤฑna dair endiลeleri alevlendirdi.
Perลembe gรผnkรผ ana seansta geniล tabanlฤฑ S&P 500 endeksi yรผzde 1,7 oranฤฑnda dรผลerken, sanayi ลirketlerinin iลlem gรถrdรผฤรผ Dow Jones Sanayi Ortalamasฤฑ yรผzde 1 oranฤฑnda deฤer kaybetti. Hisse senetlerindeki geri รงekilmeye, petrol fiyatlarฤฑndaki toparlanma da eลlik etti. Enerji maliyetlerindeki artฤฑล, sanayi ve teknoloji ลirketlerinin kar marjlarฤฑ รผzerinde doฤrudan baskฤฑ oluลturuyor.
Diplomatik cephede ise ฤฐran yรถnetimi, Washington’dan gelen on beล maddelik ateลkes teklifini incelediฤini aรงฤฑkladฤฑ. Ancak รผst dรผzey ฤฐranlฤฑ yetkililer, Amerika Birleลik Devletleri ile doฤrudan gรถrรผลme ihtimalini bรผyรผk รถlรงรผde reddediyor. Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ Abbas Araghchi, arabulucular vasฤฑtasฤฑyla mesaj alฤฑลveriลinde bulunmanฤฑn resmi bir mรผzakere anlamฤฑna gelmediฤini aรงฤฑkรงa vurguladฤฑ.
Tahran yรถnetimi, Amerikan teklifine karลฤฑlฤฑk kendi beล maddelik ateลkes planฤฑnฤฑ masaya sรผrdรผ. ฤฐlgili plan dahilinde Washington ve Tel Aviv yรถnetimlerinden savaล tazminatฤฑ talep ediliyor. ฤฐranlฤฑ yetkililer ayrฤฑca Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nda yeni bir geรงiล รผcreti sistemi kurmayฤฑ planlฤฑyor. Taraflarฤฑn karลฤฑlฤฑklฤฑ talepleri arasฤฑndaki uรงurum, kalฤฑcฤฑ bir diplomatik รงรถzรผm ihtimalini giderek zorlaลtฤฑrฤฑyor.
Hisse senedi yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ, savaลฤฑn enerji piyasalarฤฑna ve teknoloji ลirketlerinin tedarik zincirlerine vereceฤi zararฤฑ hesaplamaya รงalฤฑลฤฑyor. Askeri sevkiyatlar ve diplomatik restleลmeler devam ettikรงe piyasalardaki tedirginliฤin sรผrmesi bekleniyor.
