Habertรผrk yazarฤฑ Muharrem Sarฤฑkaya, Suriyelilerle ilgili yapฤฑlan bir araลtฤฑrmanฤฑn sonuรงlarฤฑnฤฑ okurlarฤฑna aktardฤฑ ve “ฤฐki yฤฑl รถncesinde gelenlerin yรผzde 17 civarฤฑ Suriyeโye dรถnmem derken, bugรผn kesinlikle dรถnmeyeceฤini belirtenlerin oranฤฑ yรผzde 50โyi geรงmiล” dedi.
Habertรผrk yazarฤฑ Muharrem Sarฤฑkaya, Prof. Dr. Murat Erdoฤan รถncรผlรผฤรผnde yรผrรผtรผlen Suriyeliler Barometresi’yle ilgili gรผncel verileri okurlarฤฑyla paylaลtฤฑ. Erdoฤan’ฤฑn Suriyeliler konusunda Tรผrkiye’nin en gรผvenilir isimlerinden biri olduฤunu belirten Sarฤฑkaya, “Bunu 2017โde รงฤฑkardฤฑฤฤฑ Suriyeliler Barometresiโndeki saha araลtฤฑrmasฤฑyla, kamuoyu yoklamasฤฑ yapanlara รถrnek oluลturacak รงalฤฑลmayฤฑ da รถnรผmรผze koymuลtu. Geรงen yฤฑl yenisini รงฤฑkaramadฤฑ, ancak ahdetmiลti. Sonunda aynฤฑ nitelikte, hatta iรงerik bakฤฑmฤฑndan รงok daha zengin bir รงalฤฑลmaya daha imza atmฤฑล; Suriyeliler Barometresi 2019โu tamamlamฤฑล” bilgisini verdi.
Erdoฤan’ฤฑn megapoller, kentler, ilรงeler, kรถyler dahil Tรผrkiyeโnin birรงok yerinde Suriyelilerle birebir gรถrรผลtรผฤรผnรผ belirten Sarฤฑkaya, profesรถrรผn bu araลtฤฑrmayla vatandaลlฤฑฤa geรงen Suriyeliler ile geรงmeyi bekleyenlerin Tรผrk toplumuna mesafesini de รถlรงรผmlediฤini kaydetti.
Sarฤฑkaya, sรถzlerinin devamฤฑnda araลtฤฑrmadan ลunlarฤฑ aktardฤฑ:
“ฤฐkincisinde รถncesine gรถre dikkat รงeken en รถnemli veri nedir derseniz, Suriyelilerin Tรผrkiye ve Tรผrkiye ile aidiyet baฤฤฑnฤฑn gittikรงe gรผรงlenmesi derimโฆ
โKendilerini Tรผrkiye’de รงok daha huzurlu ve gรผvende hissediyorlar’
รรผnkรผ iki yฤฑl รถncesinde gelenlerin yรผzde 17 civarฤฑ Suriyeโye dรถnmem derken, bugรผn kesinlikle dรถnmeyeceฤini belirtenlerin oranฤฑ yรผzde 50โyi geรงmiล.
Bu da kendilerini Tรผrkiyeโde รงok daha huzurlu ve gรผvende hissetmelerinden kaynaklanฤฑyor.
Buna karลฤฑn Tรผrk vatandaลlarฤฑnda onlara olan tepkileri de รผรง kat artmฤฑล.
Tรผrk yurttaลlarฤฑndaki bu reaksiyona karลฤฑn Suriyelilerin kendilerini rahat hissetmelerindeki neden de Tรผrk toplumunu รงok iyi tanฤฑmaya baลlamฤฑล olmalarฤฑ derim.
รรผnkรผ araลtฤฑrmada da sorulduฤunda, โDevletin bir tepkisi yok, bireylerin tepkisinin de bir รถnemi yok bir sรผre sonra geรงerโ bakฤฑลฤฑna sahip olmalarฤฑ.
Murat Erdoฤan bu aลamada รถnemli bir noktaya dikkat รงekti.
Resmi verilere gรถre vatandaลlฤฑฤa geรงen 108 bin Suriyeli ile geรงmeyenlerin Tรผrk toplumuna mesafesini รถlรงรผmlerken kendisini de hayrete dรผลรผren bir veriye ulaลmฤฑล.
Vatandaล olanla, olmayanฤฑn farkฤฑ
Tรผrk vatandaลlฤฑฤฤฑna geรงen Suriyelilerin, geรงmeyenlere oranla Tรผrk toplumuna olan mesafesinin รงok daha aรงฤฑk olduฤunu gรถrmรผล.
Hem vatandaลlฤฑฤa geรงip hem de toplumla olan mesafesinin bu denli aรงฤฑk olmasฤฑnฤฑ neye baฤlฤฑ olduฤunu sordum, รงalฤฑลmanฤฑn bรผtรผnรผyle tamamlanmasฤฑ halinde daha net ortaya รงฤฑkacaฤฤฑnฤฑ belirtti.
โVatandaลlฤฑฤa alฤฑnmada uygulanan kฤฑstaslarฤฑn yeniden gรถzden geรงirilmesini gerektirecek bir durumโ dedi.
Erdoฤanโฤฑn รผzerinde durduฤu bir baลka nokta ise AB ile yapฤฑlan Geri Kabul Anlaลmasฤฑโnda yaลanan olumsuzluklar.
Anlaลmaya gรถre, AB kaรงak yollarla gelmiล her bir Suriyeliyi Tรผrkiyeโye verecek ve karลฤฑlฤฑฤฤฑnda da bir Suriyeliyi seรงip alacaktฤฑ.
Yunanistan Anlaลma yerine, 60 bin Suriyeliyi Meriรง Nehri de dahil olmak รผzere Tรผrkiyeโye yollamฤฑล.
‘AB’ye 20 milyar verelim’
Murat Erdoฤan, AB ile yeni bir anlaลmanฤฑn revize edilmesi taraftarฤฑ.
รnerisi ise bu kez Tรผrkiyeโnin ABโye Suriyeliler iรงin para รถdeme teklifinde bulunmasฤฑ yรถnรผnde.
Erdoฤan, โABโye yarฤฑsฤฑnฤฑ, yani 2 milyonu almasฤฑ karลฤฑlฤฑฤฤฑnda 20 milyar euro รถnerilse, Tรผrkiye iรงin รงok daha kรขrlฤฑ olurโ gรถrรผลรผnรผ dile getirdi.
Nedenini de Suriyelilerin gittikรงe artan nรผfusunun yanฤฑnda, hem Tรผrk toplumunda hem de sฤฑฤฤฑnmacฤฑlarda ortaya รงฤฑkan รถfke birikiminin gittikรงe artmasฤฑna baฤladฤฑ.
Toplumsal รงatฤฑลmaya dikkat รงekti.
‘Bir yฤฑlda 420 bin Suriyeli olmayan giriล yapmฤฑล’
Murat Erdoฤanโฤฑn รผzerinde durduฤu en รถnemli konu ise Suriyeliler dฤฑลฤฑnda Tรผrkiyeโye gelip yerleลmiล olanlar.
Bunlarฤฑn iรงinde Afganistanโdan gelenler birinci sฤฑrada yer alฤฑyor; onu Pakistan, Irak ve ฤฐran takip ediyor.
Suriyeโden gelenlerin uluslararasฤฑ kapsamda bir karลฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn olduฤunu belirten Murat Erdoฤan, ลunlarฤฑ sรถyledi:
โAfganistanโdan gelenler iรงin ne diyeceฤiz? Bir yฤฑlda 420 bin Suriyeli olmayan giriล yapmฤฑล. Yani, resmi rakamla gรผnde ortalama 1500 kiลi girmiล. Yakalayฤฑp gรถndermeye kalksanฤฑz uรงak yetmez. Ayrฤฑca Afganistan da son dรถnem karar aldฤฑ, โCharter yani tarife dฤฑลฤฑ uรงakla yollarsanฤฑz almam, bana tarifeli uรงaklarla yollaโ diyor. THYโnin uรงaฤฤฑyla iadesini istiyor. Bunlarฤฑn 50 binini yollamฤฑล olsanฤฑz bile geriye kalan ciddi bir rakam olarak karลฤฑmฤฑzda duruyor.โ
CHPโnin ardฤฑndan โSuriyeliler รalฤฑลtayฤฑโ yapan ฤฐYฤฐ Parti de gelenlerin รผlkesine gรถnderilmesini istiyor.
Aslฤฑnda sorun bu aลamadan รงoktan รงฤฑktฤฑ.
Bunun iรงin รถnerilen yollarฤฑn uygulamaya konulmasฤฑ ve bunun ne ลekilde olmasฤฑ gerektiฤi รผzerinde durulmalฤฑ.
Hatta cesaret edip, รถnerilerinin yerine getirilmesi iรงin siyaset ortak adฤฑm atabilmeli.
Yoksa รถneriden รถteye gitmeyecek, sorun da gittikรงe iรงinden รงฤฑkฤฑlmaz hale gelecekโฆ
Barฤฑล Pฤฑnarฤฑ bรถlgesi
Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤanโฤฑn dรผn Kรผresel Mรผlteci Forumuโnda, BM Genel Sekreteri Guttares baลta olmak รผzere katฤฑlฤฑmcฤฑlara รถnerileri รถnem kazanฤฑyor.
ฤฐletiลim Baลkanlฤฑฤฤฑ tarafฤฑndan hazฤฑrlanan โMรผlteciler ฤฐรงin ฤฐลbirliฤiโ kitabฤฑnda Tรผrkiyeโnin bugรผne kadar yaptฤฑklarฤฑ derli toplu sฤฑralanฤฑrken, Suriye krizinde gรผvenli bรถlge oluลturulmasฤฑ ve insanlarฤฑn topraklarฤฑna dรถnรผลรผnรผn saฤlanmasฤฑ konusunda yapฤฑlan รงabalara da yer veriliyor.
Kitapta en dikkat รงeken nokta ise Suriyeli nรผfusunun son bir yฤฑlda 60 bin kadar artmฤฑล olmasฤฑ.
Bunun nedenini anlamak iรงin de Gรถรง ฤฐdaresi Mรผdรผrlรผฤรผโnรผn Eylรผl 2019 verilerine gรถre eฤitim รงaฤฤฑndaki yabancฤฑ uyruklu sayฤฑsฤฑnฤฑn 1 milyon 301 bin 380 olduฤunu gรถrmek yeterli.
Aฤฤฑrlฤฑklฤฑ yoฤunluk ise ilkokul birinci ve ikinci sฤฑnฤฑfta.
Yani, 2011โde krizin baลlamasฤฑyla kaรงฤฑp Tรผrkiyeโye geldikten sonra doฤmuล รงocuklarฤฑn resmi verisi olarak da bakฤฑlabilir.
Gรถรง ฤฐdaresi verisine gรถre 785 bin 332โsi ancak eฤitim รถฤretime dahil edilebilmiล; bunun 617 bin 595โi ise Suriyelilerden oluลuyor.
Demek ki eฤitim รถฤretime dahil edilenler iรงinden Suriyeliler รงฤฑktฤฑฤฤฑnda, baลka รผlkeden 167 bin 737 รงocuฤun dahil edildiฤini sรถyleyebiliriz.
Bu bile Tรผrkiyeโnin iรงinde bulunduฤu gรผรงlรผฤรผ gรถrmeye yeter.
Ortaya รงฤฑkan durumun รงรถzรผm yรถntemi ise belli; koltuฤundan gitmesi gittikรงe zorlaลtฤฑฤฤฑna, en bรผyรผk dรผลman gรถrdรผฤรผ ABDโnin dahi yakฤฑnlaลma รงabasฤฑnda bulunduฤu ลam yรถnetiminin baลฤฑndaki Esad ile temasฤฑ kurmak.
Unutulmasฤฑn ki gรถrรผลmeye baลlamak tek baลฤฑna Suriyeli sฤฑฤฤฑnmacฤฑlarฤฑn geri dรถnรผลรผnรผ saฤlamayacak; Doฤu Akdenizโde olasฤฑ sorunlarฤฑn giderilmesinin de รถnรผnรผ aรงacak.”
